25 кылме
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
25 кылме (25 ноябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 329-ше кечыже (високос ийын - 330-шо). У ий марте 36 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 8 шагатат 0 минутлан лектеш, 15 шагатат 36 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 7 шагатат 35 минут.
🌕 Тичмаш тылзе (15.24 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
ООН — Ӱдырамаш-влак шотышто ӧкымлымашым пытарышаш верч тӱнямбал кече (руш. Международный день борьбы за ликвидацию насилия в отношении женщин).
Россий — Российысе сарзе тыныскучышын (миротворецын) кечыже (руш. День российского военного миротворца).- «Поро кумылан» Шочынава юмоҥан пайремже (руш. Праздник иконы Божией Матери Милостивая).
- Якутийыште Олонхо кече (руш. День Олонхо в Якутии).
- Ӧрдыжкӧ ончымо кече (руш. День смотрения по сторонам).
- Шыргыжше чурийын кечыже (руш. День расплывных лиц).
- Парфе кече (руш. День парфе).
Лӱмгече
- Ахия, Иван, Нил.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Кылме тылзын 25 кечысе событий-влак
- 1974 — «Марий памаш» фольклор ансамбль ышталтын.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Кылме тылзын 25 кечынже шочшо-влак
- 1810 — Николай Иванович Пирогов, руш хирург да анатом, туныктышо. Сарысе хирургийлан негызым пыштыше.
- 1820 — Михаил Михайлович Достоевский, писатель, «Время» и «Эпоха» журнал-влакым савыктен, писатель Ф. М. Достоевскийын изаже.
- 1844 — Карл Бенц, немыч инженер, изобретатель, автомашина чоҥымашлан негызым пыштыше.
- 1887 — Николай Иванович Вавилов, шанче генетик, селекционер.
- 1890 — Николай Мухин, марий серызе, почеламутчо, кусарыше, журналист, туныктышо, мер пашаеҥ, СССР серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1934).
- 1896 — Андрей Фёдорович Кашников, совет журналист, партий да администраций пашаеҥ. «Марийская правда» газетын муткучышо редакторжо (1935—1939), Марий АССР Совнарком пелен Сымыктыш паша шотышто виктем вуйлатыше (1939—1943), Марий АССР Госпланын председательже (1943—1947). Икымше тӱнямбал сарын салтакше. 1922 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
- 1915 — Аугусто Пиночет, Чили кугыжанышын диктаторжо.
- 1924 — Такааки Ёсимото, япон критик, поэт, философ.
- 1925 — Нонна Викторовна Мордюкова, актриса, Совет Ушемын калык артистше.
- 1936 — Николай Егоров, курыкмарий серызе, муро-почеламутчо, туныктышо, драматург, кусарыше, СССР журналист-влак ушемын йыжъеҥже, Россий Федерацийысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1994), Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1983), М .А. Кастрен Обществын премийжын лауреатше.
- 1936 — Иван Сергеевич Кудрявцев, генерал-майор. Медведево район Цибикнурышто шочын. 19 ияшак тудо фронтыш каен. Сар жапыште лӱддымылыкым ончыктымыжлан «За отвагу» медаль дене, Йошкар Шӱдыр кок орден дене палемдалтын. Сар деч вара ятыр ий химвойскам вуйлатен.
- 1941 — Климентий Степанович Степанов, семлызе да туныктышо. Паша корныжо Эрик Сапаев лӱмеш опер да балет театр да Палантай лӱмеш сылнысем училище дене кылдалтын. Гобой дене шоктымаште ик эн кугу мастарлан шотлалтеш. Олык Ипай лӱмеш премийын лауреатше, Марий Эл Республикын Калык артистше.
- 1981 — Хаби Алонсо, испанийысе футболист, пулузащитник, 2010 ийыште тӱнямбал чемпион, 2008 ийыште Европо кӱкшытысӧ чемпион лӱмым сулен.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Кылме тылзын 25 кечынже колышо-влак
- 1960 — Гавриил Яковлевич Киреев, совет сарзе пашаеҥ. Икымше тӱнямбал сарын салтакше. Граждан сар жапыште — 11-ше Петроград лӱйкалыше дивизийын 1-ше куштылго артиллерий дивизион взводын да батарейын командирже. Кок гана Йошкар Тисте орденын (1921, 1922) да Ленин орденын (1952) кавалерже.
- 1971 — Хриесса Евгеньевна Седельникова, совет кугыжаныш, партий да мер пашаеҥ. Йошкар-Олан почётан гражданинже (1969). Российысе Граждан сарын участникше. 1920 ий гыч РКП(б)-н йыжъеҥже.
- 1976 — Прасковья Денисовна Краснова, марий совет тазалыкаралтыш пашаеҥ, физиотерапевт-эмлызе. Йошкар-Оласе йоча эмлымверым вуйлатыше (1938―1941), Марий АССР Республикысе эмлымверын да Йошкар-Ола оласе эмлымвер физиокабинет-влакым вуйлатышыже (1948―1959). РСФСР-ын сулло эмлызыже (1958).
Калык пале
- Лум пушеҥгыш возеш гын, мландыштат кодеш.
- Кечывалым лум але йӱр лиеш гын, тыгай лывыртышан кече 4 декабрь марте шогышаш.