3 кылме

←
→
Кылме
← →Кылме
	2026 ий

3 кылме (3 ноябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 307-ше (кужемдыме ийлаште — 308-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 58 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 7 шагатат 17 минутлан лектеш, 16 шагатат 19 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 9 шагатат 1 минут.
🌗 Пытартыш чырык (22.78 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

Иларионын кечыже (руш. Иларионов день).
Озавате ден пӧръеҥ озан кечышт (руш. День домохозяйки и домохозяина).
Шылтымым аралыме кече (руш. День хранения тайны).
Сэндвичын кечыже (руш. День сэндвича).

Лӱмгече

Илларион, Феофил, Пелагея, Максимилиан, Константин, Захар, Денис, Аркадий, Яков, Мартин.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Кылме тылзын 3 кечысе событий-влак

1912 — Россий ден Монголий коклаште Монголийын автономийже нерген вашкелшыкым пенгыдемдыме.
1957 — космосыш «Спутник-2» аппаратым колтымо. Бортыштыжо Лайка пий лийын.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Кылме тылзын 3 кечынже шочшо-влак

1908 — Виктор Антонович Тёмин, совет фотокорреспондент. «Красная Татария», «Правда» да «Известия» газетлаште, тыгак «Огонёк» журналыште да ТАСС-ыште пашам ыштен. РСФСР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже. Марий АССР-ысе сымыктышын сулло пашаеҥже (1973). Йошкар-Олан Чапланыше гражданинже (1975). Кугу Ачамланде сарын участникше.
1925 — Константин Андреевич Иванов, педагог, партий пашаеҥ, журналист. Кужэҥер кундемысе Визым ял гыч. Школышто туныктен, завуч, директор лийын. Журналистикыштат шкенжым терген: кундемысе газетын редакторжо лийын. КПСС обкомышто инструктор да шанче ден туныктыш пӧлкам вуйлатен.
1925 — Лаврентий Иванович Шабалин, шанче-ботаник, Совет Ушем кӱшыл шинчымашын отличникше. Шернур кундем Кугэнер ял гыч. Паша корныжо Крупская лӱмеш марий педагогике институт дене кылдалтын. Ялозанлык шанче кандидат.
1953 — Валерий Викторович Кожевников, мер пашаеҥ. Йошкар-Олаште шочын. Шинчымашым налмек, пушеҥгым руымо пашаште, «Электроавтоматика» заводышто слесарьлан, «Новатор» заводышто машинам виктарышылан тыршен. Кугыжаныш Погынын депутатше лийын. Мер пашаштат кугу пагалымашым сулен.
1954 — Николай Григорьевич Тимофеев, кидмастар, сӱретче. Параҥга кундем Олор ялыште шочын-кушкын. Шинчымашым Йошкар-Оласе художественный училищыште налын, вара Таллин оласе институтышто тунемын. Паша корныжым туныктышо семын тӱҥалын. Тыгодымак тӱвыра пӧртыштӧ сӱретче-оформитель пашам шуктен. Кӱртньӧ гыч тӱрлӧ арверым ыштымыж дене чапланен: калыкыште тиде сомылым «художественная ковка» маныт. Тудын кумдан палыме пашаже-влак кокла гыч «Тум-тум тумна», «Васли Валерик», «Кыдалаш эргым» палемден кодаш лиеш. Ончерже-влак Марий кундемыште да Моско олаштат эртеныт.
1962 — Зоя Михайловна Дудина, марий серызе, почеламутчо, журналист, кусарыше, Россий серызе влак ушемын йыжыҥъеҥже (2002), Россий журналист-влак ушемын йыжыҥъеҥже(2009), Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (2000), М. А. Кастрен Обществе премийын лауреатше (2000), «Марий Элын идалыкысе книгаже» конкурсын лауреатше (2006), Марий Эл Республикысе С.Г. Чавайн лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше (2013), Н. Лесков лӱмеш премийын лауреатше (2015).
1964 — Елизавета Ивановна Игнатьева, марий йылмызе, шанчызе, филологий шанче кандидат (2004).
1982 — Евгений Викторович Плющенко, шкет мунчалтыме дене таҥасыше российысе фигурист. Российын сулло спорт мастерже.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Кылме тылзын 3 кечынже колышо-влак

1978 — Григорий Иванович Белянин, марий совет ялозанлык пашаеҥ. Марий АССР-ын Медведево районысо В. И. Ленин лӱмеш колхозын председательже (1955—1975), социалист таҥасымашын отличникше. Кугу Ачамланде да совет-япон сар-влакын салтакше. 1953 ий гыч КПСС йыжыҥъеҥ.
2008 — Евгений Васильевич Троицкий, совет радио- да тележурналистике пашаеҥ, радиотехник. Марий радиовещанийын да телевиденийын тӱҥалтышыштышт шоген: Марий телерадиорӱдерын икымше директоржо, Марий АССР Гостелерадио председательын алмаштышыже (1960—1977). Марий АССР тӱвыран сулло пашаеҥже (1970).

Калык пале

Юж леве лиеш гын, шокшо кужун шогаш тӱҥалеш.
Йӱдым лум возеш да пушеҥге укшлаште кодеш — тудо мланде ӱмбачат вашке каен пытышаш огыл.
Кечывалвел-эрвел мардеж пуалын — лывыртышлан да йӱрлан.
Илларионын кечыже. Тыгай калык палым эскереныт: ты кечын вочшо лум ок шуло гын, шошым лумпеледыш ондак лектеш.