Седельникова, Хриесса Евгеньевна

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Хриесса Евгеньевна Седельникова
Седельникова, Хриесса Евгеньевна.jpg
Шочмо кече 1898 ий 8 ӱярня(1898-03-08)
Шочмо вер Петропавловск, Сарапул уезд, Пермь губерний, Россий империй
Колымо кече 25 кылме 1971(1971-11-25) (73 ий)
Колымо вер Йошкар-Ола, Марий АССР, РСФСР, СССР
Гражданлык  Россий империй
 СССР
Паша сомыл кугыжаныш пашаеҥ, партий пашаеҥ, мер пашаеҥ
Награде да премий

Хриесса Евгеньевна Седельникова (8 ӱярня 1898, Петропавловск[d], Кугу Соснова район[d] — 25 кылме 1971, Йошкар-Ола) — совет кугыжаныш, партий да мер пашаеҥ. Йошкар-Олан почётан гражданинже (1969). Российысе Граждан сарын участникше. 1920 ий гыч РКП(б)-н йыжъеҥже.

Илыш корно

1898 ий 8 мартыште кызытсе Пермь крайысе Петропавловск селаште пашазе ешыште шочын[1][2][3].

1919 ийыште шке икымше марийже дене кызытсе Марий Эл Марий-Тӱрек районыш толын. 1919 ийыште Граждан сарыште  (руш.) (мар. тудын икымше марийже колен. 1920 ийыште шке кумылын бандитизм да дезертирстве дене кучедалше посна отрядыш пурен. 1921 ийыште Марий автоном область Шернур районысо партий органыште пашам ышташ тӱҥалын, тушто шке пашажым шуктымо годым тудын ӱмбак кержалтыныт. Тазалыкше тӧрланымеке, Москош каен, тушто ургышо фабрикыште пашам ыштен да ӱдырамаш пӧлка вуйлатышын курсыштыжо тунемын[1][4].

1924 ий гыч РКП(б) Марий обкомын ӱдырамаш пӧлкажым вуйлатен, 1928—1929 ийлаште прокурорын полшышкалышыжлан, вара ВКП(б) Йошкар-Ола горкомын пӧлка вуйлатышыжлан да кокымшо секретарьжылан пашам ыштен[1][3].

1938 ийыште калык тушманын — кокымшо марийжын — ватыже семын ВКП(б) радам гыч луктыныт, марийжым тиде ийынак лӱен пуштыныт. Варарак партийыш эше пуртымо[1][3].

1939—1943 ийлаште Йошкар-Ола горисполкомышто ужалымаш пӧлка вуйлатышылан, вара горисполком председательжын алмаштышыжлан пашам ыштен[1][3].

Марий республикыште Медведево районым ыштыме жап гыч 1940 ийыште тиде районысо совет да партий пашаш куснен, тушто 1953 ийыште пенсийыш лекмешкыже пашам ыштен[1][3].

Пенсийыште улмыж годым 1961 ий марте Йошкар-Оласе калык судышто пашам ыштен. Вара йоча-влак дене пашам ышташ, мер да туныктымо пашам вӱдаш тӱҥалын. Тудын ыштыме лектышыже семын 1962 ийыште Йошкар-Олаште мер калык негызеш почылтшо «Келшымаш» йоча пӧлем  (руш.) (мар. лийын[4][5].

1969 ий 21 апрельыште пашаште кӱкшӧ лектышыш шумыжлан да оласе мер илышыште чолган тыршымыжлан тудлан «Йошкар-Олан почётан гражданинже» лӱмым пуымо. Тыгак Йошкар Шӱдыр орден да медаль-влак дене, нунын коклаште «1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште сай пашалан» медаль дене наградитлыме[1].

Суапшым пагален аклымаш

Шарнымаш

Кугыжаныш, партий да мер пашаеҥ Х. Е. Седельникован шкенжын архивше гыч документ да фото-влак Марий Эл Медведево посёлкысо историй-сӱретсымыктыш тоштерын фондыштыжо аралалтыт[7].

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Мочаев, 2017, с. 291.
  2. ↑ Петропавловск (Дурыманы) | Родная Вятка. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 7 шорыкйол 2026. Архивлыме 14 сорла 2023 ий.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 ВКонтакте | ВКонтакте. m.vk.com. Тергыме кече: 7 шорыкйол 2026. Архивлыме 14 сорла 2023 ий.
  4. ↑ 1 2 3 Сидельникова Хриесса Евгеньевна (руш.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 7 шорыкйол 2026. Архивлыме 14 сорла 2023 ий.
  5. ↑ Работа детской комнаты «Дружба» под руководством Х.Е. Сидельниковой | Образовательная социальная сеть. nsportal.ru. Тергыме кече: 7 шорыкйол 2026.
  6. ↑ Собрание депутатов городского округа "Город Йошкар-Ола" (руш.). gor-sobry-ola.ru. Тергыме кече: 7 шорыкйол 2026. Архивлыме 19 сӱрем 2019 ий.
  7. ↑ фотография Седельникова Хриеса Евгеньевна, регистрационный номер — 23775183. exponat-online.ru. Тергыме кече: 7 шорыкйол 2026.

Литератур

  • Меньшикова Н. Рядом с нами // Марийская правда. — 1963. — 30 июля.
  • Мочаев В. А. Седельникова Хриесса Евгеньевна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 391. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Седельникова,_Хриесса_Евгеньевна&oldid=1232194" гыч налме