16 кылме

← → Кылме
Шч Кш Вр Из Кг Шм Рш             1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
2026 ий

16 кылме (16 ноябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 320-шо (кужемдыме ийлаште — 321-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 45 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 7 шагатат 44 минутлан лектеш, 15 шагатат 52 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 8 шагатат 7 минут.
🌓 Икымше чырык (6.24 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

•  ООН — Чытымашын (туркымашын) тӱнямбал кечыже (руш. Международный день толерантности).
•  Россий — Проектым ыштышын кечыже (руш. День проектировщика).
•  Россий — Пӱтынь российысе самбон кечыже (руш. Всероссийский день самбо).
• Кидпашан тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день рукоделия).
• Полдыш кече (руш. День пуговиц).
• Сутка пайремлыме пайрем (руш. Праздник суточного застолья).
• Шер дене шерлыме кече (руш. День нанизывания бисера).

Лӱмгече

• Александр, Богдан, Федор, Анна, Евдокия.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Кылме тылзын 16 кечысе событий-влак

• 1848 — Лондонышто композитор Фредерик Шопенын пытартыш концертше лийын.
• 1933 — Совет Ушем да США коклаште дипломатический кылым пеҥгыдемдыме.
• 1945 — ЮНЕСКО ушемым почмо: тудо наука, тÿвыра да образований йодыш-влакым рашемдымаште тырша.
• 1965 — «Венера-3» корабльым космосыш колтымо.

Марий тӱняште

• 1970 — Йошкар-Олаште троллейбус транспорт кучемым почмо.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Кылме тылзын 16 кечынже шочшо-влак

• 1912 — Алексей Эрыкан, марий серызе, «Кучедалме тулеш» да «Чолпан Иван» роман-влакын авторжо. Урал велысе Арти кундем Андраул ял гыч. 1937 ийыште репрессийыш логалын, ссылкыш колтеныт. 1957 ийыште ӱмыржӧ лугыч лийын.
• 1920 — Галина Александровна Новикова, эмлызе да Кугу Ачамланде сарын геройжо, Россий Федерацийын сулло эмлызыже. 1942 ийыште шочмо Озаҥ оласе мединститутым тунем пытарымек, 22 ияш самырык ӱдыр сарышке каен. Лӱддымылыкым ончыктымыжлан, ятыр еҥым колымаш деч утарымыжлын, эмлымыжлан тудым Йошкар Шӱдыр орден дене палемденыт. Марий Эл Республикысе тӱҥ эмлымверыште шуко ий невропатологлан ыштен.
• 1926 — Павел Петрович Тюлькин, совет сарзе пашаеҥ. Кугу Ачамланде сар жапыште — Касвел фронтысо 192-шо лӱйкалыше дивизийын 246-шо посна разведке ротын взвод командирже, старшина. 6 сарысе орденын кавалерже, нунын коклаште Чап орден да ныл Ачамланде сар орден. ВКП(б) йыжыҥъеҥыш кандидат.
• 1947 — Александр Александров, марий серызе, почеламутчо, шанчызе, филологий шанче кандидат (1972).
• 1947 — Нина Григорьевна Османова, Марий Элын сулло артисткыже. Марий Турек кундемысе Марий Китня ялыште шочын. Усталык дене кылдалтше пашаже М. Шкетан лӱмеш Марий калыкле драме театрыште тӱҥалын, варажым 8 ий Марий самырык театрын сценыштыже шуйнен. Тиде жапыштак республикысе тӱвыра да сымыктыш колледжыште туныктышылан тыршен. «Аршаш» ансамбльын режиссёржыланат пашам ыштен.
• 1974 — Елена Геннадьевна Мочалова, актриса. У Роҥго кундем Шӱдысолаште шочын. 1998 ийыште тудо М. Шкетан лӱмеш Марий калыкле драме театрын сценыштыже модаш тӱҥалын. Икымше театр сезоныштак Елена Геннадьевна «Ачийжат-авийжат» спектакльыште Ведесан рольжым устан чоҥен, умбакыже тудым Чавайнын «Окса тулышто» Очийын, Арбанын «Кеҥеж йӱдыштӧ» Катян рольыштыжо ужаш лийын. Ятыр рольым устан чоҥа.
• 1974 — Сергей Александрович Пчёлкин, гармоньчо. Морко кундем Волаксолаште шочын. Шокташ 1 номеран школ-интернатыште, а вара сем колледжыште тунемын. Кызытсе пашажат тӱвыра алан дене кылдалтын, Сергей Пчёлкиным чӱчкыдын концертлаште ужаш лиеш.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Кылме тылзын 16 кечынже колышо-влак

• 1999 — Ахмет Асаев, марий серызе, шанчызе, журналист, кусарыше, драматург, СССР серызе-влак ушемын йыжыҥъеҥже, Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже.

Калык пале

• Леве мардеж пуалеш гын, лишыл кечылаште пылан да йӱран лиеш.
• Пу огеш ылыж гын, игече левыктышаш.
• Аннан кечыже. Тыгай калык палым эскереныт: ондак вочшо лум тиде кечын шула гын, шушаш ийыште кинде лектыш сай лиеш, чот йÿштö гын — шужен ий вуча.

Палемдымаш