Краснова, Прасковья Денисовна

Прасковья Денисовна Краснова
Прасковья Денисовна Краснова
Шочмо кече	22 шыжа 1901
Шочмо вер	Кельмаксола (Йошкар-Ола оласе йырвел), Йошкар-Ола оласе йырвел, Марий Эл Республик, Россий;
Колымо кече	25 кылме 1976 (75 ий)
Колымо вер	Баку, Азербайджанская ССР[d], СССР;
Эл	Россий империй → СССР
Профессий	физиотерапевт, физиокабинет вуйлатыше
Шанче алан	физиотерапий
Паша вер	Марий АССР Республикысе эмлымвер; Йошкар-Ола оласе эмлымвер

Праскóвья Дени́совна Краснóва (22 шыжа 1901, Кельмаксола (Йошкар-Ола оласе йырвел), Марий Эл Республик — 25 кылме 1976, Баку) ― марий совет тазалыкаралтыш пашаеҥ, физиотерапевт-эмлызе. Йошкар-Оласе йоча эмлымверым вуйлатыше (1938―1941), Марий АССР Республикысе эмлымверын да Йошкар-Ола оласе эмлымвер физиокабинет-влакым вуйлатышыже (1948―1959). РСФСР-ын сулло эмлызыже (1958).

Илыш корныжо

1901 ий шыжа тылзын 22-шо кечынже кызытсе Марий Эл Медведево вел Кельмаксола ялысе^[1] кресаньык ешеш шочын^[2]^[3].

1915 ийыште Чарласе Монастырь черке-приход школым (руш.) (мар., 1923 ийыште ― Чарласе педагогике техникумым тунем пытарен^[4].

1929 ийыште Озаҥ университетын медицине факультетшым тунем пытарен^[2]^[3].

1930―1932 ийлаште ― йоча-ӱдырамаш-влаклан кусныл коштын каҥашым пуышо эмлызе, 1933 ий гыч ― Марий автоном кундемын Шернур вел эмлымверын эмлызыже^[2]^[3].

1938 ийыште, пелашыжын, туныктышо И. Д. Даниловын, репрессийыш логалмыж деч вара, Йошкар-Олаш куснен^[4]: йоча оласе эмлымверым вуйлатыше, 1941 ий гыч ― оласе поликлиникын физиокабинетшым вуйлатыше, 1944 ий гыч ― Марий АССР Тазалыкаралтыш Министерствын йочалык пӧлкан инспекторжо, вуйлатышыже, 1948―1955 ийлаште ― Марий АССР Республикысе эмлымверын физиокабинетшым вуйлатыше, 1955―1959 ийлаште ― Йошкар-Оласе эмлымверын физиокабинетшым вуйлатышыже^[2]^[3]. 1959 ийыште сулен налме канышыш лектын^[4].

1944 ийыште тазалыкаралтыш аланыште шуко ияш лектышан пашажлан «Марий АССР-ын сулло эмлызыже», 1958 ийыште ― «РСФСР-ын сулло эмлызыже» чаплӱмым пуымо. «Чап Тамга» орден, медаль-влак да Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Вуйверын Чапкагазше дене суапландарыме^[2]^[3].

Пенсийыш лекме деч вара пашам коден, ий еда Бакуш ӱдыржӧ ден уныка-влак деке канаш коштын, туштак 1976 ий кылме тылзын 25-ше кечынже колен, Бакусо оласе шӱгарлаште тоеныт^[2]^[3]^[4].

Суапшым пагалымаш

РСФСР-ын сулло эмлызыже (руш.) (мар. (1958 ий пургыж тылзын 6-шо кечынже)^[2]^[3]
«Тазалыкаралтышын отличникше» оҥпале (СССР) (руш.) (мар.^[4]
Марий АССР-ын сулло эмлызыже (1944)^[2]^[3]
«Чап Тамга» орден (1946)^[2]^[3]
«1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште чолга пашалан» медаль^[4]
«Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль (1970)^[4]
Марий АССР Кӱшыл Каҥаш (руш.) (мар. Вуйверын Чапкагазше (1944 ий теле тылзын 6-шо кечынже)^[2]^[3]

Шарнымаш

РСФСР-ын сулло эмлызыже П. Д. Краснован живопись портретшым палыдыме марий художник сӱретлен.
РСФСР-ын сулло эмлызыже П. С. Краснован мемориал погыжо кызыт Йошкар-Ола олан Эртымгорно тоштерыштыже аралалтеш^[4].

Палемдымаш

↑ Кельмаково (Кельмаксола) | Родная Вятка (неопр.). rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 25 шорыкйол 2026.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ Мочаев, 2017, с. 223.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 454.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ Материалы Красновой П.Д., первой марийской женщины-врача в фондах Музея истории города Йошкар-Олы (неопр.). i-ola-museum.ru. Тергыме кече: 25 шорыкйол 2026.

Литератур

Александров Н. А., Мочалов С. Г. Развитие здравоохранения в Марийской АССР. ― Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1980. ― 216 с.: ил.
Двинянинов А. В., Колесников А. Ю. Краснова Прасковья Денисовна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 190. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
Краснова Прасковья Денисовна // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 454. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
Двинянинов А. В., Колесников А. Ю. Краснова Прасковья Денисовна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 223. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

[1] Кельмаково (Кельмаксола) | Родная Вятка (неопр.). rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 25 шорыкйол 2026.

[_d8af3d506f125f43-2] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ Мочаев, 2017, с. 223.

[_a0dd21b7b8a579db-3] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 454.

[:0-4] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ Материалы Красновой П.Д., первой марийской женщины-врача в фондах Музея истории города Йошкар-Олы (неопр.). i-ola-museum.ru. Тергыме кече: 25 шорыкйол 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]