21 идым

←
→
Идым
← →Идым
	2026 ий

21 идым (21 сентябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 264-ше (кужемдыме ийлаште — 265-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 101 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 5 шагатат 37 минутлан лектеш, 17 шагатат 59 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 12 шагатат 21 минут.
🌓 Икымше чырык (9.31 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

ООН — Тынысын тӱнямбал кечыже (руш. Международный день мира).
Россий — Российысе сарзе чап кече палемдалтеш. Лач ты кечын Дмитрий Донской онын сарзыже-влак Куликов пасушто монгол-татар-влакым кырен шалатеныт. Историйыште Куликов кучедалмаш манын шыҥен кодын.
Россий кугыжанышын шочмо кечыже (руш. День зарождения российской государственности).
Арулыкын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день чистоты).
Лу вем донорын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день донора костного мозга).
Руш-влакын иктеш лийме тӱнямбал кечышт (руш. Всемирный день русского единения).
Тауштымо тӱнямбал кече (руш. Всемирный день благодарности).
Альцгеймер чер нерген каласкалыме тӱнямбал кече (руш. Международный день распространения информации о болезни Альцгеймера).
Йомакым кычалме кече (руш. День поиска сказок).
Ставрополь кундемын кечыже (руш. День Ставропольского края) — идым тылзын 3-шо шуматкечын палемдалтеш.

Лӱмгече

Иван, Макар, Мария, Матвей.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 21 кечысе событий-влак

1522 — типограф Мельхиор Лоттер «У завет» книгам савыктен луктын.
1610 — «Семибоярщина» виктер йӱдым йыштак Москош польский войскам пуртен. Кызытсе йылме дене нуным «изменник-влак» манаш лиеш.
1799 — Александр Суворовын войскаже-влак Альп курык гоч вончаш тӱҥалын.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 21 кечынже шочшо-влак

1904 — Мичурин-Ятман, марий серызе, поэт, кусарыше, туныктышо, СССР серызе-влак ушемын йыжыҥъеҥже. Звенигово район Изи Моламас ялыште шочын-кушшо уста айдемын паша корныжо шочмо районысо школ-влак дене кылдалтын. Ронон инспекторжыланат пашам ыштен. 1937-ше ийыште Мичурин-Ятман репрессийыш логалын. Реабилитаций деч вара тудо Чакмарий книгагудышто пашам ыштен.
1904 — Дмитрий Фёдорович Маракулин, совет партий да администраций вуйлатыше, журналист, редактор, педагог.
1914 — Пётр Михайлович Якимов, совет озанлык, кугыжаныш да политике пашаеҥ; Кугу Ачамланде сарын участникше.
1917 — Александр Павлович Турусинов, совет партий да озанлык пашаеҥ. Юрино КПСС райкомын икымше секретарьже (1962—1963), Юрино райисполкомын председательже (1959—1963), Марий АССР-ын Юрино районысо «Советский» совхозын директоржо (1964—1970). Кугу Ачамланде сарын участникше. 1944 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
1951 — Валерьян Васильевич Кузнецов, марий йылмызе, шанчызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (1984). Паша корныжо Валериан Васильев лӱмеш шанче институт, Кужэҥер районысо школла дене кыладалтын. Валериан Васильевич Кузнецов пелашыже Нина Васильевна Кузнецова дене ятыр тунемме книган авторжо улыт.
1953 — Анна Евдокимовна Османова, мурызо, мурын авторжо, баян дене шоктышо, Марий Элысе тӱвыран сулло пашаеҥже. Тӱвыра паша корныжо эн ончыч Немда тӱвыра пӧрт дене кылдалтын, тушто вуйлатышылан тыршыме деч вара У Торъял посёлкышко пашам ышташ куснен. 1998-ше ийыште паша корныжо Йошкар-Олашке конден, М. Шкетан лӱмеш Марий калыкле драме театрыште администратор сомылым шуктен шоген. Ятыр жап паша корныжо Сеҥымашын 30-шо идалыкше лӱмеш тӱвыра полат дене кылдалтын. Ятыр усталык фестивальын лауреатше.
1959 — Маргарита Аркадьевна Соловьёва, Марий Элын да Россий Федерацийын сулло журналистше. Киров велыште шочын. Одо кундемыште икмыняр ий пашам ыштыме деч вара Марий Элышке толын. 2002-шо ийыште «Шӧртньӧ перо» премийын лауреатше лийын.
1962 — Маргарита Михайловна Маланова, туныктыш да мер пашаеҥ. 1995-ше ий гыч «Эр вий» ушемыште пашам ышта, а 1997-ше ий гыч вуйлатышыжлан шогалын. Йоча-влаклан ятыр программын да мероприятийын авторжо. Суапле пашажлан Маргарита Михайловна ятыр чап танык дене палемдалтын.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 21 кечынже колышо-влак

1994 — Александр Зайникаев, марий серызе, поэт, журналист, СССР журналист-влак ушемын йыжыҥъеҥже.

Калык пале

Пушеҥгыште эҥыремышвот шуко — шокшылан.
Ояр игече шога — леве шыжылан.
Йӱр талын йӱреш — вашке йӱкшемда.
Шнуй Юмынаван шочмо кечыже. Ӱдырамаш-влак кинде дене эҥер серыш лектыныт, самырык ӱдыр-влак Шнуй Юмынава нерген мурым муреныт. Тыгак самырык еш дек унала коштыныт.