1 сӱрем

← → Сӱрем
Шч Кш Вр Из Кг Шм Рш     1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
2026 ий

1 сӱрем (1 июль) — григориан кечышот почеш идалыкын 182-шо (кужемдыме ийлаште — 183-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 183 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 2 шагатат 57 минутлан лектеш, 20 шагатат 38 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 17 шагатат 40 минут.
🌕 Тичмаш тылзе (15.90 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

•  Россий — Сарзе ветеран-влакын кечышт (руш. День ветеранов боевых действий).
•  ККР — Китайысе компартийым чоҥымо кече (руш. День основания Коммунистической партии).
•  Руанде — Эрык кече (руш. День независимости).
• Кече деч аралалтме шинчалыкын шочмо кечыже (руш. День изобретения солнцезащитных очков).
• Пунышо еҥын кечыже (руш. День заплетальщиков).

Лӱмгече

• Православий лӱм-влак: Александр, Василий, Виктор, Леонтий, Никанор, Сергей, Платон, Роман, Варула, Закхей, Алфей, Николай.

Событий-влак

Тугак ончо: Категорий:Сӱрем тылзын 1 кечысе событий-влак

• 2005 — Марий Эл Радио икымше гана эфирыш лектын. Икымше эфирым Мурызо Эчан вӱден.
• 1953 — У Торъялыште йоча книгагудым почмо.
• 1886 — Козьмодемьянск оласе училище пелен метеорологий станцийым почыныт.
• 1751 — историйыште икымше «Энциклопедийым» савыктен лукмо.
• 1783 — Санкт-Петербург олаште Кугу театрым почмо. Вараже тудлан Мариинский театр лӱмым пуымо.
• 1862 — Россий кугыжаныш книгагудым почмо.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Сӱрем тылзын 1 кечынже шочшо-влак

• 1888 — Владимир Сави (Сави), марий серызе, шанчызе, литературовед, этнолог, мер пашаеҥ, СССР Серызе-влак ушемын йыжыҥъеҥже (1934), Икымше Тӱнямбал сарын участникше, Йылмым, сылнымутым да историйым шымлыше марий институтын икымше директоржо.
• 1924 — Юрий Сергеевич Белков, Россий Федерацийын сулло сӱретчыже. Вологда вел Желобново селаште шочын. Йошкар-Олаш тудо 1953-шо ийыште толын. «Современник-влак» портрет серийжылан Олык Ипай лӱмеш кугыжаныш премий денат палемдалтын. Ятыр палыме сӱрет, пейзаж, триптихын авторжо.
• 1934 — Филимон Ибатов, марий серызе, поэт, журналист, туныктышо.
• 1946 — Александр Иванович Силантьев, совет да российысе пӱртӱсым аралыше да кугыжаныш пашаеҥ.
• 1948 — Анатолий Семёнович Соловьёв, агроном, Марий Элысе ялозанлыкын сулло пашаеҥже. Тошто Торъялыште шочын. 1973-шо ий гычак шочмо районысо «Прогресс» колхозышто тӱҥ агрономлан тыршаш тӱҥалын. Шке пашаштыже у технологийым шыҥдарымылан кугыжаныш премий дене палемдалтын.
• 1949 — Александр Григорьевич Серяков, тазалык аралтыш пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло тренерже. Волжск олаште шочын. Паша корныжо шочмо оласе йоча-влаклан школ дене кылдалтын. Тыште тудо тренерлан, а вара вуйлатышылан тыршен. Грек-рим кучедалмаш дене уста тренер 14 спорт мастерым ямдылен.
• 1949 — Леон Аршакович Тирацуян, Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже. 1969-ше ий гычак Марий кугыжаныш драмтеатрыште сӱретче-декоратор да постановщик семын тыршаш тӱҥалын. Тудын пашаже-влак театр сӱретче-влак ончерлаште эреак кугу акым налыныт. А «Ош кече йымалне» спектакль да «Риголетто» оперлан кугыжаныш премий дене палемденыт.
• 1955 — Эмилия Алексеевна Розинова, мер пашаеҥ. 20 ий наре механик заводышто тыршен, вара «Шуко икшыван еш» мер ушемыште пашам ыштен.
• 1961 — Владимир Александрович Забиякин, ялозанлык шанче кандидат. Россий Федерацийын кӱшыл шинчымашын почётан пашеҥже, доцент.
• 1969 — Екатерина Уланова, руш серызе, поэт, Россий Серызе-влак ушемын йыжыҥъеҥже (2007).

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Сӱрем тылзын 1 кечынже колышо-влак

• 2010 — Вадим Иванович Охотин, руш серызе, туныктышо.
• 2016 — Габдулхак Габдуллович Гибадуллин, совет да российысе цирк артист (клоун, дрессировщик, акробат). Йошкар-Оласе Янлык театрын художественный вуйлатышыже (1994—1996), Марий Эл Республикын Медведево посёлкысо «Чудо-остров» изи зоопаркым негызлыше да тудын директоржо (2000—2016). Цирк артист-влакын пӱтынь ушемысе конкурсын лауреатше (1988). Марий АССР-ын калык артистше (1987). Татар АССР-ын сулло артистше (1982).

Калык пале

• Ярилан кечыже. Кастене тулото йыр чумырген шинчыныт. Тулеш чайым шолтеныт. Ты кечын тӱрлӧ шудан чайым йӱман улмаш.
• Марий калыкат шудын вийжылан ӱшана. Моло калык дене таҥастарымаште марий-влак тиде йӧным кумдан кучылтыт. Да эше теве мо ӧрыктара: ятыр аяран шудын да поҥгын южо чер годым полшымыжо нерген марий калык ожнысек пален. Тӧрлатыше еҥ пуалме черым кораҥдаш манын кармывоҥгым моштен кучылтын.
• Мардеж пуалеш — кужу жап шокшо шогышаш.

Палемдымаш