24 сӱрем
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
24 сӱрем (24 июль) — григориан кечышот почеш идалыкын 205-ше (кужемдыме ийлаште — 206-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 160 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 3 шагатат 27 минутлан лектеш, 20 шагатат 9 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 16 шагатат 42 минут.
🌓 Икымше чырык (9.37 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
Россий — Кадастр инженерын кечыже (руш. День кадастрового инженера)[1].
Россий — Флористын кечыже (руш. День флориста)[2].
Эквадор — Симон Боливарын кечыже (руш. День Симона Боливара).- Вашке шулышо кофен шочмо кечыже (руш. День рождения растворимого кофе).
- Текилын кечыже (руш. День текилы).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Кристина.
- Православий лӱм-влак: Аркадий, Елена, Евфимия, Ольга, Константин.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Сӱрем тылзын 24 кечысе событий-влак
Марий тӱняште
- 1993 ий — Уло Русьын да Москва олан патриархше Алексий Кокымшо Марий Элыш толын коштын.
Тӱня мучко
- 1774 ий — Турок-влак ваштареш кучедалмашыште генерал-фельдмаршал Михаил Кутузов нелын сусырген да ик шинчажым йомдарен. Тидын деч вара тудо ик шинчажым шем лапчык дене петырен.
- 1790 ий — Францийыште метеорит камвозын.
- 1956 ий — Физик-влакын олаштым почмо. Сар пытыме деч вара Дубна олаште секретный шымлымаш рӱдерым почыныт: тушто ядер оружийым ямдыленыт да атом энергетикым шымленыт.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Сӱрем тылзын 24 кечынже шочшо-влак
- 1916 — Дмитрий Константинович Попёнов, партий вуйлатыше. Кугу Ачамланде сар корным эртымеке, Косолоп райкомитетыште пашам ыштен. Умбакыже Провой, а вара Курыкмарий кундемысе комитетлаште тыршен. Козьмодемьянск олаште «Копир» да «Потенциал» заводым чоҥымаште тудынат надырже кугу. 8 ий Марий республике кӱшыл погынын депутатше лийын. Сарыште лӱддымылыкым ончыктымыжлан «Йошкар Шӱдыр» орден дене, а пашажлан Йошкар Знамя Паша орден да ятыр чап танык дене палемдалтын.
- 1918 — Антонин Алексеевич Кашков, совет тӱвыра, партий да совет пашаеҥ, мер пашаеҥ. Марий республикысе шанче-краеведений тоштерын (кызыт Марий Эл Республикысе Т. Евсеев лӱмеш калыкле тоштер) директоржо (1967—1974). Кугу Ачамланде сарын участникше. 1947 ий гыч КПСС йыжыҥъеҥ.
- 1918 — Илья Иванович Россыгин, Марий АССР-ын сулло да калык артистше. Тудо Шернур кундем Кугу Пӱнчер ял гыч. 1935 ийыште Марий сымыктыш техникумышто шуаралтын, тылеч вара Шкетан лӱмеш театрыште пашам ыштен. Ятыр рольжо мыскара сынан лийын.
- 1922 — Илья Петрович Шурыгин, совет ужалыме пашам вуйлатыше, партий пашаеҥ. Марий республикысе книга ужалыме конторын директоржо (1960—1982). Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1975). Кугу Ачамланде сарын салтакше.
- 1948 — Галина Григорьевна Варченко, тазалык аралтыш пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло эмлызыже. Кубанскысе мединститутым тунем лекмек, Йошкар-Олашке толын, 1-ше №-ан поликлиникыште терапевтлан, а 1981-ше ий гыч — тӱҥ эмлызылан тыршаш тӱҥалын. «За заслуги перед Марий Эл» орденын медальже дене палемдалтын.
- 1960 — Вячеслав Аркадьевич Быков, Марий Тӱрек кундем Руш-Шолнер ялыште шочшо да Челябинск велыште кушшо кумдан палыме спортсмен да тренер. Тудо Россий Федерацийысе хоккей сборныйын тренерже лийын. 6 ияшыж годым Челябинск олашке илаш куснен да тусо хоккей командыште шуаралтын. Умбакыже Москосо «ЦСКА»-ште, Швейцарийысе «Фрибурышто» модын. СССР чемпион лӱмым ик гана веле огыл сулен, тӱнямбалсе чемпион лӱмымат 5 гана налын. Совет Ушемын сулло спорт мастерже.
- 1965 — Андрей Юрьевич Санников, Марий Эл Республикын сулло сӱретчыже. Йошкар-Олаште шочын-кушкын. «Воскресенье», «Дорога», «Полдень», «Ронга. Ноябрь» пейзаж-влакым да ятыр портретым возен. Тудын пашаже-влакым Йошкар-Оласе тоштерлаште ужаш лиеш. «Марий царевоградская» сӱретым ыштен, тушто Йошкар-Олан эн ойыртемалтше да эн сылне верлажым ончыктен. Котомкин-Савинский лӱмеш республике вуйлатышын премийын лауреатше.
- 1966 — Людмила Якимовна Васютина, тележурналист. У Торъял кундем Овалжымучаш ялыште шочын-кушкын. 1997-ше ийыште Марий телевидений редакцийыште пашам ышташ тӱҥалын. Ятыр чап танык дене палемдалтын.
- 1985 — Гусева Надежда Васильевна, марий шанчызе, сылнымутчо, туныктышо, филологий шанче кандидат (2019), Марий туныктыш институтын шанче да шымлыме паша шотышто проректоржо.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Сӱрем тылзын 24 кечынже колышо-влак
- 1993 — Алексей Изосимович Савинов, совет сарзе пашаеҥ. Кугу Ачамланде сарын участникше, Москосо Сеҥымаш Парадын участникше (1945). Чап орденын да кок гана Ачамланде сар орденын кавалерже.
- 2012 — Валентин Степанович Вдовин, совет озанлык, кугыжаныш да политик пашаеҥ.
Калык пале
- Игече шокшо да кечан — сай шурно лектышлан.
- Эҥыремыш эҥыремышвот покшелне тарваныде шинча – йӱрлан.
- Ольган кечыже. Православийыште Ольгам шарналтат. Ожно тиде кечын уло ял калык пасуш лектын: шурным тӱредаш тӱҥалын. Эсогыл йоча ден шоҥго еҥ-шамычат мӧҥгыштӧ шинчен огытыл. Шурным поген налаш, еҥ-влак сай игечым вученыт. Сай кечылан пылора кӱшыч иеш. Эрдене пыл кече лекмеш шула гын, оярлан. Пыл кечывалвелышкыла кая гын, ояра, ойленыт кугезына-влак.
Палемдымаш
- ↑ День кадастрового инженера. Тергыме кече: 25 сӱрем 2011. Архивлыме 5 шорыкйол 2012 ий.
- ↑ День флориста 2021: история и традиции праздника. Тергыме кече: 24 сӱрем 2020. Архивлыме 24 сӱрем 2020 ий.