17 сӱрем
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
17 сӱрем (17 июль) — григориан кечышот почеш идалыкын 198-ше (кужемдыме ийлаште — 199-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 167 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 3 шагатат 15 минутлан лектеш, 20 шагатат 21 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 17 шагатат 5 минут.
🌒 Кушшо тылзе (2.37 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
— Эмоджин тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день эмоджи).
— Правосудийын тӱнямбал кечыже (руш. День международного правосудия)[1].
Россий — Этнографын кечыже (руш. День этнографа).
Россий — Российысе сарзе теҥыз флот авиацийын шочмо кечыже (руш. День авиации ВМФ)[2].- Пӧлекым кучыктымо кече (руш. День дарения подарков).
- Вожаҥше йӱлан кечыже (руш. День укоренившихся традиций).
- Персик мороженыйын кечыже (руш. День персикового мороженого).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Алихан, Алексис, Генриетта, Джулия, Евфрасия, Екатерина, Констанция, Луиза, Магнус, Мария, Марта, Маркеллина, Платон, Тереза, Феликс, Cynllo, Шарлотта, Ядвига.
- Православий лӱм-влак: Александра, Алексей, Анастасия, Андрей, Арсений, Асклипиада, Василий, Георгий, Дмитрий, Донат, Евфимий, Мария, Марк, Марфа, Менинг, Михаил, Николай, Никон, Савва, Алихан, Татьяна, Тихон, Феодор, Феодот, Феодотия, Феофил.
Событий-влак
Тугак ончо: Категорий:Сӱрем тылзын 17 кечысе событий-влак
- 1918 ий — Россий Империйын пытартыш императоржым Николай Кокымшым да тудын ешыжым лӱен пуштыныт.
- 1942 ий — Сталинград кучедалмашын икымше этапше тӱҥалын.
- 1955 ий — Америкыште «Диснейлендым» почыныт.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Сӱрем тылзын 17 кечынже шочшо-влак
- 1915 — Фёдор Петрович Ключников, совет пашаеҥ, озанлык да кугыжаныш пашаеҥ. Стахановец. СССР Кӱшыл Каҥашын 2-шо созывысе депутатше (1946—1950). Сӧреман мландын пашаеҥже.
- 1930 — Виталий Александрович Акцорин, марий шанчызе, фольклорист, йылмызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (1968), кугурак шанче пашаеҥ (1970), Марий АССР-ысе шанчын сулло пашаеҥже (1990). Виталий Александрович марий фольклорым шымлен, монографий ден сборник-влакым савыктен.
- 1947 ий — Николай Павлович Бердинский, партий пашаеҥ да тале пашазе. Шернур кундем Тумерсолаште шочын. «За коммунизм» колхозшто тӱҥ агроном гыч тӱҥалын вуйлатыше марте кушкын. 1990-1991-ше ийлаште шочмо Шернур кундемысе комитетын икымше секретарьже лийын. 1995-ше ий гыч Шернур райпосо кинде комбинатын вуйлатышыже лийын.
- 1949 ий — Нина Николаевна Зорина, муниципал вуйлатыше. Шернур кундем Ахматэҥер ялыште шочын. 1975-ше ийыште тудо Провой кундемысе комитетыште секретарьлан пашам ышташ тӱҥалын. Умбакыже Кужэҥерыш куснен, но икмыняр жап гыч уэш Звениговыш пӧртылын: ончыч администрацийште калык илышкыл аралтыш пӧлка вуйлатыше лийын, а 1997-ше ий гыч администраций вуйлатышын алмаштышыже сомылым шукташ тӱналын.
- 1962 ий — Марина Александровна Поспехова, Марий Элын сулло сӱретчыже. Шкеже Бурятий кундем гыч. Паша корныжо Йошкар-Оласе художественный училище, Марий книга савыктыш дене кылдалтын. Марина Александровна шке пашаже-влак дене кугу пагалымашым да чапым сулен. Сӱретше-влакым тӱрлӧ ончерыште ужаш лиеш.
- 1966 ий — Александр Геннадьевич Якимов, Марий Элысе тӱвыран сулло пашаеҥже. Марий Турек кундем Марий Озармаш ялыште шочын. Паша корныжо Марий Турек районысо тӱвыра пӧрт дене кылдалтын. 1993-шо ийыште «Рвезылык» ансамбльым чумырен да вуйлатышыже лийын. 2009 ий гыч «Рябинушка» ансамбльын художественный вуйлатышыжлан тыршаш тӱҥалын. Йыван Кырля лӱмеш шарныктыш медаль дене палемдалтын.
- Тиде кечын тӱвыра пашаеҥ Ирина Михайловна Петухова шочын. Шкеже Пошкырт Эл Калтаса кундем гыч. И. С. Палантай лӱмеш тӱвыра да сымыктыш колледжым, Российысе театр сымыктыш академийым тунемын пытарен. Марий самырык театрыште пашам ыштен. 2014 ий гыч Республикысе калык усталык рӱдерыште тырша. Ятыр методике сборникын авторжо.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Сӱрем тылзын 17 кечынже колышо-влак
- 2010 — Валерий Геннадьевич Юдин, совет да российысе машиначоҥышо-шанчызе, технике шанче доктор, профессор. Марий кугыжаныш техник университетын машина ӱзгар да машина ден механизм теорий кафедрын вуйлатышыже (1986―2015). РСФСР-ын сулло конструкторжо (1991). Марий Эл Республикысе шанчын сулло пашаеҥже (1996). Марий Эл Республикысе кугыжаныш премийын лауреатше (1997). РАЕ-н (Российысе Пӱртӱс Шанче Академий) йыжыҥъеҥ-корреспондентше (1996 ий гыч).
Калык пале
- Андрейын кечыже. Тиде кечын калык палым эскереныт: пушеҥге лышташ шапалгаш тӱҥалын гын, шыже ондак толеш.
- Марий кугезына-влак гын тыгай калык палым эскереныт: омыж лышташ шырчаҥеш – йӱр толеш.
- Чодыраште емыж шуко шочын – йӱштӧ телылан.
Палемдымаш
- ↑ День международного правосудия — РИА Новости, 17.07.2016. Тергыме кече: 17 сӱрем 2020. Архивлыме 17 сӱрем 2020 ий.
- ↑ День авиации ВМФ России. Досье — Биографии и справки — ТАСС. Тергыме кече: 17 сӱрем 2020. Архивлыме 17 сӱрем 2020 ий.