14 сӱрем

←
→
Сӱрем
← →Сӱрем
	2026 ий

14 сӱрем (14 июль) — григориан кечышот почеш идалыкын 195-ше (кужемдыме ийлаште — 196-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 170 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 3 шагатат 11 минутлан лектеш, 20 шагатат 25 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 17 шагатат 14 минут.
🌘 Шоҥго тылзе (28.90 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

Кечывалвел Осетий — Миротворец кече (руш. День миротворца) (1992).
Кеҥеж Кузьма (руш. Летние Кузьминки).
Нудистын кечыже (руш. День нудистов).
Шоптырын кечыже (руш. День смородины).
Шонаш таратыше модышын кечыже (руш. День интеллектуальных игр).
Акуло нерген пален налме кече (руш. День осведомленности об акулах).

Лӱмгече

Католик лӱм-влак: Камилл.
Православий лӱм-влак: Ангелина, Дамиан (Демьян), Кузьма, Пётр.

Событий-влак

Тугак ончо: Категорий:Сӱрем тылзын 14 кечысе событий-влак

1789 ий — Бастилийым руалтен налме. Тидын деч вара кугу француз революций тӱҥалын.
1903 ий — ТрансСибирь магистральым почмо.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Сӱрем тылзын 14 кечынже шочшо-влак

1933 ий — Галина Ивановна Кошкина, марий совет книгагудо пашаеҥ, РСФСР тӱвыран сулло пашаеҥже (1986), Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1965).
1955 ий — Аркадий Арсентьевич Новиков, озанлык пашаеҥ, «Икымше май» озанлыкын вуйлатышыже, Республикысе Кугыжаныш Погынын Депутатше. Аркадий Аресентьевич У Торъял кундем Тушнур ялыште шочын, школым, совхоз тезникумым, Марий кугыжаныш университетын экономике факультетшым сайын тунемын пытарен. Ыштыме пашажлан да лектышыжлан кугыжаныш премий, «За заслуги перед Марий Эл» орденын медальже дене суапландаралтын.
1955 ий — Галина Александровна Богданова, ялозанлык вуйлатыше. Паша корныжо Азяково администраций дене кылдалтын: тушто тудо вуйлатышылан тыршен. Тыгак «Тепличное» акционер ушемын пöлка вуйлатышыже лийын.
1947 ий — Владимир Михайлович Чумаков, Россий Федерацийысе физкультурын сулло пашаеҥже. 1977—1986-шо ийлаште тудо Йошкар-Оласе физкультур да спорт комитетын вуйлатышыже лийын. Вара кугыжаныш комитетыш куснен. 1998-ше ийыште физкультур, туризм да спорт министр лийын.
1970 ий — Владислав Алексеевич Николаев (калыкыште Влад Николаев семын палыме), мурызо, семлызе, Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже. Тудо Пошкырт Эл гыч. 1997-ше ий гыч Владислав Алексеевич Марий кугыжаныш филармонийын солистше лийын. 2004-ше ийыште «Шийгорно» концерт программылан Олык Ипай лӱмеш кугыжаныш премий дене палемдалтын.
1971 ий — Лилия Ивановна Рычкова, (Лилия Исай семын палыме), поэт, эмлызе. Шернур кундем Шӱдымарий ялыште шочын. Психоневрологий диспансерыште тырша. Поэтесса семын Эльвира Краснован йоҥгалтарыме «Ала толат», Любовь Купсольцеван «Памаш дене» мурылаж дене да моло почеламут дене палыме.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Сӱрем тылзын 14 кечынже колышо-влак

1938 — Николай Тишин, марий серызе, почеламутчо, туныктышо, журналист, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1934).
1973 — Иван Васильевич Барашков, совет чоҥышо, инженер. Марий АССР Калык озанлык каҥашын (Совнархозын) Чоҥымаш управленийжын тӱҥ инженерже (1956—1963). РСФСР-ын сулло чоҥышыжо (1973).
1991 — Иосиф Беляев, курыкмарий серызе, туныктышо, I степенян Ачамланде сар орденын кавалерже, 1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.

Калык пале

Пушеҥгыште нарынче лышташ кояш тӱҥалеш гын, эр шыже да телылан.
Кузьма ден Демьянын кечыже. Ожно ты кечын шудым солымо тургым тÿҥалын. А емыж кокла гыч эҥыж ден пуншоптырым поген пытараш тыршеныт, компотым шолтеныт.
Ваштар лышташын йыжынлаштыже шырча налеш гын, йӱр толеш.
Эҥыремыш-влак эҥыремышвотыштышт шинчат – лишыл жапыште шокшо аралалт кодшаш.