Чодыра пашаеҥ-влакын кечышт

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
«Чодыра пашаеҥ-влакын кечышт»
Теле чодыра
Теле чодыра
Тӱрлылык профессионал пайрем
Вес семын «Лесникын кечыже»
Ышталтын СССР Кӱшыл Советын Президиумжо
Палемдат  Белоруссий  Киргизий  Россий  Украине
Кече 1966 ий 13 угинде
Пайремлымаш ий еда, идым тылзын кумшо рушарнян
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

«Чодыра пашаеҥ-влакын кечышт» — чыла чодыра пашаеҥ-влакын интернационал профессионал пайремышт, кудо сентябрьысе кумшо рушарнян Белоруссийыште, Киргизийыште, Россий Федерацийыште да Украиныште палемдалтеш[1].

Пайрем историй

Пайрем СССР Кӱшыл Совет Президиумын 1966 ий 13 августысо 1966-шо №-ан («СССР Кӱшыл Советын Ведомостьшо», 1966, 33 №, 742 ст.) кӱштыкше дене шочын, ий еда сентябрьын кумшо рушарня кечынже палемдалтын[2]. СССР шаланыме деч варат южо ончычсо совет республик-влак тиде пайремым арален коденыт.

Белоруссий

Беларусь Республикыште «Чодыра да чодырам перерабатыватлыше промышленностьышто ыштыше пашаеҥ-влакын кечышт» профессионал пайрем улеш, тудо Беларусь Республике президентын 1998 ий 26 мартысе 157-ше №-ан «Беларусь Республикыште кугыжаныш пайрем, пайрем да шарныктыш кече-влак нерген» кӱштыкше дене пеҥгыдемдалтын[3].

Кыргызстан

«Чодыра пашаеҥ-влакын кечыштым» умбакыжат ты кечынак пайремла, тидлан Кугыжаныш чодыра инспекций пашаеҥ-влакын йодмашышт полшен, Кыргыз Республикысе виктер 1993 ий 13 августышто 364-ше №-ан пунчалым савыктен, туштыжо пайремлан уэш официал статусым пуэн.

Украине

Республикын икымше президентше Леонид Кравчук 1993 ий 28 августышто тыгак 356/93-шо №-ан Украиныште чодыра озанлык пашаеҥ, чодыра, пушеҥгым обрабатыватлыше промышленностьысо пашаеҥ-влакын профессионал пайремыштым радамлыше кӱштыкым савыктен — Чодыра пашаеҥын кечыже ий еда сентябрьысе кумшо рушарнян палемдалтеш[4].

Россий

Чодыра пашаеҥ-влакын кечыштышт таҥасымаш, Коряжма

2003 ийыште Владимир Путин пайрем саламлымашан телеграммыштыже теве мом каласен:

«Чодыра Российын ик эн тӱҥ поянлыкше, элнан шергакан экономике да экологий ресурсшо. Тудым уэштарен, шот дене кучылтмаш — тиде кугыжанышын приоритетше... Таче Ачамланде чодыра озанлык да чодырам перерабатыватлыше йӧнозанлык ончылно шуко йодыш шога. Нунын коклаште — комплексын паша лектышышыжым кугемдымаш, технологийым уэмдымаш да, конешне, тыште пашам ыштыше-влакын социал аралтышыштым саемдаш»[5].

2023 ийыште ТАСС-ын пресс-конференцийысе пресс-рӱдерыштыже Чодыра пашаеҥ-влакын кечышт лӱмеш чодырам аралыме нерген икымше шанче фильм анонсироватлалтын[6]. Россий Президент 2023 ий 17 сентябрьыште Чодыра пашаеҥ-влакым профессионал пайремышт дене саламлен, тидын шотыштак «чодырам аралыме системым саемдаш, посна тӱткышым сотемдарыше программылан ойыраш кӱлмым палемден[7].

Тыгак ончо

Палемдымаш

Кылвер-влак