29 пеледыш
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
29 пеледыш (29 июнь) — григориан кечышот почеш идалыкын 180-ше (кужемдыме ийлаште — 181-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 185 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 2 шагатат 56 минутлан лектеш, 20 шагатат 40 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 17 шагатат 43 минут.
🌕 Тичмаш тылзе (13.90 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
ООН — Тропик-влакын тӱнямбал кечышт (руш. Международный день тропиков).
Россий — Партизан да подпольщик-влакын кечышт (руш. День партизан и подпольщиков).
Россий — Изобретательын да рационализаторын кечыже (руш. День изобретателя и рационализатора) — пеледыш тылзын пытартыш шуматкечын палемдалтеш.- Нобель премийым шочыктымо кече (руш. День учреждения Нобелевской Премии).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Павел, Пётр.
- Православий лӱм-влак: Евтропий, Тигрий, Тихон, Михаил.
Событий-влак
Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 29 кечысе событий-влак
- 1561 ий — Москваште Василий Блаженный лӱмеш черкым чоҥен пытареныт.
- 1916 ий — историйыште икымше гана «Боинг» самолёт южыш нӧлталтын.
- 1957 ий — ЦК КПСС-ын пленумыштыжо «Маленковын, Молотовын, Кагановичын да Шепиловын партий ваштареш шогымышт» нерген постановленийым пеҥгыдемдыме. Нуным партий гыч лукташ кутырен келшыме.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 29 кечынже шочшо-влак
- 1929 ий — Виктор Ильич Пчелин, шанче-чодыразе, профессор, Марий Эл Республикын сулло шанчыеҥже. Марий кугыжаныш университетыште чодыра технике факультетын деканжылан, вара проректорлан тыршен. Тӱҥ шотышто Виктор Ильич Юл кундемысе чодыра экосистемым келгын шымлен: 100 наре шанче пашам возен.
- 1931 ий — Аркадий Евдокимович Иванов, марий йылмызе, сылнымут критик, филологий шанче кандидат (2012), доцент.
- 1939 ий — Рюрик Елизарович Янгильдин, сӱретче-график. Шкеже Йошкар-Ола гыч. Паша корныжо Марий книга савыктыш дене кылдалтын: тыште тудо ятыр ий графиклан, иллюстраторлан пашам ыштен. Тудын сÿретше-влакым ятыр книгаште ужаш лиеш.
- 1947 ий — Владимир Иванович Олейник, йӧнозанлык вуйлатыше. Украиныште шочын-кушкын, но Марий кундемыште шке пашаже дене чапланен. «Марийхолодмаш» ушемым вуйлатен. Тидын годымак республикысе кӱшыл погынын депутатше лийын. Тиде пашалан тудым чап танык дене палемденыт.
- 1954 ий — Славик Михайлович Асмаев, артист да тӱвыра пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло артистше. 1975-ше ий гыч тудо «Марий Эл» куштышо кугыжаныш ансамбльыште пашам ышташ тӱҥалын. 1993-шо ийыште республикысе тӱвыра да сымыктыш колледж пелен «Рвезылык» калык ансамбльым чумырен, тудыжо Махмуд Эсамбаев лӱмеш конкурсын лауреатше лӱмым сулен. Славик Михайлович ятыр кугыжаныш чап танык дене палемдалтын.
- 1986 ий — Наталья Васильевна Ямаева, журналист. Марий Тӱрек кундем Аимково ялын ӱдыржӧ Марий кугыжаныш университетыште тунеммыж годымак ойырен налме профессийже дене телевиденийыште шуаралташ тӱҥалын. «12 регион – Марий Эл ТВ» телеканалым почмек, тыште шке паша вержым муын. МЭТР телеканалыште тыршен. Умбакыже паша корныжым Кугыжаныш телерадиокомпаний дене кылден. «Калык верч тыршымаш» медаль да ятыр чап танык дене палемдалтын.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 29 кечынже колышо-влак
- 2025 ий — Сергей Дмитриевич Бакейкин, россий кугыжаныш да мер пашаеҥ, педагогике шанче кандидат, «Кундем кокласе книгагудысо вашкыл» кундем-влак кокласе мер тӧнежын тӱҥ директоржо, ЮНЕСКО-н «Увер чылалан» ЮНЕСКО программын Российысе комитетшын председательже, ЮНЕСКО-н пашаж шотышто РФ комиссийын йыжъеҥже, 2022—2032 ийлаште Россий Федерацийыште тӱп калык-влакын йылмыштын луийыштым палемдаш ямдылыме да эртарыме шотышто Калыкле комитетын йыжъеҥже.
Калык пале
- Тихонын кечыже. Калык ой почеш ты кече деч вара кайык-влакын йӱкышт шыплана, шӱшпык гына Петро кече марте шӱшка. Шнуй Тихон деч пӱй корштымым эмлаш йодын юмылтеныт.
- Кӱртньышудо (папоротник) эрденак лышташыжым пӱтыралеш гын, эрлашыжым игече саемшаш.