24 пеледыш

←
→
Пеледыш
← →Пеледыш
	2026 ий

24 пеледыш (24 июнь) — григориан кечышот почеш идалыкын 175-ше (кужемдыме ийлаште — 176-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 190 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 2 шагатат 55 минутлан лектеш, 20 шагатат 41 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 17 шагатат 46 минут.
🌓 Икымше чырык (8.90 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

Чуваший — Чуваш Республикын кечыже (руш. День Республики Чувашия).
Россий — Вис-вис пеледышын кечыже (руш. День ромашки).
Феян тӱнямбал кечыже (руш. Международный день феи).
Тӱрлӧ тӱсан яндан кечыже (руш. День разноцветных стёкол).
Историйын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день истории).
Визажистын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день визажиста).

Лӱмгече

Католик лӱм-влак: Данута, Иоанн.
Православий лӱм-влак: Варнава, Варфоломей, Ефрем.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 24 кечысе событий-влак

1710 — Санкт-Петербург пелен Царский селам чоҥаш тӱҥалыныт.
1812 — Наполеонын армийже Российыш керылт пурен.
1941 — Совет Ушемын информбюрожым почмо.
1945 — Москон Йошкар площадьыштыже Сеҥымаш парад эртен. Парадым маршал Георгий Жуков вуйлатен. Мутат уке, тудо сеҥымашлан пӧлеклалтын улмаш.
1990 — Москваште кумдан чапланыше мурызо Виктор Цойын пытартыш концертше эртен.

Марий тӱняште

1995 — Марий Элын конституционный погынжо У конституцийым пеҥгыдемден. Тудо тачысе кечынат пашам ышта.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 24 кечынже шочшо-влак

1856 — Анна Васильевна Якимова-Диковская, руш революционер, «Калык воля» («Народная воля») партийысе Шуктыш комитетын да социалист-революционер-влак партийын йыжъеҥже, историк, мер пашаеҥ.
1871 — Павел Семёнович Кушелёв, руш да совет калыкым туныктышо пашаеҥ, сӱретче, этнограф, серызе. Виче Александровский чын училищын да Яраҥ марий педагогике техникумын туныктышыжо. Виче сӱрет йыргештышым негызлыше-влак кокла гыч иктыже, тудын йыжъеҥже (1909—1918). Марий-влак кокла гыч икымше профессионал сӱретче. Статский ойпуышо.
1887 — Гребенщиков, Илья Васильевич, руш да совет химик да технолог, профессор (1922), СССР АН-ын академикше (1932), СССР АН Президиумын членже (1938 гыч), силикатан да силикатдыме системысе химий да физике школым негызлыше, яндам полироватлыме да ягылтарыме химиян теорийым, оптике детальын ӱмбалжым обрабатыватлыме — оптикым волгалтарыме йӧным ыштыше.
1926 — Алексей Степанович Смольников, совет да российысе руш поэт, фронтовик-поэт, прозаик, кусарыше. Олык Ипай лӱмеш Марий комсомол премийын лауреатше (1980).
1937 — Рудольф Иванович Никитин, йӧнозанлык пашаеҥ, Марий республикысе шанчын да техникын сулло пашаеҥже. Оршанке посёлкышто шочын. 1959 ий гычак тудо заводышто станочниклан тыршаш тӱҥалын да вуйлатыше марте шуын. 3 изобретенийын авторжо. Тиде суапле пашажлан Рудольф Иванович «Знак Почёта», Ленин да Йошкар Знамя Паша орден-влак дене палемдалтын. Йошкар-Олан почётан гражданинже.
1945 — Валерий Николаевич Монятовский, пашазе, Социалистический Паша Герой. Йошкар-Олаште шочын. Сар тӱҥалме годым ача-аваже Йошкар-Олашке илаш кусненыт, но 16 ияш годымжо Валерий Николаевич Киевыш пӧртылын да тусо «Киевторгмаш» заводышто тыршаш тӱҥалын. Пашажлан Ленин да Йошкар Знамя Паша орден-влак дене палемдалтын.
1946 — Римма Григорьевна Катаева, администраций да мер пашаеҥ. Юлсер кундем Кугу Порат селаште шочын. Ончыч Кугу Поратысе кандашияш школын вуйлатышылан пашам ыштен, вара Куженер райисполкомышто, республикысе комитетыште тыршен. 7 ий тиде чолга ӱдырамаш Чапкӱ-влакым аралыме ушемын вуйлатышыже, ятыр мероприятийын организаторжо да авторжо лийын. Умбакыже паша корныжо виктерышке конден: тыште тудо консультантлан, а 1998-2001 ийлаште туныктыш да воспитаний министрлан тыршен. Суапле пашажлан кугыжаныш чап танык дене палемдалтын.
1952 — Леонид Шакирович Баширов, армийын ветеранже да мер пашаеҥ. Пошкырт Эл марий. 2001 ийыште тудо «Марий Эл Республик Президент пеленысе мер да политик рӱдер» кугыжаныш тӧнежын вуйлатышыже лийын.
1965 — Чузаев Родион Иванович, марий шанчызе, историк, туныктышо, историй шанче кандидат (1998), доцент, Россий Федерацийын кыдалаш туныктышын почётан пашаеҥже, Марий Эл Республикысе образованийын сулло пашаеҥже (2015). 2013 ий гыч Марий кугыжаныш университетысе Калыкле тӱвыра да тӱвыра кокласе коммуникаций институтын деканже.
1964 — Веткина, Лидия Васильевна, тазалык аралтыш пашаеҥ да тӱрлызӧ. Тудын шочмо верже – Шернур кундем Тамшэҥер ял. Паша корныжо Шернур районысо эмлыме вер дене кылдалтын. Име ден шӱртым Лидия Васильевна кидышкыже шукертак кучен. Ыштыме сомылжым иктешлен, «Вынереш тӱрлымӧ илыш» лӱман Шернур вел марий вургеман фотоальбомым савыктен луктын. 2000 ийыште «Марий вургем» конкурсышто гран-прим сеҥен.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 24 кечынже колышо-влак

1966 — Василий Алексеевич Макаров, совет кугыжаныш, партий да администраций пашаеҥ. Марий АССР-ын Йошкар-Оласе ола исполкомын председательже (1953—1956). 1928 ий гыч ВКП(б)-ын йыжъеҥже.

Калык пале

Варнаван кечыже. Калык ой почеш ты кечын мландӱмбалне шем вий коштеш да еҥ-влаклан ӱчым ыштылеш. Поснак тура кечывал шумек чот шекланыман улмаш.
Пӱтыралтышшудо пеледышыжым шаралтен, а лышташ-шамычшым вурго пелен темдалын — пылан да ночко игечылан.