26 пеледыш
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
26 пеледыш (26 июнь) — григориан кечышот почеш идалыкын 177-ше (кужемдыме ийлаште — 178-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 188 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 2 шагатат 55 минутлан лектеш, 20 шагатат 41 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 17 шагатат 45 минут.
🌔 Ешаралт толшо тылзе (10.90 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
ООН — Индыралтше еҥ-влаклан полышым пуымо тӱнямбал кече (руш. Международный день в поддержку жертв пыток).
ООН — Наркотикым осалын кучылтмо да тӧртыкдымын пайдаланыме ваштареш кучедалме тӱнямбал кече (руш. Международный день борьбы со злоупотреблением наркотическими средствами и их незаконным оборотом).- Пӱйым эрыктыме щёткын шочмо кечыже (руш. День рождения зубной щётки).
- Шоколад пудингын кечыже (руш. День шоколадного пудинга).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Иоанн, Павел.
- Православий лӱм-влак: Акулина, Александр, Андрей, Андроник, Анна, Антонина, Даниил, Иван, Пелагея, Савва, Трифилий, Яков.
Событий-влак
Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 26 кечысе событий-влак
- 1942 ий — Гвардейский краснознамённый танк дивизийым ыштыме.
- 1945 ий — Совет Ушемын Генералиссимус званийым пуртымо.
Марий тӱняште
- 1938 ий — Марий АССР-ын кӱшыл погыныш икымше созыв сайлымаш эртен.
- 1983 ий — Козьмодемьянск олаште Кава йымалсе этнографий тоштерым почыныт.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 26 кечынже шочшо-влак
- 1913 ий — Аптулай Пасет, марий серызе, поэт, прозаик, журналист, Кугу Ачамланде сарын участникше. Очерк, ойлымаш да повесть-влакын авторжо.
- 1926 ий — Юрий Николаевич Венценосцев, шанчыеҥ, чодыра озанлык пашаеҥ, МАССР-ысе техникын да шанчын сулло пашаеҥже. Марий Турек район Марий Пыламарий ялыште шочын. Кӱшыл шинчымашым чодыра технике институтышто налын да тыштак паша вержым муын: чодыра эксплуатаций да машина технологий кафедрын профессоржо лийын. 60 утла шанче пашан, 8 книган, 15 конструктор пашан авторжо. Юрий Николаевич шанчыеҥ семын гына огыл, скульптор, сӱретче да фотограф семынат кумдан чапланен.
- 1937 ий — Герман Вячеславович Желтов, совет да российысе йӧнозанлык да партий пашаеҥ. Марий АССР-ын Йошкар-Оласе «Искож» заводын тӱҥ инженерже, директоржо (1963—1981, 1994—2010). Россий Федерацийысе текстиль да куштылго йӧнозанлыкын сулло пашаеҥже (2003). Марий Эл Республикысе кугыжаныш премийын лауреатше (1999). КПСС йыжыҥъеҥ.
- 1941 ий — Василий Ильич Ильин, Марий Элын сулло туныктыш пашаеҥже. Шкеже Юлсер кундем Шайра ял гыч. Уста туныктышын паша корныжо Сотнур кыдалаш школышто тӱҥалын: ончыч историй предмет дене туныктышылан, вара вуйлатышыланат пашам ыштен. Умбакыже паша корныжо министерствышке конден, а 1988—1992-шо ийлаште Василий Ильич республикысе туныктыш министр лийын. 1992—2001 ийлаште тудо Йошкар-Оласе техникумын вуйлатышыже лийын.
- 1953 ий — Сергей Геннадьевич Чиликов, российысе фотограф, туныктышо, философ. 1990 ий гыч Российысе фотосӱретче-влак ушемын йыжыҥъеҥже.
- 1954 ий — Зинаида Сергеевна Артюшкина, туныктыш пашаеҥ. Йошкар-Оласе тӱрлӧ школышто туныктышылан тыршыме деч вара Марий туныктыш институтышто методистлан тыршаш тӱҥалын. Тыгодымак Зинаида Сергеевна «Пеледыш», «Марий памаш» ансамбльлаште шуаралтын. Зинаида Сергеевна «Марий туныктышо» мер ушемым чумырен.
- 1960 — Галина Никитьевна Бояринова, туныктыш да шанче пашаеҥ, литературовед. Шкеже У Торъял кундем Кемсола ял гыч. Ынде ятыр ий уста специалист Марий кугыжаныш университетыште пашам ышта, марий сылнымут кафедрын доцентше улеш. Филологий шанче кандидат. Ятыр шанче пашан, учебникын да тунемме пособийын авторжо.
- 1981 — Дмитрий Александрович Троицкий, российысе кугыжаныш пашаеҥ, 2024 ий октябрь гыч Марий Эл Республикысе Виктерын Председательын Икымше алмаштышыже.
- 1992 ий — Михаил Юрьевич Басов, «Каче-влак» группын солистше, «Марий памаш» ансамбльын участникше. Шкеже Кужэҥер кундем Шорсола гыч.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 26 кечынже колышо-влак
Калык пале
- Акулинан кечыже. Ты кечын шемшыдаҥ пучымышым шолтеныт. Калык палымат эскереныт: ӱвыра шуко гын, игече сай лиеш.
- Недышудо (лютик) кечан годым кенета петырналтеш — игече вашке вашталтшаш, йӱрым вучыман.