Иштуганов, Сергей Вячеславович
| Иштуганов Сергей Вячеславович | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Шочмо кече | 22 идым 1986 (39 ий) | |||
| Шочмо вер | ||||
| Пурымаш |
 Россий |
|||
| Войскан родшо | Россий Федерацийысе Юж-десант войска | |||
| Званий |
 подполковник |
|||
| Командоватлен | 31-ше посна гвардий десант-штурм бригаде | |||
| Кредалмаш/сар |
Российын Сирийысе сар операций Лӱмын увертарыме сар операций |
|||
| Награде да премий |
|
|||
Сергей Вячеславович Иштуганов (шоч. 22 идым 1986, Оршанке район, Марий Автоном Совет Социализм Республик) — гвардийын подполковникше, Юж-десант войскасе 31-ше посна гвардий десант-штурм бригадысе командирын алмаштышыже. Лӱмын увертарыме сар операцийын участникше. 2022 ий 8 декабрьыште Кремльысе Георгиев залыште Россий Президент Владимир Путин Геройын Шӱдыржӧ дене суапландарен.
Илыш-корныжо
Сергей Иштуганов Марий АССР-ын Оршанке районыштыжо 1986 ий 22 сентябрьыште шочын. Школыш Татарстан Республикын Балтач вел районжын Арбор селаште каен, вара ешыже аважын шочмо кундемышкыже, Марий Эл Республикын Марий Турек вел Кукрем селаш куснен[1].
2004 ийыште Марий Турек кыдалаш школым тунем пытарен да Рязаньысе В. Ф. Маргелов лӱмеш юж-десант училищыш тунемаш пурен. 2009 ийыште училищым йошкар диплом дене тунем лекмеке, Моско воктенсе Кубинкыш колталтын, ВДВ лӱмын пашалан ыштыме 45-ше посна гвардий полкыш колталтын. Полкышто служитлыме жапыште Йӱдвел Кавказысе контртеррорист, Российын Сирийысе сар операцийлаште лийын, Киргизийыште сарзе служышо-влакын ешыштлан лӱдыкшыдымылык йӧным ыштен шоген. Посна задачым шуктымо годым икмыняр гана сусырген[2].
2021 ийыште Россий Федерацийысе Сарзе вий Генерал штабын Сарзе академийжым отличий дене тунем пытарен да Ульяновск олаш 31-ше посна гвардий десант-штурм бригадыш направленийым налын.
2022 ий 24 февраль гыч шке подразделенийже-влак дене пырля сарзе операцийыште[3].
СВО
Сергей Иштугановын вуйлатымаште 3 тӱжем салтак шотлалтеш. Частьыште пленыш логалше-влак дене пашам шот дене шуктымашым кӱлешанлан шотлат[4].
- Сӧй задачым шуктымо годым подполковник Иштуганов шке салтакше-влак дене пырля тушман тул йымалне десантироватлалтын да вашпижмашке пурен. Иштугановын аралыме да аралалтме кышкарым шот дене кучылтын, вашпижмашым вӱдымыжӧ, кӱрылтышым ыштыде, тушманын 20 атакыжым чактараш йӧным пуэн. Кредалмаш каен шогымо годым Ми-24 вертолёт, 4 танк, 6 БМП, 7 пикап да бронеавтомобиль, 140 еҥ пытен, 9 тушман салтакым пленыш налме.
- Олан штурм дене налме годым подполковник Иштуганов ончыл штурмоватлыше тӱшкаште лийын, артиллерий тулым да батальоным виктарен. Иштугановын лукмо пунчал штурмым пайдалын эртараш йӧным ыштен; десантник-влак йотэлыште ыштен лукмо саргуралан 3 складым налыныт. Подразделенийын личный составыштыже йомдарымашат лийын огыл.
- Подполковник Иштуановын вуйлатыме разведчик-влак тушманын сайын пеҥгыдемдыме опорный пунктшым муынат, 7 «Джавелин» саргуралым руалтен налын. Штурмоватлыше тӱшка-влак СБУ-н кугурак вийже ваштареш кредалмашке пуреныт; мемнан салтак-влакын пашаштым шот дене вуйлатымаш тушманлан кугу йомдарымашым конден да тудым чактарен. Иштуганов чакныше тушман ваштареш артиллерийын тулжым чын виктарен, неонацист-влакын подразделенийышт тӱрыснек пытаралтын[5].
- Подполковник Иштугановын командоватлымыж почеш разведчик-влак тӱшка тушманын резервыште улшо 600 наре еҥан илыше вийжым муыныт; руш салтак-влакын тыршымышт дене миномёт расчётым пытарыме.
- Подполковник Иштугановын разведке тӱшкаже тушманын 4 шылтыме да пеҥгыдемдыме опорный пунктшым, тыгак тушманын 800 еҥ наре чотан шапашыште илыше вийже муын. Пленыш ВСУ-н 6 салтакшым налыныт, нуно шке подразделений ончылно шогышо задачым рашемдаш полшеныт.
- Подполковник Иштугановын вуйлатыме батальон эҥер гоч вончен да тушманын ДРГ-жым муын.
Тушман дене вашпижмаште 3 тушман танк да салтакышт-влак пытеныт, офицерым пленыш налме. Иштуганов осколко дене сусырген, но шке сарзе-влакын пашаштым вуйлатен. Шуко вӱр йоктарымылан кӧра тудо ушым йомдарен, тунам гына эвакуироватлалтын. Сусыргымо деч вара, тичмашын тӧрланен шуде, эмлалтме деч утлен, жап деч ончыч стройыш пӧртылын[5].
Россий Президентын кӱштыкшӧ дене Сергей Иштугановлан Россий Федерацийын Талешкыже лӱмым пуымо. 2022 ий 8 декабрьыште, Ачамландын Талешкыж-влак кече деч ончыч Кремыльысе Георгиев залыште суаптарым В. В. Путин кучыктен[6].
Тудын тунемме Марий Турек школ пырдыжыште Российын Талешыжым шарныктыше тамгам вераҥденыт[7].
Шке илыш
Сергей Иштуганов изиж годсек черке пелен кушкын; сар паша деч посна улмыж годым, Марий Турек посёлкысо шнуй Иоанн Кронштадский лӱмеш храм алтарьысе сомылым шукта. Эше училищыштак, СВО-што колышо, Российын Талешкыже протоиерей Михаил Васильев дене кылым кучен[4].
Сарыште чылан юмылан ӱшанат. Тиде чынак. Чын деч чын улеш. Тушто эсогыл йот-влакат христиан Юмо деке савырнат. Икана мемнан шогымо верыш снаряд чоҥештен толын, но ала-молан камвочмеке пудештын огыл. Амалым пален налаш манын, снаряд деке лишемым, воктенже Николай Чудотворецын юмоҥажым ужым. Ӧршаш уке, Юмын кумылзакше тунам мемнам утарыш…Сергей Иштуганов
Палемдымаш
- ↑ Они прославили наш край. Герой России из Мари-Турека. Национальная библиотека имени С.Г. Чавайна Республики Марий Эл (23 пургыж 2023). Тергыме кече: 19 ӱярня 2024.
- ↑ Иштуганов Сергей Вячеславович. Герои страны. Тергыме кече: 19 ӱярня 2024.
- ↑ Герои Z. Сергей Иштуганов. Контингент. Военно-историческое издание (16 сорла 2023). Тергыме кече: 19 ӱярня 2024.
- ↑ 1 2 Приход Святых первоверховных апостолов Петра и Павла п. Мари-Турек. Духовно-патриотическая беседа с Героем России. Марийская митрополия. РПЦ. Московский патриархат (21 теле 2022). Тергыме кече: 19 ӱярня 2024.
- ↑ 1 2 Иштуганов Сергей, подполковник. Эпоха героев. Тергыме кече: 19 ӱярня 2024.
- ↑ Путин вручил героям России медали "Золотая Звезда": кадры церемонии. Московский комсомолец (8 теле 2022). Тергыме кече: 19 ӱярня 2024.
- ↑ Школа сохранит память о своем Герое. Победа.РФ (14 теле 2023). Тергыме кече: 19 ӱярня 2024.