3 шыжа

←
→
Шыжа
← →Шыжа
	2026 ий

3 шыжа (3 октябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 276-шо (кужемдыме ийлаште — 277-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 89 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 6 шагатат 6 минутлан лектеш, 17 шагатат 30 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 11 шагатат 24 минут.
🌗 Пытартыш чырык (21.31 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

Россий — ОМОН-ын кечыже (руш. День ОМОН).
Астафий Ветряк (руш. Астафий Ветряк).
Айык илышын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день трезвости).
Йолын коштмын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день ходьбы).
Войлокын тӱнямбал кечыже (руш. Международный день войлока) — шыжа тылзын 1-ше шуматкечын палемдалтеш.
Смузин тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день смузи).
Каштаным кычалме кече (руш. День поиска каштанов).
Тыматлын воштылмо тӱнямбал кече (руш. Международный день скромного смеха).
Есенинын поэзий кечыже. Сергей Есенинын шочмо кечыже лӱмеш эртаралтеш.

Лӱмгече

Фёдор, Александр, Василий, Иван, Илларион, Михаил, Олег.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 3 кечысе событий-влак

1782 — Екатерина Вторая кугыжа равноапостольный князь Владимир лумеш орденым ышташ палемден.
1903 — SOS сигналым шонен луктыныт. Но ожно тудо кугу тенызлаште энгекыш логалше-влакын гына полышым йодмо сигналлан шотлалтын. Кызыт тудо кумдан кучылталтеш.
1990 — ФРГ ден ГДР ушненыт. Тиде кечын немыч калык Германийын икоян улмо кечыжым палемда.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 3 кечынже шочшо-влак

1916 — Игорь Семёнович Чемеков, совет поэт, прозаик, очеркист, 1966 ий гыч СССР Писатель-влак ушемын йыжъеҥже.
1923 — Юрий Николаевич Ёлкин, марий совет партий пашаеҥ, туныктышо. Марий АССР Хлебниково районысо политпашаеҥ (1946—1963), МАССР Марий Турек район «Восход» совхоз парторганизацийын секретарьже (1963—1979). Марий АССР тӱвыран сулло пашаеҥже (1978). Кугу Ачамланде сарын салтакше. 1949 ий гыч ВКП(б) йыжъеҥ.
1936 — Лев Ятманов, марий серызе, кусарыше, журналист, Серызе да публицист-влакын тӱнямбал ассоциацийыштын йыжыҥъеҥже (Лондон) (2006). Паша корныжо марий телевиденийыште тӱҥалын, вара «Молодой коммунист» газетыште, «Пачемыш» журнал редакцийыште шуйнен. Лев Иванович утларак ялысе илыш, тӱвыра паша нерген возен. «Сентябрьские звёзды», «Новый дом», «Четвёртый пассажир» книга-влакын авторжо.
1937 — Леонид Васильевич Полушин, озанлык вуйлатыше, Россий Федераций ял озанлыкын сулло пашаеҥже. Шкеже тудо У Торъял кундем гыч. Тиде уста пашаеҥ 34 ий Советский кундемысе «За мир» колхоз вуйлатышылан пашам ыштен. Россий Федераций кугыжаныш погынын депутатше лийын. Суапле пашажлан «Знак Почёта» орден дене палемдалтын.
1955 — Олег Терентьевич Токтаулов, тазалык аралтыш пашаеҥ. Шочынжо тудо Шернур кундем Товарнур ялыште. 1979-ше ий гыч республикысе тӱҥ эмлыме верыште тыршен, хирургий пӧлкан вуйлатышыжат лийын. Тыгак Олег Терентьевич калыкыште уста сӱретче да кидмастар семын шарнымашеш кодын.
1959 — Ираида Александровна Степанова, тӱвыра да мер пашаеҥ, почеламутчо, тӱрлызӧ, амалкалче. Кужэҥер кундем Визым ялыште шочын. Йошкар-Оласе йочасадыште икмыняр ий пашам ыштыме деч вара, «Радуга» йоча клубышто тыршен. 10 ий ончыч оласе «Марий ушемын» чолга еҥже лийын. Ираида Алексадровнан ик эн йӧратыме пашаже – тӱрлымаш. «Марий тӱр» календарьын авторжо. Лач тудын ойжо почеш «Марий вургем пайремым» эртараш тӱҥалме. Сылнымут аланыштат Ираида Шымакшанын лӱмжӧ палыдыме огыл: «Мутшер» да шукерте огыл лукмо «Сай ма!» муторлаҥге-влакын авторжо. Шукерте огыл тудын чумырымо «Кӱсото» книгаже калык коклаште кугу пагалымашым сулен.
1980 — Чекунков, Алексей Олегович, Российысе кугыжаныш пашаеҥ. 2020 ий 10 ноябрь гыч Россий Федерацийын Мӱндыр Эрвелым да Арктикым вияҥдыме шотышто министрже, 2024 ий 14 майыште угыч пеҥгыдемдыме. 2014 ий 25 сентябрь гыч 2020 ий марте — Мӱндыр Эрвелым да Арктикым вияҥдыше фондын генеральный директоржо, тудым Мӱндыр Эрвелысе да Байкалысе регион-влакым писын вияҥдыме шонымаш дене Внешэкономбанк тӧнежлен

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Шыжа тылзын 3 кечынже колышо-влак

1994 — Николай Тихонович Пенгитов, марий йылмызе, шанчызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (1951), профессор (1962), РСФСР-ысе шанчын сулло пашаеҥже (1974), Марий АССР-ысе шанчын да техникын сулло пашаеҥже (1956), Финн-угор ушемын йотэлысе йыжыҥъеҥже.

Калык пале

Ояр игече шога гын, шыже кужу да сай лиеш.
Кукшо игече — лум шагал лиеш.
Эрдене кава ошалге, вудака, лапкан коеш – лавыртышлан.
Астафийын кечыже. Тиде кечын игече леве шога гын, лум варарак возеш, маныныт. Ожно тиде кечым мардежвакшым кучышо-влак чот вученыт, мельник-влак кугу пайремым ыштеныт.