Чемеков, Игорь Семёнович

Игорь Семёнович Чемеков
Игорь Семёнович Чемеков
Шочмо кече	3 шыжа 1916
Шочмо вер	Какшар, Виче губерний, Россий империй;
Колымо кече	24 теле 1998 (82 ий)
Колымо вер	Минск, Белоруссий;
Гражданстве	Россий империй → СССР → Россий
Паша сомыл	писатель, прозаик
Усталык ий-влак	1948—1998
Жанр	роман, повесть, ойлымаш, очерк
Произведений йылме	руш
Дебют	«Кечывал мардеж» («Ветер с полудня») (1965)
Награде	;

Игорь Семёнович Чемеков (3 шыжа 1916, Какшар, Виче губерний, Россий империй — 24 теле 1998, Минск, Белоруссий) — совет поэт, прозаик, очеркист, 1966 ий гыч СССР Писатель-влак ушемын йыжъеҥже. Рӱдӧ-Шемрок книга савыктышын редакторжо (1964—1966), Воронеж областьысе писатель-влак организацийын вуйын шогышо секретарьжын алмаштышыже (1968—1972).

Илыш корно

1916 ий 3 октябрьыште кызытсе Киров областьысе Котельнич олаште шочын^[1]. Кочаже — кызытсе Марий Эл Республик Шернур район Кускин ялысе поян марий, ачаже — Виче губернийын Вӱрзым уездысе волостьлаште пашам ыштыше туныктышо-аграрий, изаваже — РСФСР школын сулло туныктышыжо О. И. Чемекова (Мурина)^[1], изаже — Л. С. Чемеков, Марий АССР-ысе Параньга МТС-ын директоржо^[1].

Изинекак инвалид лийын, шинчымашым кызытсе Марий Эл Республик Шернур районысо Кукнур ял, У Торъял посёлко, Звенигово да Чыкма олаласе школлаште налын^[1].

1941 ийыште Тамбов областьыште Мичуринскысе саска да пакчасаска институтым (руш.) (мар. тунем пытарен^[1].

1941—1942 ийлаште — Чыкма оласе ялозанлык техникумын туныктышыжо. 20 ий утла ялозанлыкыште пашам ыштен: 1942—1951 ийлаште — полыш озанлык вуйлатыше, агроном, мӱкшызӧ (Челябинск, Курск областьысе Обоянь ола, Калужский областьысе Боровск район), тыгак 1951—1959 ийлаште — саскам куштышо совхозын директоржо (Курск областьысе Большесолдатский район, Владимир областьысе Суздаль ола)^[1].

1964—1966 ийлаште — Рӱдӧ-Шемрок книга савыктышын (руш.) (мар. редакторжо (Воронеж)^[1]^[2].

1968—1972 ийлаште — Воронеж областьысе писатель-влак организацийын вуйын шогышо секретарьжын алмаштышыже^[1].

1984 ий гыч Минск олаште илен. Туштак 1998 ий 24 декабрьыште ӱмыржӧ лугыч лийын^[1].

Сылнымут усталык

1948 ий гыч возаш тӱҥалын^[1].

1966 ийыште СССР Писатель-влак ушемыш пурен.

Икмыняр прозо книган авторжо улеш: «Кечывал мардеж» («Ветер с полудня») (1965), «Шыже пагытыште пеш волгыдо» («Светло осеннею порою») (1969), «Шудо солымо жап» («Сенокос») (1973), «Чевер кеҥеж» («Лето красное») (1975), «Волгыжшаш лишан» («На рассвете») (Моско, 1979, 1985)^[1].

1991 ийыште «Кучалтдыме кайык» («Непойманная птица») почеламут сборникым савыктен луктын^[1].

Изи да самырык годсо шарнымашыже-влак 1986 ийыште савыкталтше «Йӱлӧ, нигунам йӧрыдымӧ тулото» («Гори, костёр неугасимый») книгаш пуреныт^[1].

Тӱҥ произведенийже-влак

Умбакыже писательын тӱҥ произведенийже-влакын лӱмер ончыкталтеш^[1]^[3]^[4]^[5]^[6]:

Ветер с полудня: Роман / [Ил.: Г. Д. Попов]. ― Воронеж: Центр.-Чернозёмное кн. изд-во, 1965. ― 278 с.: ил.
Светло осеннею порой: Повесть / [Ил.: Н. Семенихин]. ― Воронеж: Центр.-Чернозём. кн. изд-во, 1969. ― 287 с.: ил.
Сенокос: Повесть: Рассказы: Очерки / [Ил.: В. И. Сумина]. ― Воронеж: Центр.-Чернозём. кн. изд-во, 1973. ― 278 с.: ил.
Лето красное / [Худож. С. Глебова]. ― Воронеж: Центр.-Чернозём. кн. изд-во, 1975. ― 302 с.: ил.
На рассвете: Повесть / [Предисл. Е. Носова]. ― Москва: Современник, 1979. ― 317 с.
Гoри, кoстёр неугасимый: Повесть, рассказ. ― Воронеж: Центр.-Чернозём. кн. изд-во, 1986. ― 188 с.: ил.

Аклымаш

«Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш. Чапле пашалан» медаль (1970);
РСФСР Кӱшыл Каҥаш Президиумжын Чаптаныкш (руш.) (мар. (1976)^[1]

Палемдымаш

↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ ¹² ¹³ ¹⁴ ¹⁵ Мочаев, 2017, с. 480.
↑ Воронеж | Колыбель русского флота (неопр.). voponezh.narod.ru. Тергыме кече: 11 пеледыш 2026.
↑ Игорь Семенович Чемеков, Е. Носов. На рассвете: Повесть. — Москва: Современник, 1979. — 317 с. — (Новинки "Современника").
↑ СОУНБ (неопр.). libsmr.ru. Тергыме кече: 11 пеледыш 2026.
↑ Сенокос : Повесть. Рассказы. Очерки - Чемеков И.С.. — 1973.
↑ Тюменская областная научная библиотека (неопр.). irbissearch.tonb.ru. Тергыме кече: 11 пеледыш 2026.

Литератур

Ласунский О. Г. Воронежские писатели: биобиблиографический справочник. ― Воронеж, 1980. ― С. 75.
Зайниев Г. З., Колесников А. Ю. Чемеков Игорь Семёнович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 390. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
Воронежская энциклопедия. ― Воронеж, 2008. ― Т. 2. ― С. 358.
Воронежская историко-культурная энциклопедия. ― Воронеж, 2009. ― С. 587.
Зайниев Г. З., Колесников А. Ю. Чемеков Игорь Семёнович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 480. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

Воронежская энциклопедия. Чемеков Игорь Семёнович

[_d89ac3506f00e728-1] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ ¹² ¹³ ¹⁴ ¹⁵ Мочаев, 2017, с. 480.

[2] Воронеж | Колыбель русского флота (неопр.). voponezh.narod.ru. Тергыме кече: 11 пеледыш 2026.

[3] Игорь Семенович Чемеков, Е. Носов. На рассвете: Повесть. — Москва: Современник, 1979. — 317 с. — (Новинки "Современника").

[4] СОУНБ (неопр.). libsmr.ru. Тергыме кече: 11 пеледыш 2026.

[5] Сенокос : Повесть. Рассказы. Очерки - Чемеков И.С.. — 1973.

[6] Тюменская областная научная библиотека (неопр.). irbissearch.tonb.ru. Тергыме кече: 11 пеледыш 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]