1 кылме

← → Кылме
Шч Кш Вр Из Кг Шм Рш             1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
2026 ий

1 кылме (1 ноябрь) — григориан кечышот почеш идалыкын 305-ше (кужемдыме ийлаште — 306-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 60 кече кодеш.

Йошкар-Олаште ☀️ Кече 7 шагатат 13 минутлан лектеш, 16 шагатат 23 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 9 шагатат 10 минут.
🌖 Катыкем толшо тылзе (20.78 тылзе кече).

Пайрем да шарныктарыше кече-влак

•  — Веганын тӱнямбал кечыже (руш. Международный веганский день).
•  — Пӧръеҥын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день мужчин) — кылме тылзын 1-ше шуматкечын палемдалтеш.
•  Россий — Суд приставын кечыже (руш. День судебного пристава).
•  Тыва — Тыва йылмын кечыже (руш. День тувинского языка).
• Менеджерын кечыже (руш. День менеджера).
• Пӱйым эрыктыме щёткын кечыже (руш. День зубной щетки).
• Коктельым ямдылыме кече (руш. День кухонного припивания).
• Метрийын шуматкечыже (руш. Дмитриевская суббота).

Лӱмгече

• Артемий, Леонид, Иван, Феликс, Дмитрий.

Эртынчык-влак

Тугак ончо: Категорий:Кылме тылзын 1 кечысе событий-влак

• 1899 — «Варяг» крейсерым вӱдыш волтеныт.
• 1941 — УАШ ден Канаде коклаште Ниагарский водопад гоч кӱварым почыныт.

Марий тӱняште

• 1837 — Кужэҥер кундемысе Токтайбеляк школлан негызым пыштеныт.

Шочыныт

Тугак ончо: Категорий:Кылме тылзын 1 кечынже шочшо-влак

• 1946 — Зоя Георгиевна Зорина, шанчызе, йылмызе, туныктышо, филологий шанче доктор (1997), профессор (1998), Марий АССР-ысе шанчын сулло пашаеҥже (1998), Россий Федерацийысе кӱшыл школын сулло пашаеҥже.
• 1952 — Татьяна Георгиевна Чернова, Марий Эл республикын сулло юристше. Татарстан Республикыште шочын. Шинчымашым Озаҥ оласе кугыжаныш университетыште поген. Паша корныжо Марий Элысе прокуратурышто тӱҥалын. 9 ий республикысе кӱшыл суд вуйлатышын алмаштышыже лийын. Юридический шанче кандидат.
• 1961 — Сергей Витальевич Лоскутов, кугыжаныш пашаеҥ. Шернур посёлко гыч. Шинчымашым налмек, шкенжым комсомол пашаште терген, обком секретарь лийын. Умбакыже Россий Президент академийыште аспирант семын шуаралтын. 2001-ше ий гыч Марий Элыште архив паша комитет вуйлатышын алмаштышыжлан шогалын, ик ий гыч Марий Эл Президент администраций виктемыште тыршаш тӱҥалын. Историй шанче кандидат.

Коленыт

Тугак ончо: Категорий:Кылме тылзын 1 кечынже колышо-влак

• 1977 — Александр Сычёв, руш серызе, почеламутчо, журналист, Олык Ипай лӱмеш Марий комсомол премий (1976).
• 1978 — Сергей Васильевич Кафтанов, совет кугыжаныш пашаеҥ, СССР обороно кугыжаныш комитетын шанче шотышто ӱшанъеҥже (1941—1945), СССР кӱшыл образованийын министрже (1946—1951), СССР Министр-влак каҥаш пеленысе радиовещаний да телевидений шотышто кугыжаныш комитетын председательже (1959—1962), РСФСР шанчын сулло пашаеҥже.
• 1993 — Борис Данилов, марий серызе, почеламутчо, журналист, кусарыше, Совет Ушем серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1976), Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1983), 1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
• 2000 — Мирон Айгильдин, марий серызе, журналист, тӱвыра пашеҥ.
• 2008 — Вера Николаевна Привалихина, марий театр актриса. РСФСР-ын сулло артистше (1970).
• 2017 — Владислав Михайлович Медведков, совет ялозанлык пашаеҥ, агроном. Марий АССР-ын Медведево районысо «Овощевод» совхозын директоржо (1977—2004). РСФСР-ын сулло агрономжо (1977).
• 2018 — Иван Шуматович Веселов, марий совет партий-администратор вуйлатыше, журналист, сарзе пашаеҥ. Кугу Ачамланде сар жапыште 1-ше Украин фронтын 58-ше армийын 350-ше лӱйкалыше дивизийын 1178-ше лӱйкалыше полк батарейын командирже. Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын йыжыҥъеҥже, Марий АССР Кӱшыл Каҥашын депутатше (1963—1971). Марий АССР-ысе телевидений да радио шотышто комитет председательын алмаштышыже (1971—1975), Марий АССР кугыжаныш уверым аралыме да савыктыме шотышто виктемын начальникше (1975—1983). 1943 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.

Калык пале

• Йӱштӧ да луман гын, шошо йӱштӧ лиеш да вара толеш, лывыртыш лиеш гын, шошо леве лиеш.
• Йӱдым изи лум возеш, а каваште шӱдыр-влак чолгаш тӱҥалыт – тале йӱштӧ вашеш.
• Йыванын кечыже. Ожно ты кечын шыже ужатымаш пайремым эртареныт. Пайрем кочкышлан чыве шыл дене ямдылыме кочкыш шотлалтын: тудым шолтеныт, жаритленыт, тулеш куктен кочкыныт.

Палемдымаш