Сычёв, Александр Фёдорович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Александр Фёдорович Сычёв
Сычёв, Александр Фёдорович.jpg
Шочмо кече 1946 ий 26 теле(1946-12-26)
Шочмо вер Марий АССР, Морко кундем, Руш Вуртем ял
Колымо кече 1977 ий 1 кылме(1977-11-01) (30 ий)
Колымо вер Йошкар-Ола ола
Гражданлык  СССР
 Россий
Паша сомыл серызе, почеламутчо, журналист
Награде да премий

Александр Фёдорович Сычёв (26 теле 1946, Руш Вуртем, Марий Автоном Совет Социализм Республик15 кылме 1977, Йошкар-Ола) — руш совет поэт, кусарыше, журналист, 1973 ий гыч СССР журналист-влак ушемын йыжъеҥже. Марий Элысе руш йылман поэт-влак кокла гыч Марий комсомолын Олык Ипай лӱмеш премийжын икымше лауреатше (1976).

Илыш корныжо

1946 ий 26 декабрьыште Марий Элын кызытсе Морко район Руш Вуртем ялысе механизаторын кресаньык ешыштыже шочын[1]. Шочмо ялыште тӱҥалтыш школым, вара — Гореловысе шымияш школым, 1964 ийыште — Шеҥше кыдалаш школым тунем пытарен. 1965—1967 ийлаште Марий АССР Морко вел «Колхозная правда» редакцийыште серыш пӧлкан вуйлатышыжлан пашам ыштен[2][3].

Вара Н. К. Крупская лӱмеш Марий кугыжаныш педагогике институтыш тунемаш пурен. Совет Армий радамыште служиен. Йошкар-Олаш пӧртылмеке, «Молодой коммунист» республикысе газет редакцийын да КПСС Марий обкомын «Политическая агитация» журналын пашаеҥжылан тыршен[2][4].

1977 ий 15 ноябрьыште Йошкар-Олаште жап деч ончыч илыш гыч каен[2][5].

Сылнымут пашаже

Сылнымутлан Морко вел Горелово шымияш школышто тунеммыж годымак кумылаҥын. Тыште школысо сылнымут кружокыш коштын, моло-влак дене пырля почеламут ден ойлымашым возен, эн сайже-влак «Юный мастер слова» кидвозыш журналыште да «Коммунизм верч» район газетыште савыкталтыныт[3][5].

1973 ийыште СССР журналист-влак ушемын йыжеҥже лийын. Шке журналист пашаштыже шуко уверым, статьям, очеркым, интервьюм, репортажым, фельетон-влакым, сылнымут рецензийым, поэзий почтын обзоржым да моло-влакымат возен[3][5].

1974 ийыште Марий книга савыктышыште «Ржаной горизонт» икымше почеламут книгаже ош тӱням ужын[6]. Тиде поэзий книгалан 1976 ийыште Марий республикын руш йылман поэт-влак кокла гыч икымшылан, Марий комсомолын Олык Ипай лӱмеш премийжым пуымо[2][7]. Тиде книгаш пуртымо Кугу Ачамланде сар ийлаште колышо талешке-земляк-влак нерген «Полевая почта № 82757» поэмыже 1973 ийыште «Волга» сылнымут да мер-политик журналыште савыкталтын[3][5].

Шочмо вер, марий ял да тудын илышыже, кресаньык паша нерген почеламутан «Паруса тополей» кокымшо почеламут сборникше 1978 ийыште, поэтын колымыж деч вара, ош тӱням ужын[2][4][8].

Александр Сычёвын почеламутшо-влак ВЛКСМ РК-ысе «Молодая гвардия» савыктышын «Поэзия» альманахыштыже, «Дружба» альманахыште, «Ончыко» журналыште, «Марийская правда» газетыште да моло вереат савыкталтыныт. Тыгак тудо марий поэт А. Букетов-Сайнын почеламутлажым рушлаш кусарен. Тунамак поэтын почеламутшо-влак марий да татар йылмылашке кусаралтыныт[3][5].

Элын сылнымут-мер илышыштыже шкенжым чолган ончыктен. 1967 ийыште Юл кундемысе самырык серызе-влакын семинар пашашкыже ушнен (Озаҥ), 1976 ийыште — Пермьыште Урал да Касвел Сибирьын самырык сылнымутчо-влакын семинарыштышт лийын. 1975 ий мартыште Москошто 6-шо Пӱтынь ушемысе самырык серызе-влакын совещанийыштышт лийын[3][5].

Тӱҥ произведений-влак

Умбакыже А. Сычёвын рушла да марла тӱҥ произведенийже-влак ончыкталтыт[2]:

Рушла

  • Разговор с ровесником: стихи // Откровение. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1970. — С. 62—66.
  • Ржаной горизонт: стихи и поэма. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1974. — 96 с.
  • Стихи // Поэзия: альманах. Вып. 12. — М., 1974. — С. 19—22.
  • Мария: поэма // Дружба. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1976. — С. 68—74.
  • Слово о сердцах; Сбудется вечное чудо…: стихи // Дружба. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1977. — С. 25—26.
  • Паруса тополей: стихи, поэма. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1978. — 64 с.
  • Стихи // Сотовый мёд. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2000. — С. 171—176.
  • Я просыпаюсь очень рано…; На родине; В ночь полям осиянным…: стихи // Русское слово Марий Эл. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2004. — С. 236—237.

Марла

  • Моркышто; Энсул ер; Поланвондо: почеламут-влак / пер. И. Лого, М. Казакова // Ончыко. — 1967. — № 1. — С. 65—66.
  • Лирика тетрадь гыч: почеламут-влак / пер. А. Горинова // Ончыко. — 1976. — № 1. — С. 61.
  • Почеламут-влак // Ончыко. — 1977. — № 1. — С. 82—84.

Шарнымаш

  • Поэтын лӱмжӧ дене Марий Элын Морко ола сынан посёлкыштыжо урем лӱмдалтын[3][9][10].
  • 2016 ийыште шочмо верыштыже, Марий Элын Морко велныже, поэтлан 70 ий темме лӱмеш сылнымут пайрем эртен[4].

Палемдымаш

  1. Русский Уртем (Руш Вуртем, Старый Уртем) | Родная Вятка. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 16 кылме 2021. Архивлыме 16 кылме 2021 ий.
  2. 1 2 3 4 5 6 Александр Сычёв — Mari-Lab. mari-lab.ru. Тергыме кече: 16 кылме 2021. Архивлыме 16 кылме 2021 ий.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Infourok. Александр Сычев – одаренный поэт-лирик. Исследовательская работа. Инфоурок. Тергыме кече: 16 кылме 2021. Архивлыме 16 кылме 2021 ий.
  4. 1 2 3 МБУК "Моркинская ЦБС" - Александр Сычев. www.biblmorki.ru. Тергыме кече: 16 кылме 2021. Архивлыме 16 кылме 2021 ий.
  5. 1 2 3 4 5 6 Персональный сайт - Биография. dmitrijsychev.narod.ru. Тергыме кече: 16 кылме 2021. Архивлыме 16 кылме 2021 ий.
  6. Александр Федорович Сычев. Ржаной горизонт: Стихи и поэма ["Полевая почта 82757"]. — Йошкар-Ола: Марийское кн. изд-во, 1974. — 95 с. Архивысе копий 16 кылме 2021 гыч
  7. Лауреаты премии Марийского комсомола имени Олыка Ипая // Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / Сост. Г. Сабанцев, Ю. Соловьёв и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2020. — С. 6. — 423 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-7590-1285-6.
  8. Александр Федорович Сычев, Ю. П. Клюкин. Паруса тополей: Стихи и поэмы. — Йошкар-Ола: Марийское кн. изд-во, 1978. — 63 с. Архивысе копий 16 кылме 2021 гыч
  9. Улица Сычева на карте поселка Морки Моркинского района в Марий Эл с номерами домов (неопр.). mapdata.ru. Тергыме кече: 16 кылме 2021. Архивлыме 16 кылме 2021 ий.
  10. Улица Сычева, поселок городского типа Морки (Марий Эл) — выписки из ЕГРН (ЕГРП) по адресу. egrp365.org. Тергыме кече: 16 кылме 2021. Архивлыме 16 кылме 2021 ий.

Литератур

  • Гончаров В. Таким чувствам веришь // Марий коммуна. — 1972. — 18 август.
  • Липатов А. Вприкуску с солнцем // Молодой коммунист. — 1974. —24 октября.
  • Краткая биографическая справка // Поэзия: альманах. Вып. 12. — М., 1974. — С. 19.
  • Липатов А. Живая вода // Молодой коммунист. — 1977. — 1 январь.
  • Воробьёв В. «Не забывайте борозды!» // Лауреаты премии имени Олыка Ипая. 1968—1980 гг. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1982. — С. 69—74.
  • Букетов-Сайн А. Уржа пасу мурызыжо // Марий Эл. — 1996. — 26 декабря.
  • Сычёв Александр Фёдорович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 353. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Александр Сычёв // Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / Сост. А. Васинкин, В. Абукаев и др. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. — С. 609—611. — 752 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-7590-0966-5.
  • Айплатов Г. Н., Щеглов С. А., Мочаев В. А. Сычёв Александр Фёдорович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 429. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
  • Александрова, Л. Память о марийском Есенине: об Александре Сычёве. / Л. Александрова // Моркинская земля. — 2016. — 12 август.
  • Алексеева Е. Ещё раз о марийском Есенине: Продолжение к публикации Л. Александровой. / Е. Алексеева // Моркинская земля. — 2016. — 26 августа
  • Алексеева Е. Ончыкылык поэт-влакым «таптыше апшат»: Поэт А. Сычёвым шарнымаш кас / Е. Алексеева // Моркинская земля. — 2016. — 9 сентябрь
  • Алексеева Е. Первые лауреаты марийского комсомола: Творчество А. Сычёва / Е. Алексеева // Моркинская земля. — 2016. — 11 ноября.
  • Алексеева Е. Поэзия в лицах: Александр Сычёв / Е. Алексеева // Моркинская земля. — 2019. 3 мая. — С. 2.

Кылвер-влак