Равкин, Захар Ильич
| Захар Ильич Равкин | |
|---|---|
 | |
| Шочмо кече | 13 сӱрем 1918 |
| Шочмо вер |
|
| Колымо кече | 2004 |
| Паша вер | |
| Образований | |
| Шанче степень | педагогике шанче доктор[d] |
| Шанче званий | СССР Педагогике шанче академийын йыжыҥъеҥ-корреспондентше[d] |
| Награде ден премий-влак |
  |
Захар Ильич Равкин (1918—2004) — совет да россий педагог, профессор. Россий туныктыш академийын академикше.
РСФСР шанчын сулло пашаеҥже (1978). 1985 ий 23 май гыч — СССР Педагогике шанче академийын йыжыҥъеҥ-корреспондентше, 1993 ий 7 апрель гыч — Российысе туныктыш академийын йыжыҥъеҥ-корреспондентше, а 2000 ий 20 апрель гыч тудын чынле йыжыҥъеҥже.
Илыш корныжо
1918 ий 13 июльышто Ростов-на-Дону олаште эмлызе-влакын ешыштышт шочын. 1935 ийыште Москосо ИФЛИ-ш тунемаш пурен, тушто 1937 ий марте тунемын. Тазалыклан верч армийыш логалын огыл, садлан, 1941 ийыште Самарканд оласе Узбек университетын историй факультетшым тунем пытарымеке, школлаште историй ден сылнымутым туныктен, методистлан тыршен. 1944 ийыште Равкин РСФСР Педагогике шанче академийыш аспирантурыш тунемаш пурышо-влакын икымше тӱшкашкыже логалын. Тудын шанче вуйлатышыже Н. А. Константинов лийын. 1947 ийыште кандидат диссертацийым арален да вигак Теорий да педагогике историй институтеш кугурак шанче пашаеҥлан кодын. 1949 ийыште тудын «Совет школ калык озанлыкым нӧлталме тыныс пашаш куснымо ийлаште» монографийже лектын. 1951 ийыште Йошкар-Олашке куснаш пернен, тушто Марий пединститутын педагогике да психологий кафедрыжын вуйлатышыже лийын. Тушто кумло ий пашам ыштыме жапыште икмыняр книгам луктын: «Педагогический вузлан педагогике дене хрестоматий» (1976), студент-влаклан «Чыла туныктышо гыч тӱҥалеш» пособий (1983), «Совет школ да педагогикын историйже дене очерк-влак»; педагогике кумылаҥдымашын йодышыжо дене кылдалтше икмыняр савыктыш. Тиде жапыште Равкинын возымо пашалаштыже педагогике шымлымаште у историографий концепцийлан вияҥаш корно почылтын; 1959 ийыште З. И. Равкинын редакцийже негызеш «Ешыште йоча-влакым воспитатлымаш» книга у шинчымашым почшо савыктыш семын палыме лийын, тидын деч вара эше икмыняр книга лектын: «Тендан йочадан ончыкылыкшо» (1962), «Тунемме жапыште воспитатлымаш» (1965). 1966 ийыште Равкин «РСФСР чумыр туныктымаш школын (1917—1930 ийлаште) теорийжым да практикыжым вияҥдыме тӱҥ йодышыжо» теме дене докторлык диссертацийым арален. 1981 ийыште Москош пӧртылын, — СССР АПН Чумыр педагогике институтыш (кызыт РАО-н теорий да историй педагогике институтшо). 1992 ийыште тудо историй-педагогике шымлымашын йӧнлык шотышто тӱшкажым вуйлатен, вара тиде Институт кышкарыште у шанче пӧлкаш савырнен. 1994 ийыште В. Г. Пряникова дене пырля серыме «Туныктымашын да педагогике шонымашын историйже» тунемме-справочникше лектын. Илышым пужен чоҥымо ийлаште тудо шке ончалтышыже-влакым у илышлан келшышын «пужен ыштен» огыл, XIX—XX курымласе историй вашталтышым аклымаште З. И. Равкин шке шонымыжым аралыше (принципиальный) еҥ семын кодын: 1999 ийысе монографийыште («Пушкинын жапысе Царскосельский лицейын педагогикыже (1811—1817 ийлаште)» тудо Аракчеевын да Сперанскийын, Карамзинын да Жозеф де Местрын ончалтышыштым угыч ончал, вес семын аклен огыл, ту жапысе вашталтмашым кумло ий ондакысылак реакционный манын аклымыж деч кораҥын огыл[1]. Равкин «В. В. Розанов — философ, писатель, педагог. Илышыже да творчествыже» (2002) монографийым ямдылен.
«Чап Тамга» орден да К. Д. Ушинскийын медальже дене суапландаралтын.
2004 ий 10 январьыште колен, Йошкар-Оласе Туруново шӱгарлаште тойымо.
Шанче пашаже
Ревкин ондак лийше «историй-педагогикын вияҥ вашталтмаштыже у историй концепцийым негызлен чоҥымо пашам шуктен. Тудын шымлымашыже-влак теве мо дене ойыртемалтыт: шымлыме историй-педагогике пашан вашталтмаште тӱҥ могыржым шотыш налын рашемдымаш; илыш сӱретын сай могыржым аклен иктешлымаш, ты сӱретым ту жаплан келшен толшо яндак гоч ужын моштымаш; педагогикын ышталтмаштыже гуманист негызлан утларак кугу тӱткышым ойырымаш[2]. 300 наре шанче пашан авторжо; тудын шанче вуйлатымыж почеш 15 докторлык да 60 кандидатлык диссертацийым аралыме.
Палемдымаш
- ↑ Замостьянов А. Семидесятые, восьмидесятые… Архивысе копий 28 ӱярня 2014 гыч
- ↑ «История педагогики и образования». Тергыме кече: 28 ӱярня 2014. Архивлыме 28 ӱярня 2014 ий.
Литератур
- Богуславский М. В. Подвижники и реформаторы российского образования. — М.: Просвещение, 2005. — 191 с.
- Чуриков И. А. Памяти академика З. И. Равкина // Педагогика. — 2008. — № 6. — С. 119—121. — ISSN 0869-561Х.
- Равкин Захар Ильич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 665. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Вохминцева Т. И., Виноградова Т. В. Равкин Захар Ильич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 360. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.