Юадаров, Климентий Германович

Климентий Германович Юадаров
Климентий Германович Юадаров
	Клим Германович Юадаров
Шочмо кече	16 теле 1946
Шочмо вер	Цигансола, Пайскырык ял шотан илем[d], Курыкмарий район;
Колымо кече	21 шыжа 2021 (74 ий)
Колымо вер	Йошкар-Ола, Россий;
Эл	СССР→ Россий
Шанче алан	филологий, йылмышанче, этнографий, краеведений
Образований	Н. К. Крупская лӱмеш Марий кугыжаныш педагогике институт;
Палыме	Курыкмарий кундемым шымлыше
Награде ден премий-влак	Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже

Климе́нтий Ге́рманович Юада́ров (тыгак Клим Германович Юадаров семын палыме; 16 теле 1946, Цигансола, Пайскырык ял шотан илем^[d] — 21 шыжа 2021, Йошкар-Ола) — марий филолог, йылмызе, этнограф да краевед. Курыкмарий йылмым да Курыкмарий кундемын историйжым шымлыше. 60 утла савыкталтше пашан, нунын коклаште 9 монографийын авторжо, кумытшо гын уэш савыкталтын^[1].

Илыш корныжо

Цигӓнсола тӱҥалтыш школым тунем пытарымеке, Шӹргӹдӹрысе школышто тунемын. Индешымше классыш Микрӓк кыдалаш школыш каен. Школым тунем пытарымеке, Н. К. Крупская лӱмеш Марий педагогике институтын физике-математике факультетышкыже тунемаш пурен, но ик ий тунеммеке, 1966 ийыште тудо тиде институтынак историй-филологий факультетын руш-марий пӧлкашкыже тунемаш пурен. Тудым 1971 ийыште тунем лектын^[2]. Тунемме жапыште калык ойпого да диалектологий экспедицийлаште лиеден. Угарман областьысе Тоншай, Тонкин да Шараҥ районласе марий-влак коклаште, тыгак Томск областьысе Колпашево районышто лийын. Курыкмарий ял-влакым (Озёркадӹр, Тойсола, Шорокундыш, Отар, Йӱксӓр да Церкӹсола) йолын эртен.

Тудын икымше шанче пашаже-влак «Смена» институт газетыште савыкталтыныт. Тӱрлӧ ийлаште Марий туныктышо-влакым уэштарен туныктымо институтышто учебник да тунемме-методик пособий-влакым савыктыме кабинет вуйлатышылан, Йошкар-Оласе педагогике училищыште калыкле йодыш-влак шотышто методистлан пашам ыштен.

Курыкмарла шанче-чапландарыше «Родной край» альманахым негызлыше, редактор да тудын савыктышыже.

Йошкар-Олаште илен. 2021 ий 21 октябрьыште колен. Пайскырык села шӱгарлаште тоялтын^[3].

Чаплӱм-влак

Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1998)^[2].

Монографий-влакын спискышт

Акцорин В. А., Егоров Н., Юадаров К. Г. Кырык мары частушкывлä.— Йошкар-Ола, 1971. (курыкмар.)
Юадаров К. Г. Русско-марийский словарь.— Йошкар-Ола, 1979.
Юадаров К. Г. Ире вӹдет йога.— Йошкар-Ола, 1993. (курыкмар.)
Юадаров К. Г. Горные марийцы.— Изд. 2-е.— Йошкар-Ола, 1995.
Юадаров К. Г. Марийская крестьянская кухня.— Йошкар-Ола, 1995.
Юадаров К. Г. Русско-горномарийский словарь.— Йошкар-Ола, 1996.
Юадаров К. Г. Словарь-справочник краеведа.— Йошкар-Ола, 1996.
Юадаров К. Г. Горномарийский язык: учебное пособие для учителей родного языка, студентов.— Йошкар-Ола, 1997.
Юадаров К. Г. Вера предков: язычество.- Йошкар-Ола, 1999.
Юадаров К. Г. Горномарийско-русский фразеологический словарь.— Йошкар-Ола, 2000.
Юадаров К. Г. У истоков просвещения и образования горных мари.— Йошкар-Ола, 2000.
Юадаров К. Г. Каталог книг по языку, литературе и культуре горных мари.— Йошкар-Ола, 2001.
Юадаров К. Г. Юмын ӱдыр (дочь Бога).— Йошкар-Ола, 2003.
Юадаров К. Г. Менталитет горных мари.— Йошкар-Ола, 2003.
Юадаров К. Г. Песни горных мари.— Йошкар-Ола, 2005.
Юадаров К. Г. Марийская крестьянская кухня.— Изд. 2-е.— Йошкар-Ола, 2006.
Юадаров К. Г. Вера предков: язычество.- Изд. 2-е.— Йошкар-Ола, 2007.
Юадаров К. Г. Горные марийцы.— Изд. 4-е.— Йошкар-Ола, 2008.
Юадаров К. Г. Менталитет горных мари.— Изд. 2-е.— Йошкар-Ола, 2008.
Юадаров К. Г. Край горномарийский.— Йошкар-Ола, 2008.
Юадаров К. Г. Окончательное формирование МАО в 1924—1931 годы.— Йошкар-Ола, 2011.
Юадаров К. Г. Окончательное формирование МАО в 1924—1931 годы.— Изд. 2-е.— Йошкар-Ола, 2013.
Юадаров К. Г. Марла мары овуцавлӓ.— Йошкар-Ола, 2015. (курыкмар.)
Юадаров К. Г. Сирӹмем дӓ шанымашем.— Йошкар-Ола, 2015. (курыкмар.)
Юадаров К. Г. Сборник горномарийских песен (авторских и народных).— Йошкар-Ола.
Юадаров К. Г. Кырык мары сӱӓн.— Йошкар-Ола. (курыкмар.)
Юадаров К. Г. Тӹньжӹ лӓктӹн кемӹкет.— Йошкар-Ола. (курыкмар.)
Юадаров К. Г. Тошты мары ӹлӹмӓш гӹц.— Йошкар-Ола. (курыкмар.)
Юадаров К. Г. На земле горных мари: путеводитель.— Йошкар-Ола.
Юадаров К. Г. Шӧртньӹ пӹрцӹквлӓ.— Йошкар-Ола. (курыкмар.)

Палемдымаш

↑ Горномарийская библиотека (руш.). gornomaribiblioteka.blogspot.com. Тергыме кече: 7 теле 2025.
↑ ¹ ² Юадаров Климентий Германович | Музей (руш.). museum.marsu.ru. Тергыме кече: 7 теле 2025.
↑ 21 октября перестало биться сердце историка... (руш.). vk.com (23 шыжа 2021). Тергыме кече: 7 теле 2025.

Литератур

Юадаров Климентий Германович // Кто есть кто в Марий Эл / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2002. — С. ???. — 2000 экз. — ISBN 5-87898-197-1.
Мочаев В. А. Юадаров Климентий Германович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 415. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
Творческая деятельность Юадарова Климентия Германовича: Каталог.— Йошкар-Ола, 2003.
Творческое наследие Юадарова Климентия Германовича.— Йошкар-Ола, 2014.

Кылвер-влак

Люди земли горномарийской.

[1] Горномарийская библиотека (руш.). gornomaribiblioteka.blogspot.com. Тергыме кече: 7 теле 2025.

[:0-2] ¹ ² Юадаров Климентий Германович | Музей (руш.). museum.marsu.ru. Тергыме кече: 7 теле 2025.

[3] 21 октября перестало биться сердце историка... (руш.). vk.com (23 шыжа 2021). Тергыме кече: 7 теле 2025.

[1]

[2]

[3]