Республикысе сӱретсымыктыш тоштер
| Республикысе сӱретсымыктыш тоштер | |
|---|---|
| Республикысе сӱретсымыктыш тоштер | |
 | |
 | |
| Негызлалтын | 1981 ий 17 августышто |
| Негызлыше | Яков Александров[1] |
| Адрес |
 Россий: Йошкар-Ола, Гоголь ур., 15 |
| Идалыкыште толын кайыше-влак | 61,5 тыс.[1] |
| Директор | Елена Эдуардовна Бурнашева[1] |
| Сайт | rmii.ru |
 |
|
Республикысе сӱретсымыктыш тоштер (ГБУК РМЭ «РМИИ») — Марий Эл Республикын кугыжаныш бюджет тӱвыра тӧнежше, Йошкар-Олаште верланыше тоштер. 1981 ий 17 августышто Республикысе ончер кумдык (зал) семын почмо.
Историй
1981 ий 17 августышто Республикысе ончер кумдык (зал) семын почмо. Ончерын пашаже 1981 ий 13 ноябрьыште «Театр ден кино сӱретче-влак» (Моско) ончер дене тӱҥалын. Тиде жап гыч тыште шуко ончер проект ончыкталтын. Нунын коклаште — тӱнямбалне чапланыше россий сӱретче-влак Иван Глазунов, Николай Рерих, Сергей Андрияк да молынат шке персонал ончерышт эртеныт. Российын кугу тоштерже-влак дене келшен пашам ыштышыла, «Эрмитаж поянлык», «XVII—XVIII курымлаште Голландий ден Фландрий сымыктыш», «XVII—XIX курымласе Петербург руш сӱретчын гравюрыштыжо», «XVIII—XX курымлаште руш живописьын сӱретше-влак», «XI—XX курымласе касвел-европысо прикладной сымыктыш» проект-влак илышыш шыҥдаралтыныт. Тоштер Эстоний, Финляндий, Венгрий гыч финн-угор сӱретче-влакын пашашт дене чолган палымым ышта, тыгак РСФСР-ысе пошкудо республик-влак дене кылым куча. 1980-ше ийла мучаш гыч калык-влак кокласе кылым пеҥгыдемдыме шотышто лӱмынак шуктымо паша сайын вияҥын, моло калык республик гыч сӱретче-влакын пашашт ончыкталтыныт.
1990 ий 1 январьыште Республикысе ончер кумдыкым Республикысе сӱретсымыктыш тоштерыш савырыме.
2007 ий 4 ноябрьыште олаште Калыкле сылнысӱрет галерей почылтын, тудо Республикысе сӱретсымыктыш тоштер кышкарын ужашыжлан шотлалтеш.
Тачысе кечын
Тоштерын ончер пашаже таче эреак пашам ыштыше «Марий тӱс» («Марийский колорит») да жаплан келыштарыме ончер-влак негызеш чоҥалтеш. Тоштерын пашаштыже утларак кугу верым калыклан марий сӱретче-влакын усталыкыштым ончыкташ ойырымо. Йӱла почеш тоштерын залже-влак республикын сӱретчыже, Россий сӱретче-влак ушемын Марий пӧлкажын мастарже-шамычым «Марий кундем» иктешлыше ончерышкыже чумыра. «У лӱм дене палыме лиймаш» проект кышкарыште тӱҥалше живописец, йочада эмгак еҥ-влаклан зал ойыралтеш.
Оралте
Гоголь уремысе 4 пачашан оралте В. И. Бабенкон проектше почеш 1980 ийыште Йошкар-Олан рӱдыштыжӧ чоҥалтын. Проект тоштер йогын дене пашам ышташ чоҥалтын. Фасадше шкешотан, тудым урем деке 45° лукан кум тура ужашлан шелме, тидыже волгыдо модмым ышта. Экспозиций-ончерын кумдыкшо 1500 м² деч утларак улеш[1].
Фонд-влак
Фондыш Константин Кузнецовын 1920—1930-шо ийласе графике пашажым, Павел Кожин ден Софья Тугаринован 1930—1970-ше ийласе фарфор пластикыштым, XIX курым гыч тачысе кече марте ыштыме россий да совет графике сӱрет-влакым чумырымо. Посна ужаш дене марий сӱретсымыктышын тачысе йогынжо – этнофутурист да этносимволист сӱретче-влакын усталык пашашт – ончыкталтын.
Палемдымаш
Литератур
- Музей изобразительных искусств // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 557. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
Кылвер-влак
- Официальный сайт Республиканского музея изобразительных искусств.
- Музей. Официальный сайт Республиканского музея изобразительных искусств.
- Республиканский музей изобразительных искусств. Сайт Министерства культуры, печати и по делам национальностей Республики Марий Эл.
- Музей изобразительных искусств Республики Марий Эл. «Музеи России».
