В. П. Мосолов лӱмеш краеведений тоштер

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Gerb-icon.png

РФ-ын тӱвыра министерствыже

Arrow-Right.png
Gerb-big.png
Россий Федерацийын тӱвыра министерствыже
В. П. Мосолов лӱмеш краеведений тоштер
Краеведческий музей имени В.П. Мосолова.png
Негызлалтын 1969
Верланымаш
Адрес 425500, Марий Эл Республик, Марий Турек посёлко, Комсомольский урем, 14-ше №-ан пӧрт
Директор Мухаметханова Раиля Карамовна
Сайт mt-myzej.mari-el.muzkult.ru

Василий Петрович Мосолов краеведений тоштер (кӱчыкын — МБТУ «В. П. Мосолов лӱмеш краеведений тоштер») (руш. Краеведческий музей им. В. П. Мосолова) — Марий Эл Республикысе муниципал оксавиктышан тӱвыра тӧнеж. Марий Эл Республикыште, Марий Турек районышто, Марий Турек посёлкышто, Комсомольский урем, 14-ше №-ан пӧртыштӧ верланен[1].

Тоштерым 1969 ийыште негызлыме[2].

Историй

1969 ийыште историй урокым туныктышо, Марий АССР-ысе Марий Турек кыдалаш школын директоржо, Павлов Филимон Павловичын темлымыж почеш Марий Турек школышто школ тоштерым почыныт. Марий АССР-ысе Марий Турек вел пашазе депутат каҥаш исполкомын 1969 ий 24 февральысе 78 №-ан пунчалже дене тоштерым почмо[3].

1980 ийыште Марий АССР министр-влак Каҥашын 1980 ий 4 июльысо 538-р №-ан кӱштыкшӧ дене тоштерлан икымше марий академик В. П. Мосоловын лӱмжым пуымо, вараже тоштерлан республикысе краеведений тоштерын филиалже статусым пуымо[3].

Тӱвыра тӧнежын кумдыкшо 371 кв. метр[4].

В. П. Мосолов лӱмеш краеведений тоштер «Марий Турек муниципал район» муниципал образований администрацийын 2010 ий 20 декабрьысе 904 №-ан пунчалже негызеш муниципал оксавиктышан тӱвыра тӧнеж лийын[5].

Ий еда тоштерыш 10 000 утла еҥ толеш[2].

Тоштерыш ты кундемын этнографийже, калыкын сар да паша чапше нерген материалым погеныт да аралат[6].

Тоштер шке тӱҥ сомылжылан, шочмо вер-шӧрым шымлен, историй да тӱвыра поянлыкшым саклен, верысе калыкын патриотизм шижмашыжым, айдемылыкшым, мер чолгалыкшым вияҥдыме, тӱвырам кӱкшын аралыме пашам шотла[6].

Тоштерын тӧнежлышыжлан  (руш.) Марий Эл Республикын Марий Турек муниципал район администрацийын тӱвыра, физкультур да спорт пӧлкаже шотлалтеш[7].

Тоштерын директоржо Мухаметханова Раиля Карамовна улеш[7].

Экспозиций

Тоштерыште икмыняр зал уло: этнографий, историй, экспозиций-ончер, тыгак В. П. Мосолов лӱмеш краеведений тоштерыште сӱрет галерей уло[4].

Тоштерыште тыгай экспозиций-влак ончыкталтыт:

  • «Мемнан районын кугешнымашыже» зал, тушто кундемым вияҥдымашке да тӱзатымашке кугу надырым пыштыше еҥ-влак нерген матералым чумырымо;
  • Кугу Ачамланде сар нерген «Сарзе чап» зал;
  • «Нуно Моском араленыт» зал[3];
  • этнографий залыште Марий Турек велне илыше калыкын — марий, татар, руш, одо-влакын — сурткӧргӧ арверышт, семӱзгарышт, калык вургемышт ончыкталтеш, нуно посна калыкын акрет курымла гыч толшо шкешотан моторылыкшым, тӱвыражым ончыктат[8].

Коллекций-влак

Пого поянлыкыште 4 500 утла аралыме арвер уло. Эн шергаканлан археологий да этнографий погын экспонатше-влак шотлалтыт. Тиде калык вургем да йӱла арвер-влак, шуэн вашлиялтше окса да акрет саргурал, тошто документ ден фото-влак. Пӱртӱс пӧлка вер-шӧрын кушкыл да янлык (флоро да фауно) поянлыкше дене палдара. Тыште гербарий да янлык чучыл-влак улыт[2].

Паша

Тоштерыште унагудо уло, тушто мероприятий-влак эртаралтыт: мастарлык-класс, тӱрлӧ клубын погынымашыже, шанчызе, серызе-влак дене вашлиймаш, тыгак усталык мастаргудо пашам ышта, лекций-влак лиедат[8].

Палемдымаш

  1. Контакты (руш.). © Краеведческий музей им. В. П. Мосолова..
  2. 1 2 3 Краеведческий музей им. В.П. Мосолова (руш.). Культура.РФ ©. Тергыме кече: 2 сӱрем 2025.
  3. 1 2 3 Павлов Филимон Павлович, 04.10.2011, <http://marihistory.ru/2011-01-01-19-53-52/1344-2011-10-04-03-11-59.html>. Тергыме: 6 шорыкйол 2025. 
  4. 1 2 Краеведческий музей им. В. П. Мосолова в республике Марий Эл (руш.). © guidebook.ru. Тергыме кече: 2 сӱрем 2025.
  5. Общая информация (руш.). © Краеведческий музей им. В. П. Мосолова. Тергыме кече: 2 сӱрем 2025.
  6. 1 2 Краеведческий музей им. В. П. Мосолова (руш.). © Краеведческий музей им. В. П. Мосолова. Тергыме кече: 2 сӱрем 2025.
  7. 1 2 Государственный каталог Музейного фонда Российской Федерации (руш.). © Госкаталог.РФ. Тергыме кече: 2 сӱрем 2025.
  8. 1 2 Краеведческий музей им. В.П. Мосолова (руш.). Министерство спорта и туризма Республики Марий Эл ©. Тергыме кече: 2 сӱрем 2025.

Кылвер-влак