15 ага
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
15 ага (15 май) — григориан кечышот почеш идалыкын 135-ше (кужемдыме ийлаште — 136-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 230 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 3 шагатат 36 минутлан лектеш, 20 шагатат 0 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 16 шагатат 24 минут.
🌘 Шоҥго тылзе (27.96 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
ООН — Ешын тӱнямбал кечыже (руш. Международный день семей).
— Климатын тӱнямбал кечыже (руш. Международный день климата)[1].- Осетин йылмын да сылнымутын кечыже (руш. День осетинского языка и литературы).
- Кӱч чиялтыме лакым йӧратышын кечыже (руш. День лакоманьяка).
- Нейлон чулкан кечыже (руш. День нейлоновых чулок).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Иоланта, Эрик — Шнуй Эрикын кечыже.
- Православий лӱм-влак: Афанасий, Борис, Глеб, Зоя, Михаил, Роман, Давид.
Событий-влак
Тугак ончо: Категорий:Ага тылзын 15 кечысе событий-влак
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Ага тылзын 15 кечынже шочшо-влак
- 1905 — Дмитрий Гаврилович Салтыков, совет юрист, административный вуйлатыше, мер-политике пашаеҥ. Марий АССР Кӱшыл Каҥашын 3-шо созыв Президиумын Председательжын алмаштышыже (1951—1955). Марий кундемысе профушем Каҥашын председательже (1948—1952), Марий АССР адвокат коллегий Президиумын председательже (1960—1965). Кугу Ачамланде сарын участникше. ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
- 1923 — Иван Шуматович Веселов, марий совет партий-администратор вуйлатыше, журналист, сарзе пашаеҥ. Кугу Ачамланде сар жапыште 1-ше Украин фронтын 58-ше армийын 350-ше лӱйкалыше дивизийын 1178-ше лӱйкалыше полк батарейын командирже. Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын йыжыҥъеҥже, Марий АССР Кӱшыл Каҥашын депутатше (1963—1971). Марий АССР-ысе телевидений да радио шотышто комитет председательын алмаштышыже (1971—1975), Марий АССР кугыжаныш уверым аралыме да савыктыме шотышто виктемын начальникше (1975—1983). 1943 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
- 1925 — Эшпай, Андрей Яковлевич, кумдан палыме семмастар, сымыктыш пашаеҥ, Совет Ушемын калык артистше. Кугу пагалымашым да чапым талантан семмастар шке пашаштыже марий шӱлышым кучылтмыж дене сулен. Тудын возымо 5-ше симфонийже тӱнямбал кӱкшытыштӧ кумдан чапланен. 20-шо курымын ик эн уста семмастарже. Якутий, Мордовий, Чуваший, Марий республикласе сымыктышын сулло пашаеҥже. Андрей Эшпай ятыр театр постановкылан, 60 утла кино да телефильмлан семым возен. Тудын лӱмжым Козьмодемьянск оласе йоча сымыктыш школ, тӱвыра да сымыктыш колледжын кугу залже нумалеш.
- 1927 — Феликс Фёдорович Заболотский, совет машиначоҥышо пашаеҥ, инженер. Марий машиначоҥышо заводын тӱҥ технологшо, тӱҥ инженерже (1964―1997). СССР Кугыжаныш премийын лауреатше (1978). Марий АССР-ын сулло рационализаторжо (1965).
- 1935 — Иван Григорьевич Иванов, марий йылмызе, шанчызе, филологий шанче доктор (1975), профессор (1981), Россий Федерацийысе кӱшыл школын сулло пашаеҥже (2002), Марий АССР-ысе шанчын сулло пашаеҥже (1979), Финн-угор ушемын йотэлысе йыжыҥъеҥже (1983, Финляндий), М.А.Кастрен лӱмеш ушемын йыжыҥъеҥже (1990), Гуманитар шанче Академийын действительный йыжъеҥже, академик (1994), Эстон Республикын 4-ше степенян «Маарьямаа Ырес» орденын кавалерже (2006), Марий Эл Республикысе М.Н. Янтемир лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше (2011).
- 1968 — Юрий Петрович Русанов, марий серызе, тележурналист, диктор, тӱвыра да мер пашаеҥ, Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (2009), Марий Эл Республикысе Олык Ипай лӱмеш Кугыжаныш самырыктукым премийын лауреатше (1998), М. Шкетан лӱмеш Марий кугыжаныш драме театр директорын алмаштарышыже – Марий самырык театрын вуйлатышыже (2002–2007), Марий Мер Каҥаш вуйлатышын алмаштарышыже (2008–2015), Марий Эл Республикысе Мер палатын йыжыҥъеҥже (2009–2015), М. Шкетан лӱмеш Марий кугыжаныш драме театрын директоржо (2007–2015).
- 1974 — Светлана Ивановна Никитина, Марий Эл Республикын калык артисткыже шочын. Шкеже Морко вел гыч. Паша корныжо Марий самырык театр дене кылдалтын: ятыр рольым устан чоҥа.
- 1992 — Эльфис Гараев, российысе артист, музыкант, композитор да «Элвин Грей» сем лейблын тӱмырзыжӧ.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Ага тылзын 15 кечынже колышо-влак
- 2004 — Алеко Юзыкайн, марий серызе, журналист, СССР Журналист-влак ушемын йыжыҥъеҥже.
Калык пале
- Шӱшпык йӱдвошт мура — ояр кечылан.
- Кастене лупс возеш — ояр кечым сӧра.
Палемдымаш
- ↑ 15 мая — Международный день климата. Тергыме кече: 15 ага 2020. Архивлыме 18 пургыж 2020 ий.