Ачамландым аралышын кечыже

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
День защитника Отечества
Орден Красной Звезды.jpg
Ышталтын 1922 ийыште
Палемдат ий еда
Кече 23 пургыж
Кылдалтын 1918 ий февральыште Йошкар армийын герман войска-влак ваштареш икымше кредалмашыж дене
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

«Ачамландым аралышын кечыже» — Российыште да СССР-ын ончычсо республиклаштыже ий еда 23 февральыште палемдыме пайрем. 1922 ий гыч СССР-ысе йӱла почеш тиде кече ий еда Йошкар армийын кечыж семын, 1946 ий гыч — Совет армийын кечыже, 1949 ий гыч 1992 ий марте — Совет армийын да сарзе-теҥыз флотын кечыже семын палемдалтын. 23 февраль, чыла совет граждан-влаклан, сарзыслужышо-влак деч посна, паша кече лийын[1].

Совет Ушемын шаланымыж деч вара Российыште пайрем Ачамландым аралышын кечыже семын палемдалтеш да Российын сарзе чап кечыжлан шотлалтеш. Ачамландым аралышын кечыже — элым аралыме алан дене кылдалтше пӧръеҥ ден ӱдырамаш-влакын пайремышт[2].

Пайремын шочмыжо

Россий империйыште революций деч ончыч 26 ноябрьыште Георгиев кавалер-влакын кечыштым пайремленыт. Пайремлымаш 1769 ийыште орденым ыштыме кечылан келыштаралтын. Российыште Ачамландым аралыше чыла еҥым авалтыше утларак кумда пайрем лийын огыл[3].

Ончычсо историй

1918 ий 15 (28) январьыште Российысе калык комиссар-влакын Каҥашышт Пашазе-кресаньык Йошкар армийым ыштыме нерген Декретым луктын (1918 ий 20 январьыште (2 февраль) большевик-влак виктерын официал савыктышыште савыкталтын[4]). Фронтышто шке кумылын ушнышо салтак-шамычым у армийыш чумыраш тӱҥалыныт, нуно йошкарармеец-влак ротыш ушненыт, рото-влак гыч полк-влак ышталтыныт[5].

18 февральыште герман да австрий-венгр сарзе-влак Эрвел фронт мучко ончык тарваненыт. 21 февральыште Петроградысе революцийым аралыше комитет ышталтын, тудым Яков Свердлов вуйлатен. 22 февраль кастене, Владимир Ленинын ӱжмыж почеш, Могилёв гыч Петроградыш Кӱшыл главнокомандующийын штаб начальникше, ончычсо генерал Михаил Бон-Бруевич толын, тудо Совет Российым йот тушшман деч аралыме йодышлан мутым кучен. Ленин да кучемын моло ӱшанъеҥже-влак дене каҥашыме деч вара Бонч-Бруевич Смольныйышто пашалан пижын, тушто Ленин кабинет воктенысе пӧлемыште верланен[6].

8-ше герман армийын войскаже Ревель, Псков, Нарва велыш талын толын, тыште куд дивизий да моло часть-влакат лийыныт. Псков велне герман армийын 5 полкшо ончык эртен[7]. Немыч-шамыч шке кумылын изи отряд-влак дене ончык эртеныт, нуно «торешланымым вашлийде поезд, автомашина да тер дене ончыко эртеныт, эркын нушшо тӱҥ вий деч ятырлан ончылно лийыныт»[8]. Немыч-шамычын кайыме писылыкышт суткаште 50 уштышыш шуын[9]. Пинск-Двинск-Рига линий деч кораҥын, тушман ончык эртыме икымше арняштак Минскым, Полоцкым, Псковым, Ревельым налын.

1918 ий 23 февральыште СНК 21 февральысе «Социалист ачамланде азапыште!» / «Социалистическое отечество в опасности!»[10] ӱжмашыже савыкталтын, тыгак Николай Крыленкон «Тӱҥ Командующийын ӱжмашыже» / «Воззвание военного главнокомандующего» тыгай ой дене мучашлалтын: «<…> Чыланат саргурал деке. Чыланат революцийым аралымашке. Чыланыштым окопым кӱнчаш да окоплашке отрядым колтымо шотышто совет-влак мутым кучат, кажне отрядым вуйлаташ шагал огыл полномочиян вуйыншогышо комиссар-влакым шогалтыман. Тиде кӱштымаш мом ыштен шогымо шотышто ой-каҥаш семын кажне советыш, кажне олаш колталтын»[10].

23 февральыште СНК председатель Ленин «Правда» газетеш «Тыныс але сар» статьям савыктен, тушто кызытак тыныс илышым кондымо шотышто ойым ыштен: статья мучаште тудо ӱжын:

... революций сынан армийым ой да кычкырыме дене ямдылыман огыл, (кузе тудым 7 январь гычак куржшо-влак ямдыленыт, нуно куржшо сарзе-влакым чарен шогалташат нимом ыштен огытыл), а пашам эртарен колтымо дене, шотан паша дене, пӱтынь калык, куатле армий дене.

23 февральыште кугу олалаште тӱшка митинг-влак эртеныт, Йошкар армийыш шке кумылын возалташ тӱҥалыныт, а 25 февральыште фронтыш икымше йошкарармеец отряд-шамыч каеныт[11].

23 февраль деч вара йошкар отряд-влак герман сарзе-влак ваштареш шогалыныт. Валке олаште ончык кайыше немыч-влак латыш стрелок отряд дене вашпижыныт. 24 февральыште «Правда» газет серен: «Валкыште немыч-влакын ударле-шамычше 300 еҥан латыш отряд дене кредалыт». Псков, Певель воктене, Гдов кумдыкышто кредалмаш эртен[7][11].

  • Пашазе-кресаньык Йошкар армийым ыштыме нерген СНК декретше, В. И. Ленинын тӧрлатымашан

    Пашазе-кресаньык Йошкар армийым ыштыме нерген СНК декретше, В. И. Ленинын тӧрлатымашан

  • Генерал фон Эйхгорн оккупироватлыме Минскыште, 1918 ий февраль

    Генерал фон Эйхгорн оккупироватлыме Минскыште, 1918 ий февраль

  • Герман империйын сарзыже-влак. Киев, 1918 ий март

    Герман империйын сарзыже-влак. Киев, 1918 ий март

  • Немыч: «Россий мемнам кидым шаралтен вашлиеш» (одессысе журнал гыч сӱрет, март але апрель 1918 ий)

    Немыч: «Россий мемнам кидым шаралтен вашлиеш» (одессысе журнал гыч сӱрет, март але апрель 1918 ий)

  • «Социалист ачамланде лӱдыкшыштӧ!» Калык комиссар-влак Каҥашын декретше дене листовко, 1918 ий 21 февраль

    «Социалист ачамланде лӱдыкшыштӧ!» Калык комиссар-влак Каҥашын декретше дене листовко, 1918 ий 21 февраль

23 февраль эрдене герман курьер Совнаркомыш ультиматуман серышым конден; шонаш 48 шагатым ойырымо[12]. РСДРП(б) ЦК мутланымаштыже Ленин, виян торешланымым шотыш налде, ЦК йыжъеҥ-влакым ультиматум дене келшаш кутырен сеҥен. Ленин, герман-влакын темлыме ойыштым пӱтынек шуктен, тыныс илыш нерген кутырен келшаш лийын. Тудо шонен: эн тӱҥжӧ — «кызыт улшо пролетар кучеман отром керек кузе-гынат арален кодаш»[13][14][15]. 24 февраль йӱдым ультиматум вийым налын. Но кредалмаш тыныс нерген договореш кидпалым пыштымеш, 3 март марте, шуйнен[7].

1918 ий 25 февральыште «Правда» газетыште савыктыме «Неле, но кӱлеш урок» статьяште, В. И. Ленин нине кечыласе илышлан акым тыге пуэн:

Полк-шамычын шке верыштым аралаш тореш лиймышт, кӱрылтшӧ нарвысе линийымат аралаш торешланымышт, чакныме годым чыла пытараш кӱштымым шуктыдымо нерген увер-влак аярле-намысан улыт; куржмаш, киддыме-йолдымо лийме, шотдымылык нергенже огынат ойло (...) Совет республикыште армий уке.

26 февральыште РСФСР калык комиссар-влакын Каҥашышт кучемын чыла органжым Москош кусарыме нерген пунчалым луктын.

1918 ий 3 мартыште герман йодмым шуктыман Брест тыныс нерген келшыкыш кидпале пышталтын.

Моско да Пӱтынь Российысе патриарх Тихон 1918 ий 5 (18) мартысе серышыштыже Брестысе тыныс нерген кутырен келшымым туран вурсен каласен: «Кызыт тыныс нерген кутырен келшымаш почеш, мемнан деч тичмаш кундем-влак ойырлат, ты мландыште православий калык-влак илат, нуно тушманын йот тӱняшкыже шӱкалалтыт, а лу миллион дене православий еҥ-влак нунын чоным алгаштарыше ӱшаныштлан логалыт, ... мемнан калыкым да руш мландым тарзе куллыкыш пуышо тӱня — тыгай тӱня калыклан тынысым да ласкалыкым ок кондо. Православий черкылан тиде кугу эҥгекым да ойгым конда, а Ачамландылан шотлен пытарыдыме йомдарымашым»[16].

Пайремын шочмыжо

1919 ий 10 январьыште РККА-се Кӱшыл сарзе инспекцийын председательже Николай Подвойский ВЦИК-ыш РККА-н ик ияш лӱмгечыжым палемдыме нерген темлымашым колтен:

28 январьыште Пашазе-кресаньык Йошкар армийым ыштыме нерген Калык комиссар-влак Каҥашын декретыштым савыктымылан ик ий темеш. Йошкар армийым ыштыме талукаш пайремым, 28 январьлан, декретым савыктыме кечылан келыштарен ышташ сай ыле.

Тудын йодмашыже вараш кодын толын да 23 январьыште гына каҥашалтын. Тидлан кӧра ВЦИК темлымашым шотыш налын огыл. Туге гынат Моско совет Президиум 24 январьыште «Йошкар армийым ыштыме талукаш пайремым ыштыме нерген» йодышым онча да 17 февральысе Йошкар пӧлек кече дене пырля пайремлаш кутырен келша. Йошкар пӧлек кечым шкешотан суапле акций семын эртараш палемдыме улмаш, кунам мер калык йошкарармеец-влаклан пӧлекым пуышаш ыле. Но 17 февраль шочмылан толын, садлан Йошкар пӧлек кечым, тыгак РККА-н шочмо кечыжымат лишыл рушарняш, 23 февральыш, кусареныт. «Правда» газет увертарен:

Россий кумдыкышто Йошкар пӧлек кечым 23 февральыш кусарыме. Тиде кечын ола ден фронтлаште Йошкар армийлан талук темме пайрем эртаралтеш, кудыжо 28 январьыште лийын.

Вара пайрем икмыняр ийлан мондалтын да 1922 ий гыч тудым уэш эртараш тӱҥалыныт. Тиде ийын 27 январьыште ВЦИК Президиумын Йошкар армийын 4-ше талукшо нерген пунчалым савыктыме, тушто каласыме[17]:

Пӱтынь Российысе Каҥашын IX погынын Йошкар армий нерген пунчалже почеш ВЦИК президиум исполком-влаклан Йошкар армийым ыштыме талукашым (23 февральыште) палемдаш темла.

Псковышто Йошкар армийын талукаш пайремышт нерген увертарыше афише, 1919 ий 23 февраль[18].

23 февраль кечым негызлымаш

1923 ийыште РККА-н 5 ияш лӱмгечыже палемдалтын, 23 февральысе пайрем ушемгӧргысӧ кӱкшытым налын. Республикысе Реввоенсоветын, Л. Д. Троцкийын кидпалым пыштыман, 1923 ий 5 февральысе кӱштыкыштыжӧ пайремым увертарыме амал тыге рашемдалтын: «1918 ий 23 февральыште, тушман-влакын шыгыремдылмаште, пашазе ден кресаньык-влак виктер сарвийым ышташ кӱлмӧ нерген увертарен»[9]. Тиде ийынак «Сарзе шонымаш да революций» журналыште пеҥгыдемдымаш шочын: 23 февральыште йӱдвел-касвел могырышто кредалше икымше йошкарармеец частьым ыштыме.

1933 ийыште К. Е. Ворошилов (Троцкийын политике тушманже) РККА-н 15 ийжылан пӧлеклыме пайрем мутланымаште каласен[19]:

Каласаш кӱлеш, РККА-н талукаш пайремжым 23 февральыште палемдымаш пеш тыглай сынан да умылтарашат неле, чын историй дене келшен толдымо.

Туге гынат, сталинысе жап деч вара генерал-майор профессор С. Ф. Найда Совет армийын шочмо кече негызшылан тидым шотлен: лач 23 февральыште, Петроградыште В. И. Ленинын «Социалист Ачамланде лӱдыкшыштӧ!» декретысе ӱжмашыж деч вара, йошкарармеец отряд-влакым чумырымаш тӱҥалме[20].

Ачамландым аралышын кечыже эл-влак еда

Ачамландым аралышын кечыже СССР-ыш пурышо эллаште палемдалтеш.

СССР-ын 1968 ий 23 февральыште лукмо почто маркыже-влак СССР Сарвий-влакын 50-ше талукыштлан пӧлеклалтыныт.

Российыште Ачамландым аралышын кечыже

РФ Кӱшыл Каҥашын аралтыш да лӱдыкшыдымылык шотышто комитетшын темлымыж почеш у пайремын лӱмжым РФ Кӱшыл Совет Президиумын 08.02.1993 4423 -1 №-ан «Об установлении знаменательного дня Российской Федерации — Дня защитников Отечества» пунчалже дене пуртымо.

РФ ФС Кугыжаныш думыжын пунчалже почеш 2002 ий гыч 23 февраль Российыште пашам ыштыдыме пайрем кечылан шотлалтеш да РФ 1995 ий 13 мартысе 32-ФЗ №-ан «Российын шарныме кечыже да сарысе чап кечыж-влак нерген» Федерал тӧртык дене келшышын палемдалтеш[21]. Тиде тӧртык дене келшышын, «Ачамландым аралышын кечыже» Россий Федерацийыште Сарзе чап кечылан шотлалтеш.

2006 ий 24 мартыште Госдума пайрем нерген возымо тӧртыкыштӧ «Германийын кайзер войскаже-влак ӱмбалне Йошкар Армийын (1918 ий) сеҥымаш кече» мут-влакым кораҥдаш, тыгак тиде тӧртыкыштӧ «аралыше» умылымашым ик еҥым ончыктышо мут дене каласаш пунчалын (тиде жаплан пайрем лӱм РФ Паша кодексшын 112 ст. дене келшышын тыге каласалтын ).

23 февраль совет деч варасе Российыште — паша верлаштат, школлаштат, ешлаштат палемдыме мер калык пайрем. Но тиде кечын посна саламым сулышо еҥ-влак нерген йодыш шотышто консенсус вашмутым муаш огеш лий. Кум шонымаш уло: саламлымаш профессионал сарзе-влаклан гына лийшаш, (ӱдырамаш-пӧръеҥ шотым ончыде); саламлыман чылаштымат, кӧ армий дене кузе-гынат кылдалтын, поснак Кугу Ачамланде сарын ветеранже-влакым, (тыгак ӱдырамаш-пӧръеҥ шотым ончыде); да тыгак тиде чыла россий пӧръеҥ граждан-влакын пайремышт, тыште рвезе да армий дене кылдалтдыме-влакат шотыш налалтыт[22].

Ачамландым аралышын кечыже, Моско, Александров сад, 2008 ий 23 февраль. Российын президентше Владимир Путин Палыдыме Салтакын Шӱгарже деке пеледыш шӱдышым пышта.

Москошто пайремын ик йӱлаже — Кремль пырдыж воктен пайремле йӱлам шуктымаш, Палыдыме Салтакын Шӱгарже деке пеледышым пыштымаш. Александров садыш Российын Президентше, Федерал погынымашын кок палатыжым вуйлатыше, сарзе вуйлатыше-влак, кучемын моло тӱрлӧ политик ден партий-влакын вуйлатышышт, черкысе шнуйслужышо-влак толыт[23]. Ик минут шып шогымо деч вара кугыжанышын гимнже йоҥгалтеш, вара пайрем марш дене чап караулын ротыжо эрта. Посна тӱшка вашлиймаш-влакым политик партий-влакат эртарат[24]. Кастене элын кӱшыл вуйлатышыже-влак Ачамландым аралышын кечылан пӧлеклыме пайрем концертыште лийыт. Тыгак кастене Российын ятыр моло олалаштыже пайрем салют ылыжеш[25][26]. Псковышто Ачамландым аралышын кечыжлан пӧлеклалтше пайрем концерт, тыгак Йошкар Армийын икымше бойжылан пӧлеклыме чапкӱ ончылно парад эртат[27][28][29]. Парад тиде кечын Российын моло олалаштыжат эртаралтеш[30][31]. 1918 ий февральысе кредалмашым шарныктен модын ончыктымаш лиеда[32][33][34]. Севастопольышто Ачамландым аралышын кечыж годымак 2014 ийысе событий-влак нерген шарнен тӧнежлыме Калыкын эрыкан кечыжлан пӧлеклыме митинг эрта. Тунам, 23 февральыште, Севастопольын рӱдӧ кумдыкыштыжо тӱжем дене еҥ-влак Россий деке ушнымо верч ойленыт[35][36][37].

Псковышто пайрем годым 1918 ий 23 февральысе кредалмашым ончыктышо тат. 2018 ий 23 февраль, Псков

Россий граждан-влаклан Ачамландым аралышын кечыже — кӱлешан да кугу пайрем. 2013 ий февральыште «Мер калыкын шонымыжо» / «Общественное мнение» фондын шымлымыж почеш йодыштмо гыч 77 процент калык тыге вашешта[38].

23 февраль — Ачамландым аралышын кечыже — ДНР ден ЛНР-ыште пайрем каныш кече семын увертарыме[39][40][41][42][43].

Палемдымаш

  1. ↑ День защитников Отечества (руш.). Тергыме кече: 18 пеледыш 2022.
  2. ↑ Поздравление Владимира Путина по случаю Дня защитника Отечества. news.1777 (23 пургыж 2024). Тергыме кече: 10 пеледыш 2024.
  3. ↑ Константин Медведев. 23 февраля - День защитника Отечества. Чем важен этот праздник для нас? Российское историческое общество. Тергыме кече: 17 шорыкйол 2025.
  4. ↑ Газета Временного рабочего и крестьянского правительства. — 20 января (2 февраля) 1918. — № 13 (58). — С. 1.
  5. ↑ Черепанов А. И. «Под Псковом и Нарвой». — М. : Воениздат, 1956. — С. 18.
  6. ↑ Ганин А. В. И. Г. Пехливанов — один из первых историографов Первой балканской войны. Архивысе копий 19 ӱярня 2015 гыч // promacedonia.org
  7. ↑ 1 2 3 Николаев П. А. Интервенция Германии // Интервенция на Северо-Западе России 1917—1920 гг. — Российская академия наук, Институт российской истории, Санкт-Петербургский филиал. — СПб.: «Наука», 1995. — С. 93—99.
  8. ↑ Черепанов А. И. Под Псковом и Нарвой. — М. : «Воениздат», 1956. — С. 71.
  9. ↑ 1 2 Гривенко В. Историческое переосмысление 23 февраля Архивысе копий 19 пургыж 2007 гыч // Независимое военное обозрение : интернет-газета // nvo.ng.ru (16 февраля 2007 года)
  10. ↑ 1 2 Газета Временного рабочего и крестьянского правительства, № 31 (76) от 23 февраля 1918 года, с. 1.
  11. ↑ 1 2 Кораблёв Ю. Защита Республики. Как создавалась Рабоче-крестьянская Красная армия. // Переписка на исторические темы: диалог ведёт читатель. — М.: Политиздат, 1989. — С. 160—161.
  12. ↑ Kotkin, 2014, с. 256.
  13. ↑ Барсенков А. С., Вдовин А. И. История России. 1917—2004 гг. : учеб. пос. для вузов. — М., 2005. — С. 62.
  14. ↑ Ленин В. И. Мир или война (напечатано 23 февраля 1918 г.) // Полн. собр. соч. — Т. 35. — С. 368.
  15. ↑ Войтиков С. С. Развитие взглядов высшего руководства Советской России на военное строительство в ноябре 1917 — марте 1918 г. // Вопросы истории : журнал. — № 10. — 2007.
  16. ↑ Послание Патриарха Московского и всея России Тихона по поводу заключения Брестского мира. 5 (18) марта 1918 года.
  17. ↑ Историческая справка о дне 23 февраля. Архивысе копий 25 шорыкйол 2020 гыч // happy-year.narod.ru
  18. ↑ С историей формирования Красной армии можно ознакомиться на выставке в Пскове. Архивысе копий 14 вӱдшор 2021 гыч // pln-pskov.ru
  19. ↑ Максим Хрусталёв. «Несокрушимая и легендарная». — Исторические корни Дня защитника Отечества. Архивысе копий 7 сорла 2017 гыч // km.ru (23 февраля 2010 года)
  20. ↑ Найда С. Ф. Почему день Советской армии и Военно-морского флота празднуется 23 февраля? // Военно-исторический журнал. — 1964. — № 5. — С.115—117.
  21. ↑ Федеральный закон Российской Федерации № 32-ФЗ от 13 марта 1995 года «О днях воинской славы (победных днях) России». Архивысе копий 26 кылме 2021 гыч Официальный сайт Президента Российской Федерации // kremlin.ru
  22. ↑ Кого нужно поздравлять 23 февраля? Аргументы и факты (22 пургыж 2017). Тергыме кече: 21 пургыж 2019. Архивлыме 22 пургыж 2019 ий.
  23. ↑ В День защитника Отечества Святейший Патриарх Кирилл возложил венок к могиле Неизвестного солдата у Кремлёвской стены. Тергыме кече: 23 пургыж 2016. Архивлыме 6 ӱярня 2016 ий.
  24. ↑ 23 февраля 2018 года. Москва. Шествие КПРФ. Тергыме кече: 27 пургыж 2018. Архивлыме 14 вӱдшор 2019 ий.
  25. ↑ Полная программа мероприятий на 23 февраля в Волгограде. Тергыме кече: 1 ага 2020. Архивлыме 25 пургыж 2018 ий.
  26. ↑ Москва отметила День защитника Отечества красочным салютом (недоступная ссылка)
  27. ↑ В Пскове состоялся торжественный концерт, приуроченный к 100-летию Красной армии и Дню защитника Отечества. Тергыме кече: 22 пургыж 2018. Архивлыме 22 пургыж 2018 ий.
  28. ↑ 23 февраля 2016 года на площади у стелы в Крестах состоялся парад войск в честь Дня защитника Отечества. Тергыме кече: 1 ага 2020. Архивлыме 19 вӱдшор 2021 ий.
  29. ↑ Парад в Крестах 23 февраля 2017 года. Тергыме кече: 23 пургыж 2017. Архивлыме 24 пургыж 2017 ий.
  30. ↑ Парад в День защитника Отечества в Омске. Тергыме кече: 23 пургыж 2019. Архивлыме 23 пургыж 2019 ий.
  31. ↑ Парад в Североморске в честь 100-летия РККА. Тергыме кече: 23 пургыж 2019. Архивлыме 21 пургыж 2022 ий.
  32. ↑ В воскресенье во Всеволожске восстановили события февраля 1918 года, происходившие под Псковом. Тергыме кече: 29 пургыж 2016. Архивлыме 4 ӱярня 2016 ий.
  33. ↑ Масштабная историческая реконструкция к столетию образования РККА состоялась в Пскове (ВИДЕО). Тергыме кече: 1 ага 2020. Архивлыме 19 вӱдшор 2021 ий.
  34. ↑ Празднование Дня защитника Отечества в Псковской области. Тергыме кече: 27 пургыж 2018. Архивлыме 21 пургыж 2022 ий.
  35. ↑ На митинге в Севастополе без единого украинского флага выбрали нового мэра, гражданина РФ - СМИ (руш.). Интерфакс-Украина. Тергыме кече: 21 пургыж 2019. Архивлыме 22 пургыж 2019 ий.
  36. ↑ Двойной праздник: в Севастополе отметили 23 Февраля и День народной воли. Тергыме кече: 27 пургыж 2018. Архивлыме 27 пургыж 2018 ий.
  37. ↑ Выпуск «Севинформбюро» от 23 февраля 2018 года
  38. ↑ О российской армии и 23 февраля. Тергыме кече: 1 ага 2020. Архивлыме 23 вӱдшор 2021 ий.
  39. ↑ День защитника Отечества 2018 в Донецке. Тергыме кече: 23 пургыж 2018. Архивлыме 24 пургыж 2018 ий.
  40. ↑ Митинг по случаю празднования 100-летия со дня основания Красной армии прошёл в Луганске. Тергыме кече: 23 пургыж 2018. Архивлыме 24 пургыж 2018 ий.
  41. ↑ Глава ДНР объявил 23 февраля выходным днём. Тергыме кече: 22 пургыж 2016. Архивлыме 3 ӱярня 2016 ий.
  42. ↑ В ЛНР подписан указ о праздновании 23 февраля. Тергыме кече: 1 ага 2020. Архивлыме 8 сорла 2020 ий.
  43. ↑ ЛНР отметила День защитника Отечества награждением отличившихся, митингами и салютом (ФОТО). Тергыме кече: 25 пургыж 2018. Архивлыме 25 пургыж 2018 ий.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Ачамландым_аралышын_кечыже&oldid=1227599" гыч налме