24 ӱярня
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
24 ӱярня (24 март) — григориан кечышот почеш идалыкын 83-шо (кужемдыме ийлаште — 84-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 282 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 5 шагатат 34 минутлан лектеш, 18 шагатат 2 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 12 шагатат 28 минут.
🌒 Кушшо тылзе (5.49 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
ООН — Туберкулёз ваштареш кучедалме кече (руш. Всемирный день борьбы против туберкулёза).- Фтизиатрын кечыже (руш. День фтизиатра).
- Депрессий дене кучедалме тӱнямбал кече (руш. Международный день борьбы с депрессией).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Екатерина, Макартан, Симон.
- Православий лӱм-влак: Василий, Евфимий, Епимах, Патрикий, Пионий, Софроний.
Событий-влак
Тугак ончо: Категорий:Ӱярня тылзын 24 кечысе событий-влак
- 1801 ий — Павел Первый кугыжам пуштыныт.
- 1802 ий — Англий гыч изобретатель Ричард Тревитик паровозым ыштымылан патентым налын.
- 1882 ий — Роберт Кох туберкулёз бактерийым мумыж нерген увертарен.
- 1898 ий — Америкыште икымше автомобильым ужаленыт.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Ӱярня тылзын 24 кечынже шочшо-влак
- 1912 ий — Олык Ипай, марий поэт. Чын лӱмжӧ — Ипатий Степанович Степанов. Марий сылнымутлан у шӱлышым, у сыным пуртымыжлан тудым Сергей Чавайн дене тӧр шындат. Марий комсомол шке жапыштыже Олык Ипай лӱмеш премийым пеҥгыдемден. Кызыт гын тудо Олык Ипай лӱмеш самырык-влаклан кугыжаныш премий маналтеш. Олык Ипай марий сылнымутышто поэт-новатор семын палыме.
- 1912 ий — Валентин Максимович Токмурзин, марий совет ялозанлык пашаеҥ, агроном, сонарзе. Марий АССР Провой районын тӱҥ агрономжо (1964—1970). Марий АССР-ын сулло агрономжо (1960). Ленин орденын кавалерже (1951). Кугу Ачамланде сарын салтакше.
- 1928 ий — Габор Берецки, венгр шанчызе, лингвист, финн-угроведений аланыште специалист, кусарыше, педагог, Будапешт университетын чапланыше профессоржо, филологий шанче доктор (1987). Марий Эл Республикысе шанчын сулло пашаеҥже (2005).
- 1942 ий — Зоя Константиновна Иванова, тӱвыра да туныктыш пашаеҥ, Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже. Поранча кундем Олор ялыште шочын. 1979-ше ий гыч тудо Марий кугыжаныш педагогик институтышто тыршаш тӱҥалын. 40 наре шанче пашан авторжо. 1982-шо ийыште институтышто тунемше студент-влакын «Марий сем» ансамбльым чумырен.
- 1943 ий — Наталья Беляева, руш серызе, кусарыше, журналист, Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1990), Марий Эл Республикын сулло журналистше (2000).
- 1951 ий — Галина Александровна Патрушева, кугыжаныш пашаеҥ. Шернур кундемысе Казанский селаште шочын. 1999-ше ий гыч тудо Марий Эл Республикын рӱдö сайлыме комиссий вуйлатышын алмаштышыжлан шогалын.
- 1952 ий — Валериан Васильевич Петров, журналист. Шкеже Морко кундем Семисола ял гыч. Паша корныжо «Морко мланде» газет редакций дене кылдалтын. Марий Элын сулло журналистше.
- 1954 ий — Станислав Васильевич Демкович, спорт пашаеҥ, Марий Эл Республикын сулло тренерже. Красноярск олаште шочын-кушкын, но Марий Элыште чапым налын. Йошкар-Олашке 1987-ше ийыште толын: «Дружба» спорт ушемын тренержылан тыршаш тӱҥалын. Лач тудын мутшо почеш Йошкар-Олаште дзюдо дене икымше спорт ушемым почмо. Тиде спортсменын тунемшыже-влак кокла гыч 60 утлаже спорт мастер лӱмым налын. Совет Ушем спорт мастер.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Ӱярня тылзын 24 кечынже колышо-влак
- 1945 — Лев Николаевич Волков, Кугу Ачамланде сарын салтакше, Чап орден-влакын (кум степень) кавалерже.
- 2006 — Терентий Филиппович Мороз, Паша-кресаньык Йошкар Армийын сержантше, Кугу Ачамланде сарын салтакше, Совет Ушемын Талешкыже (1945).
- 2025 — Валентин Александрович Матвеев, совет озанлык да политике пашаеҥ.
Калык пале
- Турийым ужаш – левыктымылан.
- Шнуй Ефимийын кечыже. Лач тиде кечын куэвÿд лекташ тÿналеш маныныт. Йÿдым покшым возеш гын, тетла лумым вучыман огыл.