Радиаций аварийлаште да катастрофылаште колышо-влакым шарныме кече
Радиаций аварийлаште да катастрофылаште колышо-влакым шарныме кече. Ий еда 26 апрельыште палемдалтеш, 1986 ий 26 апрельыште Чернобыль АЭС-ыште лийше катастрофо нерген шарнен.
Тиде кечын Чернобыль атом электростанцийыште тӱнялан кугу эҥгекым кондышо технике катастрофо лийын. Йырюжыш 190 тонн наре радиоактив вещества логалын. Лӱдыкшӧ радиациян вещества-влак йырюжыш кок арня наре шуйнышо пожарлан кӧра лектыныт. Чернобыльын калыкше 1945 ий августышто атом бомбым пудештарыме деч вара Хиросим калык деч 90 пачаш шукырак облученийым налын.
26 апрель Российыште шарнымаш кечылан шотлалтеш[1].
Катастрофын кышаже
160 000 квадратан километр кумдыкым лавыртен шындыме — Украинын йӱдвел ужашыже, Россий да Белоруссийын касвел ужашыже. 400 тӱжем наре еҥ эҥгек кумдык гыч эвакуироватлалтын.
Российыште моло деч утларак Брянск кундемыш радиоактив лавыра логалын. Изиш шагалрак азап Туло, Калуго, Орлов мландыш логалын.
Чернобыль АЭС-ыште аварийын кышажым кораҥдымаште тыршыше еҥ-влакын лӱддымылыкышт да патырлыкышт огыл гын, катастрофын азапше эшеат кугу лиеш ыле. Илышыштым, тазалыкыштым чаманыде нуно калыкым аярле эҥгек да радиацийын умбаке шарлымыж деч араленыт.
Тӱнямбал йӱксавыш
ЧАЭС-ште катастрофо деч вара южо кугыжаныш-влак атом энергетикым чоҥаш темлымашлан тореш лийыныт. АЭС-ын лӱдыкшыдымылыкшым тергымаш утларак чот йодмашан лийын. Пашам ышташ лийме жап гыч лекше электростанций-влакым петырат. Европо Каҥаш Литваште Игналинысе АЭС-ым петыраш йӧным ыштен. Ончыкыжо тушто вес атом электростанцийым чоҥат.
Палемдымаш
- ↑ Федеральный закон от 13 марта 1995 г. № 32-ФЗ «О днях воинской славы и памятных датах России» (руш.). Президент России. Тергыме кече: 9 пургыж 2022. Архивлыме 26 кылме 2021 ий.
