25 пургыж
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
25 пургыж (25 февраль) — григориан кечышот почеш идалыкын 56-шо кечыже. Идалык пытыме марте 309 (кужемдыме ийлаште — 310) кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 6 шагатат 38 минутлан лектеш, 16 шагатат 58 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 10 шагатат 19 минут.
🌓 Икымше чырык (8.02 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
- Юмынаван Иверийысе юмоҥам шарныме кече (руш. День памяти Иверской иконы Божией Матери).
- Спиртын шочмо кечыже (руш. День открытия спирта).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Адеодата, Вальпурга, Мария, Тарасий.
- Православий лӱм-влак: Алексей, Антоний, Вассиан, Евгений, Мария, Мелетий, Плутин, Саторнил, Урван, Христ.
Событий-влак
Тугак ончо: Категорий:Пургыж тылзын 25 кечысе событий-влак
- 1918 ий — Озаҥ олаште марий калыкын погынжо эртен.
- 1721 ий — Пётр I кугыжа Синодым пеҥгыдемден: тиде черке пашам эскерыше ушем.
- 1836 ий — Сэмюэль Кольт икымше револьверлан патентым налын.
- 1956 ий — КПСС-ын ХХ-шо погыныштыжо Никита Хрущёв Сталиным титаклен ойлен.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Пургыж тылзын 25 кечынже шочшо-влак
- 1894 ий — Арсений Алексеевич Вашнев, совет сарзывуйлатыше да йӧнозанлык пашаеҥ. Икымше тӱнямбал сарын, Российысе Граждан сарын да Кугу Ачамланде сарын участникше. Инженер-артиллерий войскан генерал-майоржо (1943). 1917 ий май гыч РКП(б)-н йыжъеҥже.
- 1920 ий — Иван Семёнович Иванов, шанче пашаеҥ да лингвист, Марий Эл Республикын сулло шанче пашаеҥже. Шкеже У Роҥго кундем Куберсола гыч. Марий кугыжаныш университетын шанчыеҥже. 120 наре шанче пашан, 10 тунемме пособийын, «Марий калык лирика» книган авторжо. Суапле пашажлан кугыжаныш чап танык денат палемдалтын. Филологий шанче кандидат.
- 1934 ий — Иван Семёнович Иванов, марий йылмызе, шанчызе, филологий шанче кандидат, Марий АССР-ысе шанчын сулло пашаеҥже (1981), Россий Федерацийын кӱшыл профессионал туныктышын почётан пашаеҥже (2003), Н. К. Кркупская лӱмеш Марий кугыжаныш педагогике институтын почётан профессоржо (2004), Российысе кӱшыл школын сулло пашаеҥже (2015).
- 1941 ий — Сергей Георгиевич Макаров, почеламутчо да кусарыше. Санкт-Петербургышто шочын-кушкын. Кумдан палыме марий классик-влакын: Миклай Казаковын, Геннадий Матюковскийын, Анатолий Бикын, Анатолий Тимиркаевын, Валентин Осиповын почеламутыштым руш йылмыш кусарымыж дене чапланен.
- 1960 ий — Анатолий Михайлович Муравьёв, муниципал вуйлатыше. Киров вел гыч. 1990-ше ий гыч Морко кундемысе корным ачалыме да чоҥышо ушемым вуйлаташ тӱҥалын, 4 ий администраций вуйлатыше лийын. Тыгодымак Марий Эл Республик Кугыжаныш Погынын депутатше сомылым шуктен.
- 1937 ий — Вячеслав Миайлович Сиваев, туныктыш пашаеҥ, Россий Федерацийын сулло туныктышыжо. Шочмо Курыкмарий кундем Пертнур школышто туныктышылан, Пайгусово кыдалаш школын вуйлатышыжлан ятыр ий тыршен.
- 1980 ий — Николай Вениаминович Ямолкин, спортсмен. Саратов кундемысе Балаково олаште шочын-кушкын. 14 ияш годымжак кикбоксинг дене кылым кучаш тӱҥалын. Россий, Европо да Тӱнямбал чемпион улеш. Тидын деч посна спорт мастер лӱм дене кумдан палыме.
- 1946 ий — Зоя Кузьминична Соколова, Марий Эл Республикыcе тÿвыран сулло пашаеҥже. Шернур кундем Кукнур селаште шочын. Паша корныжо Марий самырык театр дене кылдалтын.
- 1946 ий — Пётр Геннадьевич Гордеев, совет футболист, нападающий, тренер. СССР-ын спорт мастерже (1967).
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Пургыж тылзын 25 кечынже колышо-влак
- 1946 ий — Никита Никифорович Сапаев, марий совет партий пашаеҥ. ВКП(б) Марий обкомын кокымшо секретарьже (1935—1937), Марий облисполкомын йыжыҥъеҥже (1934—1937). 1926 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
- 1963 — Эрик Сапаев, марий семлызе, Совет Ушем семлызе-влак ушемын еҥже (1959 ий гыч), Марий комсомолын Олык Ипай лӱмеш премийын лауреатше (1968). «Акпатыр» лӱман икымше марий оперым возен.
- 1965 — Ольга Петровна Новикова, совет фтизиатр-эмлызе. Марий республикысе туберкулёз ваштареш диспансер пӧлкам вуйлатыше (1935―1941, 1945―1948). РСФСР-ын сулло эмлызыже (1958).
Калык пале
- Юалге игече шога гын, март шокшо лийшаш.
- Шнуй Алексейын кечыже. Тиде кечын кол кочкышым ямдыленыт. Шошым ÿдышаш нöшмым икмыняр жаплан кудывечыш луктыныт: тыге тудо вийым пога, манын ÿшаненыт.
- Чыла пӧршаҥеш – ояр игечым вучыман.