1 ӱярня
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1 ӱярня (1 март) — григориан кечышот почеш идалыкын 60-шо (кужемдыме ийлаште — 61-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 305 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 6 шагатат 29 минутлан лектеш, 17 шагатат 7 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 10 шагатат 38 минут.
🌔 Ешаралт толшо тылзе (12.02 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
ООН — Дискриминаций ваштареш кучедалме кече (руш. День борьбы с дискриминацией)[1].
ООН — Теҥызысе шудын тӱнямбал кечыже (руш. Всемирный день морских трав)[1].
— Мер калыкын аралалтме тӱнямбал кече (руш. Всемирный день гражданской обороны)[2].
Россий — Российыште пырыс кече (руш. День кошки в России).- Ярилинын кечыже (руш. Ярилин день).
- Сӧснан кечыже (руш. День свиньи).
- Шошо пайрем (руш. Праздник весны).
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Абдекалас, Альбинус, Давид, Монан, Свитберт.
- Православий лӱм-влак: Валент, Даниил, Иеремия, Илья, Исаия, Макарий, Маруф, Никон, Павел, Памфил, Порфирий, Самуил, Селевкий, Феодул, Флавиан, Юлиан.
Эртынчык-влак
Тугак ончо: Категорий:Ӱярня тылзын 1 кечысе событий-влак
- 1862 — Козьмодемьянск олаште ӱдырамаш-влаклан училищым почмо.
- 1932 — Звенигово район «Передовик» газетын икымше номерже лектын.
- 1555 ийыште Нострадамусын предсказанийже дене книгаже лектын.
- 1964 ийыште икымше руш печатный книга лектын.
- 1873 ийыште печатный машинам ышташ тÿҥалыныт.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Ӱярня тылзын 1 кечынже шочшо-влак
- 1923 — Василий Сапеев, марий серызе, почеламутчо, туныктышо, педагогике шанче кандидат (1982), СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1971), РСФСР-ын сулло туныктышыжо (1965), 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
- 1957 — Антонина Николаевна Шакирова, марий серызе, журналист, Марий Эл Республикын сулло журналистше.
- 1947 — Александр Гурьевич Сергеев, спортсмен. Морко район Нуръял Корамасыште шочын. Кӱшыл шинчымашым Волгоградысе капкультур институтышто налын. Куржталме дене Россий Федерацийын чемпионжо лӱмым сулен. 15 ий Йошкар-Оласе строительный техникумышто туныктышылан пашам ыштен. Тыгак тудо мыланна Совет Ушем спорт мастер семын палыме.
- 1934 — Павел Васильевич Калягин, уста семмастар. Морко район Тумер ялыште шочын. Шанче пашаштат Павел Васильевич кугу надырым пыштен: историй шанче кандидат лийын. Партий пашаштат шуко ий тыршен. Муро тӱняште Павел Калягин «Авамланде», «Ачай-авай», «Морко мланде» мурылан семым возышо семын чапланен. Пелашыже Роза Калягина дене коктын шуко сылне мурым возеныт.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Ӱярня тылзын 1 кечынже колышо-влак
- 1943 — Иван Никонорович Микеркин, совет кугыжаныш да озанлык пашаеҥ. 1939 ий гыч ВКП(б) йыжъеҥ. СССР Кӱшыл Каҥашын 1-ше созывысе депутатше (1937 ий гыч). Совет-влакын 8-ше пӱтынь ушемысе (1936) да 17-ше пӱтынь российысе (1937) чрезвычайный погыныштын делегатше. Кугу Ачамланде сарын салтакше.
- 1943 — Йылдыр Изерговна Айглова, совет медшӱжар. Кугу Ачамланде сар жапыште — Касвел, 1-ше, 2-шо Белорус фронтлаште Лозовскысо 38 гвардиян Йошкар Тистан стрелок-влак дивизийысе 113 гвардиян стрелок-влак полкысо автоматчик-влак ротын санинструкторжо, эмлыше службын гвардий старшинаже.
- 1995 — Владислав Николаевич Листьев, совет да российысе телевӱдышӧ, журналист, предприниматель. «ОРТ» телеканалын икымше генеральный директоржо. «Взгляд», «Час пик», «Поле чудес» да «Тема» телепередаче-влакын авторжо да икымше вӱдышыжӧ.
Калык пале
- Игече ояр да леве лиеш гын, шошат тугай лийшаш, лум лумеш гын, шурно сай шочеш, леве мардеж — йӱран кеҥежлан, а йӱштӧ мардеж — кеҥеж юалге лийшаш.
- Ярилан кечыже. Тиде кечын кече шке шокшыжым мландÿмбак колта. Мÿшкыран ÿдырамаш-влак шукырак жап яндар южышто лияш тыршеныт: кечын волгыдыжо азалан тазалыкым пуа манын ÿшаненыт. Кресаньык-влак шошо толмылан йывыртен, уремлаште тÿрлö модышым эртареныт.
Палемдымаш
- ↑ 1 2 Международные дни и недели (руш.). un.org. ООН. Тергыме кече: 17 теле 2022.
- ↑ Всемирный день гражданской обороны, 2024-03-01, <https://ria.ru/20240301/grazhdanskaya_oborona-1929937262.html>. Тергыме: 15 сӱрем 2024.