Йыгырмыт (зодиак пале)

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Тергыме статья
Йыгырмыт
Пиктограмме
Радаман номер 3
Черет почеш ончычсо Презе (зодиак пале)
Ончыктымаш [d]
Сӱрет
Черет почеш кайыше Рак (зодиак пале)
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак
Йыгырмытын тамгаже

Йыгырмыт (руш. Близнецы, лат. Gemini) — астрологийысе умылымаш, шотлымаш почеш зодиакын кумшо палыже, тудо Презе ден Рак коклаште верланен да шошымсо кече икгайлык точко гыч шотлымаште эклиптикын 60° гыч 90° секторжылан келшен толеш[1][2].

Йыгыр палыш 21 май гыч 20 але 21 июнь марте шочшо-влак пурат манын шотлалтеш, молан манаш гын, касвел астрологийын ончымаштыже, тиде жапыште Кече Йыгырын палыштыже улеш[3].

Йыгырмыт палылан Юж стихий келшен толеш[1].

Палым виктарыше планет — Меркурий[4].

Йыгырмытым тыглайже кидыштым ваш кучышо йыгыр иза-шольо семын ончыктат[5].

Йыгырмыт палым Йыгыр шӱдыръеш дене лугаш огеш кӱл, кушто Кече, астрономий семын, 20 июнь гыч 20 июль марте верлана[6].

Мифологий

Зодиак палын кушеч лекмыже шотышто икмыняр миф ден легенде кылдалтын:

  • чыла кертше Син ден Нергал — Тылзе юмо ден тамык оза — нерген шумер легенде,
  • Диоскурмыт (Кастор ден Полидевк) — спартан кугыжа Тиндарейын колышаш эргыже ден Зевс юмын колыдымо эргыже — нерген акрет грек миф,
  • легенде почеш, Римым негызлыше йыгыр иза-шольо Ромул ден Рем нерген легенде[5].

Классификаций

Кызыт Оксфордысо университетын Бодлианысе книгагудыштыжо улшо «Фастольфысо часослов» гыч йыгыр-влак; худ. Фастольфын палыдыме Мастарже; иктаж 1440—1450

Йыгырмытым зодиак пале семын тӱрлӧ критерий почеш тыге классифицироватлат:

  • квадрант але идалыкысе жап дене — сангвиникан, шокшо да вӱдыжгӧ шошо чырык[1]
  • триплицет (стихий) почеш — южан (южан, шокшо да вӱдыжгӧ)[1]
  • кече икгайлык точко-влак дене ончымаште вераҥмышт дене — йӱдвел[1]
  • тригон почеш — Крон тригон кечывалым, Гермес тригон йӱдым[2]
  • виктарыше планет дене — Меркурий[4]
  • палын пӱртӱслыкшӧ дене — кок капан, мутабельный але тӱшка[2][1], мутабельный или общий[1]
  • гендерлык шот дене — пӧръеҥ[2]
  • илыме вер шот дене — Гермес юмын илыме верже[2]
  • кундем шот дене — Каппадокий[2]
  • айдеме кап ужаш дене — ваче[2]
  • подчинений дене — комановатлыше[1]
  • асцендентыште лийме жап дене — кӱчыкын але тайнен кӱзымӧ пале[1]

Символ

Йыгырмытын палыжлан ♊ символ келшен (южо браузер сыныште корректнын огыл ончыкталт сеҥа). Юникодышто 9802 луымшо манме номер дене але латкудымшо манме 264A номер дене верланен да HTML-кодыш ♊ семын але ♊ семын пурталт сеҥа[7].

Ончыктымаш

Тыгак ончо

Палемдымаш

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Лилли У., 1999, с. 101—106.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Абдулманова И. В., 2021, с. 155—158.
  3. Smith J. C., 2010.
  4. 1 2 Клавдий Птолемей.
  5. 1 2 Gemini (неопр.). Encyclopædia Britannica (22 пеледыш 2023).
  6. Shapiro L. T., 1977.
  7. Unicode Hex Character Code ♊. Code Table .NET. Тергыме кече: 16 сорла 2023.

Литератур