Вӱдйоктарыше (зодиак пале)

Тергыме статья

Вӱдйоктарыше
Ончыктымаш	♒[d]
Радаман номер	11
Черет почеш кайыше	Кол
Черет почеш ончычсо	Тӱкан Каза (зодиак пале)
РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

Вӱдйоктарыше (руш. Водолей, лат. Aquarius) — астрологийысе умылымаш, шотлымаш почеш зодиакын латикымше палыже, тудо Тӱкан Каза ден Кол коклаште верланен да шошымсо кече икгайлык точко гыч шотлымаште эклиптикын 300° гыч 330° секторжылан келшен толеш.

Вӱдйоктарыше палыш 21 январь гыч 20 февраль марте шочшо-влак пурат манын шотлалтеш, молан манаш гын, касвел астрологийын ончымаштыже, тиде жапыште Кече Вӱдйоктарышын палыштыже улеш.

Вӱдйоктарыше палылан Юж стихий келшен толеш.

Палым виктарыше планет — Сатурн.

Утларакше кувшин гыч вӱдым йоктарыше пӧръеҥ сын дене ончыкталтеш.

Вӱдйоктарыше палым Вӱдйоктарыше шӱдыръеш дене лугаш огеш кӱл, кушто Кече, астрономий почеш, 16 февраль гыч 11 март марте верлана.

Мифологий

Ик версий почеш, зодиак палын тӱҥалтыш сынжылан Ганимед шотлалтеш, молан манаш гын сӱрет сынже дене Вӱдйоктарыше аракам кошталше еҥын аракам йоктарышыжла коеш. Шке моторлыкшылан кӧра Ганимед, аракам кошталше семын служитлаш манын, Зевс дек нӧлталме лийын, молан манаш гын юмо-влак тудым пеш келшышылан шотленыт. Тыгак тудо колыдымашымат муын. Тудын кувшинже гыч йогышо вӱд юмо-влакын йӱмӧ нектарлан шотлалтеш, да южыжо тыште юмо-влакын ушештарыме йӱышын чынже денак улмо нерген ӱшандарымашым ужеш.

Тудо шӱдыр-шамычым куча: вуйыштыжо кок тӱлыжгым; кок вачыштыжат икте гыч, кокытшат шолдыра улыт; кок кынервуйыштыжат икте гыч; пурла кид мучаштыже ик чолга шӱдырым; кок чызе нерыштыжат икте гыч; чызе нер-влак йымалне кок могырымат икте гыч; пурла эрдыштыже иктым; кок пулвуйыштыжат икте гыч; пурла йолмӱшкырыштыжӧ иктым; кок йолгопаштыже икте гыч. Йогышо вӱд шола велне улеш; тудо кок чолга шӱдырым куча.

— Эратосфен «Катастеризм-влак»

Палын классификацийже

Вӱдйоктарыше

Вӱдйоктарыше палым тӱрлӧ критерий почеш тыге классифицироватлат:

• квадрант але идалыкысе жап дене — теле чырык йӱштӧ, вӱдыжгӧ да флегматиикан
• триплицет (стихий) почеш — южан (южан, шокшо да вӱдыжгӧ)
• кече икгайлык точко-влак дене ончымаште вераҥмышт дене — кечывалвел
• тригон почеш — Крон тригон кечывалым, Гермес тригон йӱдым
• виктарыше планет дене — Сатурн
• палын пӱртӱслыкшӧ дене — пеҥгыде але фиксироватлыме
• гендерлык шот дене — пӧръеҥ
• антик юмо-влакын илыме вер шот дене — Крон юмын илыме верже
• кундем шот дене — Египет
• айдеме кап ужаш шот дене — йол
• подчинений шот дене — подчинятлалтше
• асцендентыште лийме жап дене — кӱчыкын але тайнен кӱзымӧ пале

Символ

Водолейын палыжлан ♒ символ келшен толеш (южо браузерлаште ончыкталтде кодын кертеш). Юникодышто 9810 луымшо манме номер дене але латкудымшо манме 2652 номер дене верланен да HTML-кодыш ♒ семын але ♒ семын пурталт сеҥа.

Ончыктымаш

• 

  «Вӱдйоктарыше» Россий окса

• 

  «Вӱдйоктарыше» Россий окса

• 

  «Вӱдйоктарыше» армян ший окса

• 

  «Вӱдйоктарыше» армян шӧртньӧ окса

• 

  «Вӱдйоктарыше»

Тыгак ончо

• Вӱдйоктарыше (шӱдыръеш)

Палемдымаш

Литератур

• Shapiro L. T. The Real Constellations of the Zodiac (англ.) // Planetarian : журнал. — International Planetarium Society, 1977. — March (vol. 6, no. 1). — P. 17—18. — ISSN 0090-3213.
• Smith J. C. Pseudoscience and extraordinary claims of the paranormal : a critical thinker's toolkit (англ.). — Malden, MA: Wiley-Blackwell, 2010. — P. 52—53. — ISBN 9781405181235.
• Zodiac // Малый Ларусс символов = Petit Larousse des symboles (фр.) / Nanon Gardin, Robert Olorenshaw. — Larousse, 2011. — С. 655—659. — 680 с. — ISBN 978-2035969248.
• Абдулманова И. В. "Введение в астрологию" Павла Александрийского: особенности структуры и содержания // Самарский научный вестник. — 2021. — Т. 10, № 4. — С. 155—158. — doi:10.17816/snv2021104204.
• Клавдий Птолемей. Четверокнижие.
• Лилли У. Глава XVI. О двенадцати знаках Зодиака и их множественном делении // Христианская астрология, смиренно изложенная в трёх книгах = Christian astrology. — М.: Академия мировой астрологии и метаинформации, 1999. — С. 101—106. — 160 с.
• Знаки астрономические // Советский энциклопедический словарь / Научно-редакционный совет: А. М. Прохоров (пред.). — М.: Советская энциклопедия, 1981. — С. 470. — 1600 с.
• Эратосфен. Катастеризмы / Пер. с греч. А. А. Россиуса.