Голикова, Татьяна Алексеевна

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Татьяна Алексеевна Голикова
Tatyana Golikova official portrait.png
Флаг
Россий Федераций виктер председательын алмаштышыже
Флаг
2018 ий 18 май гыч
(с. ш. 2020 ий 15—21 январь, 2024 ий 7—13 май)
Виктер вуйлатыше Дмитрий Медведев
Михаил Мишустин
Андрей Белоусов (с. ш.)
Михаил Мишустин
Президент Владимир Путин
Флаг
Россий Федерацийын Шотлышо палатыжын председательже
Флаг
2013 ий 20 сентябрь — 2018 ий 18 май
Виктер вуйлатыше Дмитрий Медведев
Президент Владимир Путин
Ончычсо пашаеҥ Сергей Степашин
Алмаштыше Алексей Кудрин
Флаг
Россий президентын полышкалышыже
Флаг
2012 ий 22 май — 2013 ий 20 сентябрь
Президент Владимир Путин
Дмитрий Медведев
Владимир Путин
Флаг
Россий Федерацийын тазалыкаралтыш да илышкыл вияҥдыме мнистр
Флаг
2007 ий 24 сентябрь — 2012 ий 8 май
(с. ш. 2020 ий 15—21 январь, 2024 ий 7 май гыч)
Виктер вуйлатыше Виктор Зубков
Владимир Путин
Виктор Зубков (с. ш.)
Дмитрий Медведев
Президент Дмитрий Медведев
Владимир Путин
Ончычсо пашаеҥ Михаил Зурабов
Алмаштыше пашаверым пытарыме,
Вероника Скворцова РФ тазалыкаралтыш министр семын,
Максим Топилин РФ паша да илышкыл вияҥдыме мнистр семын
Флаг
Россий Федерацийын финанс министрын алмаштышыже
Флаг
2004 ий 9 апрель — 2007 ий 24 сентябрь
Виктер вуйлатыше Михаил Фрадков
Виктор Зубков
Флаг
Россий Федерацийын финанс министрын икымше алмаштышыже
Флаг
2002 ий 26 август — 2004 ий 9 апрель
Виктер вуйлатыше Михаил Касьянов
Михаил Фрадков
Ончычсо пашаеҥ Виктор Зубков
Алмаштыше Сергей Вязалов
Шочын 1966 ий 9 пургыж(1966-02-09) (60 ий)
Ача Алексей Голиков
Ава Любовь Голикова
Пелаш Виктор Христенко
Партий Единая Россия
Шинчымаш Москосо Г. В. Пеханов лӱмеш калык озанлык институт
Санкт-Петербургысо кугыжаныш инженер-экономике университет (аспирантур, докторантур)
Шанче степень экономике шанче доктор (2008)
Шанче званий профессор (2017)
Профессий экономист
Паша кугыжаныш пашаеҥ, политик, финансист
Религий дене кылдалтмаш православий
Автограф Изображение автографа
Награде
Сарзе службо
Званий Класс чин
Действительный государственный советник РФ 1 класса (Минобороны)г.png
Россий Федерацийын 1-ше классан действительный кугыжаныш советникше
Паша вер
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

Татья́на Алексе́евна Го́ликова (шоч. 9 пургыж 1966, Мытищи, Моско область) — Российысе кугыжаныш деятель, экономист.

2018 ий 18 май гыч Россий Федераций виктер председательын социал политик йодышла дене алмаштышыже (2020 ий 15 гыч 21 январь йотке, 2024 ий 7 гыч 13 май йотке)[1]. 2021 ий 19 июль гыч Йӱдвел-Касвел федерал округышто куратор[2]. РФ Виктер пеленысе Финанс университетын кугыжаныш управлений ден финанс контроль факультетын деканже.

2020 ий 21 январьыште Михаил Мишустинын виктерыштыже постым арален коден. Социал сферым (тазалыкаралтыш, туныктымаш, шанче, культур аланыште кугыжаныш политкым да самырык-влак шотышто политикым) эскера[3].

Россий Федерацийын Шотлышо палатыжын председательже (2013—2018). Россий Федераций президентын СНГ эл-влак, Абхазий да Кечывалвел Осетий дене социал-экономик йодыш дене полышкалышыже[4][5] (2012—2013). Россий Федерацийын тазалыкаралтыш да социал вияҥмаш министрже (2007—2012), Россий Федерацийын Финанс министржын икымше алмаштышыже, алмаштышыже (2002—2007).

Россий Федерацийын сулло экономистше (2004). Экономике шанче доктор (2008), профессор (2017). «Ачамланде ончылно суаплан» II, III да IV степенян (2008, 2012, 2016) орденын кавалерже. Россий Федерацийын 1-ше классан действительный кугыжаныш советникше (2003).

Илыш корно

1966 ий 9 февральыште Мытищиште Алексей Геннадьевич ден Любовь Михайловна Голиковмытын ешыштышт шочын. Ачаже заводышто пашам ыштен, аваже — товароведлан.

Кыдалаш школым Одинцово районысо Лесной Городок посёлкышто тунем пытарен. Тунемме ийлаште школысо комсорг лийын[6][7][8].

Тунеммаш

1987 ийыште Москосо Г. В. Пеханов лӱмеш калык озанлык институтын чумыр экономике факультетшым «Паша экономике» специальность дене тунем пытарен, квалификацийже «Экономист»[6][9].

2005 ийыште «Россий Федерацийын экономикыжым бюджет-влак кокласе вашкылым пайдалын тӧрлатен шогымо негызеш виктарыме организационно-экономический механизмым формироватлымаш» темылан кандидатлык диссертацийым арален, тудым э.н.д., профессор Михайлушкинын вуйлатымыже почеш Санкт-Петербургысо кугыжаныш инженер-экономике университет негызеш ямдылен[10].

2008 ийыште экономике шанче доктор степеньым налаш диссертацийым арален (теме: «Россий Федерацийыште бюджет-влак кокласе вашкылым виктарыме теорий ден методологий»), тудым адакат Санкт-Петербургысо саде кугыжаныш инженер-экономике университетын докторантурыштыжо ямдылен.

Профессионал карьер

Госкомпаша НИИ-ште

1987 ий гыч, институтым тунем пытарымек, шеледыме почеш СССР Госкомпашан паша НИИ-штыже пашадар пӧлкаштыже изирак шанче пашаеҥлан[8][11] Максим Топилин (2012—2020 ийлаште РФ-н паша да социал аралтыш министрже) дене пырля пашам ыштен[12].

РФ Финанс министерствыште

1990 ийыште РСФСР Финанс министерствыш пашаш куснен. Тушто министерствын тыглай пашаеҥже гыч министрын икымше алмаштышыже марте карьер корным эртен (ий еда шогалтыме шот дене):

  • 1990 — 1-ше категориян экономист, РСФСР Минфинын кугыжаныш бюджетшын чумырымо пӧлкажын вӱдышӧ экономистше[13];
  • 1992 — Россий Минфинын вӱдышӧ экономистше, тӱҥ экономист, Бюджет департаментын бюджет политик да лончылымаш пӧлкажын начальникше;
  • 1995 — Россий Минфинын Бюджет департаментшым вуйлатышын алмаштышыже — Россий Минфинын Бюджет департаментшын консолидироватлыме бюджетшын иктешлыше пӧлкажын начальникше;
  • 1996 — Россий Минфинын Бюджет департаментшым вуйлатышын алмаштышыже;
  • 1998 — Россий Минфинын Бюджет департаментшым вуйлатыше, Россий Минфин коллегийын членже;
  • 1998 — Россий Минфинын Бюджет политике департаментшым вуйлатыше[4][14];
  • 1999 — Россий финанс министрын алмаштышыже;
  • 2002 — Россий финанс министрын икымше алмаштышыже;
  • 2004 — Россий финанс министрын алмаштышыже (тиде должностьыш федерал министр-влакын икымше алмаштышыштым шагалемдаш палемдыше административ реформылан кӧра кусаралтын)[15].

Россий Минфиныште пашам ыштымыже годым Голикан тӱҥ задачыже федерал бюджетын проектшым ямдылымаш лийын[8]. Бюджетым чумырымо деч посна, Россий финанс министрын алмаштышыже постышто Голикова бюджет-влак кокласе вашкыл, наукылан, кугыжаныш аппаратлан, социал сферылан да лӱдыкшыдымылыклан оксам пуымо шотышто йодышлам эскерен[16].

РФ тазалыкаралтыш да илышкыл вияҥдыме министер Михаил Зурабов дене пырля льгот монетизаций нерген федерал законым лукташ полшен[16][17]. Лукмо закон кумда мер резонсым да тӱшкан торешланыме акцийым тарватен[6][18][19][20].

РФ тазалыкаралтыш да илышкыл вияҥдыме мнистр

Голиковам 2007 ий сентябрьыште Виктор Зубковын виктерыштыже тазалыкаралтыш да илышкыл вияҥдыме министрлан шогалтыме, тиде должностьым Михаил Зурабов деч вара налын.

2008 ий майыште Россий президентлан сайлалтше да должностьыш шогалше Дмитрий Медведевын пунчалже дене Владимир Путинын виктерыштыже РФ тазалыкаратыш да илышкыл вияҥдыме министрын должностьышкыжо уэш шогалтыме[21]. Должность почеш 2009 ий гыч ик жапыштак Обязательный медицине страховатлымаш Федерал фонд правленийын председательже лийын[9][22]. 2010 ий январьыште Экономике вияҥмаш да интеграций шотышто Виктер комиссийыш пурен[11].

Россий Минздравсоцвияҥмашыште Голикован пашам ыштыме жапыште пенсий реформым эртарыме, тудын лектышыже пенсийын негызлык да страховатлыме ужашыштым ушымаш, икте улшо социал налогым (ЕСН) страховатлыме взнос дене вашталтымаш, взнос кугытым 26 гыч 34 % марте кугемдымаш, пенсийым софинансылыме программым колтымаш лийын. У тӧрлатымаш дене эмлык средства кошташ тӱҥалын: эмлан акым тӧрлымӧ шотышто у системым пуртышо, фармацевт промышленностьлан у йодмашым шындыше законым лукмо. Голикан вуйлатымыж почеш тыгак икмыняр программым, тидын шотыштак калыкле вӱр службым ыштыме, неле чер-влаклан (онкологий, шӱм-сосуд черын, репродуктиван тазалыклан тазалыклан полшымо шотышто) профилактике шотышто, тӱҥ трассе-влак мучко травморӱдерым ыштыме шотышто программе-влакым пашаш колтымо[23]. Голикован икмыняр инициативыже, мутлан, пенсий системым вашталтымаш да иктеш улшо илышкыл налогым мӧҥгеш страховой взнослан алмаштымаш Минэкономвияҥмашын да Минфинын пеҥгыде реакцийыштым луктын. Но Голикова шке позицийжым арален коден кертын[8][24].

Голикован вуйлатымыж почеш «Тазалык» калыкле проектым — медицине полышын сайлыкшым нӧлталме шотышто программым — илышыш пуртымо. 2010 ийыште Голикова Кугыжаныш Думыш инвалид да шагал тарванен кертше еҥ тӱшкалан объект-влак дек миен шуаш нунын илыш йӧныштым кугемдаш полшышаш «Пайдаланаш лийме йыр илыш» кугыжаныш программын проектшым пуэн. Тиде ООН-ын «Инвалид-влакын правашт нерген» Конвенцийжым Российыште илышыш шыҥдарыме корнышто икымше ошкыл лийын[25].

Россий президентын полышкалышыже

2012 ий майыште Россий Федераций президентын полышкалышыжлан шогалтыме[26][27]. Россий Федерацийын ончыч тудын вуйлатыме тазалыкаралтыш да илышкыл вияҥмаш Министерствым шелмылан кӧра кокшкевуя ведомствышко: РФ-н Паша илышкыл аралтыш министерствыш да РФ-н тазалыкаралтыш министерствышке — пужен ыштыме, нуным вуйлаташ Голикован ончычсо кок алмаштышыжым — Максим Топилин (Российысе Минзпаша) ден Вероника Скворцовам (Российысе Минаралтыш) шогалтыме[11].

РФ президентын Администрацийыштыже кугыжаныш вуйлатыше Голиковалан Абхазийым да Кечывалвел Осетийым социал-экономике шотышто вияҥдыме йодышым вӱдаш пуэн[28][29]. 2012 ий августышто Голикова Россий Федераций президент пеленысе угыч ыштыме кок комиссийым вуйлаташ тӱҥалын: ветеран-влакын пашашт да инвалид-влакын пашашт шотышто[9][30]. 2012 ий декабрьыште Голикова тыге каласен: Кечывалвел Осетий ден Абхазийым уэш йол ӱмбак шогалтыме паша ончычсо вуйлатыше-влак годым нине республикылаште «коррупций дене ужашлалтын» ышталтын[31]. 2013 ий июньышто РФ президентын Администрацийыштыже СНГ эл-влак, Абхазий да Кечывалвел Осетий дене социал-экономик вашкыл шотышто РФ президентын Управленийжым ыштыме, тудым Голикован ончычсо алмаштышыже (Россий Минздравсоцвияҥмаште) Юрий Воронин вуйлаташ шогалын. У управленийым эскерыме пашам Голиковалан пуымо[5].

2013 ий июльышто Голиковам Россий Федерацийын Шотлышо палатыжын председательже постышко лийын кертшаш кандидат-влакын спискышкышт пуртымо. 2013 ий сентябрьыште Владимир Путин тиде постышко кум кандидат гыч Голиковам ойырен налын да тудын кандидатуржым Кугыжаныш думылан ончаш пуэн[11].

Россий Федерацийын Шотлышо палатыжын председательже

2013 ий 20 сентябрьыште Кугыжаныш думо Татьяна Голикован кандидатуржым сайлан шотлен («верч» — 415, «ваштареш» — 5), тудым Россий Федерацийын Шотлышо палатыжын председательжылан шогалтен[32][33]. Тиде кечынак Россий федерацийын президентшын Указше дене тудым вес должностьыш куснымыжлан кӧра Россий Федераций президентын полышкалышыже должность гыч утарыме[34].

Голикован пашам ыштыме жапыште Шотлышо палате 1480 тергыше да эксперт-лончылымаш мероприятийым эртарен, тудо чылаже 11 709 объектым авалтен. Бюджет системыш средства пурымо да тудым кучылтмо годым лийше пудыртымаш ден ситыдымашым мумо чумыр суммо 3,9 триллион теҥге лийын (18 481 пудыртымашым пален налме). Шотлышо палатын тергыме материалже почеш административный права пудыртымо шотышто 1209 пашам 128 уголовный пашам почмо[35].

Голикова годым Шотлышо палатын ик эн йӱкан да системле тергымашыже кокла гыч иктыже «Эрвел» космодромым тергымаш лийын. Тергыше ведомствын аклымыже почеш, космодромын мланде ӱмбалне улшо инфраструктурыжын объектше-влакым чоҥымо ак 13 млрд утла теҥгелан кугемдалтынн. Аудитор-влак бюджет оксам кӱлешлан огыл кучылтмо схемым муын да чоҥымо паша акым умбакыже кугемдымым чарен кертыныт[36][37][38].

2018 ий 17 майыште РФ президент Владимир Путин Кугыжаныш думыш Голиковам Шотлышо палатын председательже должность жап шуде утарыме нерген палемдымашым пуртен[39]. Тылеч ончыч Голиковам премьер-министр туныктымаш, тазалыкаралтыш да илышкыл политик йодышла дене вице-премьер постыш луктын[40].

Вице-премьер

Россий Федерацийын президентше 2018 ий 18 майыште Дмитрий Медведевын вуйлатыме правительствым пеҥгыдемден, тушто Голикова Россий Федераций правительстве вуйлатышын алмаштышыже должностьым налын[41]. Тудын муткучышаш сферыш илышкыл политик пурен.

Российыште пенсий реформым эртараш ямдылалтме жапыште 2018 ий 6 сентябрьыште Голиковам парламентыште пенсийым палемдыме да тӱлымӧ шотышто законопроект-влакым ончымаште Россий президентын лӱмын колтымо еҥжылан шогалтыме[42].

2020 ий 29 январьыште Голикова Россий Федерацийыш COVID-19 короновирусан инфекцийым кондымым да шарымым ончылгоч кораҥдыме шотышто оператив штабым вуйлаташ тӱҥалын[43].

2020 ий 29 майыште Россий Федераций президентын Указше дене вич ий жаплан «„Курчатовын институтшо“ калыкле шымлыше рӱдер» ФГБУ-н эскерыше каҥашыжын членжылан шогалтыме[44].

2024 ийыште Еш идалыкым эртарыме шотышто оргкомитетым вуйлаташ тӱҥалын[45].

2024 ий 11 майыште Михаил Мишстин Кугыжаныш думылан у правительствым ончаш пуэн, вице-премьер должностьыш Голикован кандидатуржым темлен[46]. 13 майыште Кугыжаныш думо тудым тиде постыш пеҥгыдемден[47]. РФ президент 14 майыште пашаш шогалтыме нерген указыш кидпалым пыштен[48]. Голиковалан вӱдаш Калык-влакын пашашт шотышто федерал агентствым пуымо. Тудо тыгак эскерен шога: тазалыкаралтышым, генетике да медицине аланыште шанче шымлымашым, «Демографий», «Тазалыкаралтыш» да «Культур» калыкле проект-влакым шыҥдарымым да терген шогымым[49].

РФ виктерын кӱштымашыже дене 2024 ий 13 июньышто Голиковам Ачамландысе кинематографийлан илышкыл да экономик могырым полшымо шотышто федерал фондын (Кино Фонд) вуйлатышыжлан шогалтыме[50].

2024 ий 8 июльышто РФ президентын указше дене президент пеленысе калык-влак кокласе кыл шотышто Каҥашыш пурталтын[51].

2025 ий 15 майыште РФ президентын кӱштыкшӧ дене Россий шанче академийын попечительский каҥашышкыже пуртымо[52].

Шке илыш

Еш

Татьяна Голикова кокымшо гана марлан лектын.

  • Икымше марийже: Дровосеков Андрей Владимирович (шоч. 15.10.1964)[53][54], «Йӱдвелвурс» компанийын топ-менеджерже — эреак Веныште, Австрийыште ила да пашам ышта. Мужыраҥмышт вич ий шуйнен; Голикован мутшо почеш, ойырлымын амалже «илыш деке тӱрлӧ шинчаончалтыш» лийын[55].
  • Кокымшо пелашыже: Христенко Виктор Борисович (тудланат тиде кокымшо мужыраҥмаш, 2003 ийыште ушненыт) — тудо жапыште Россий Правительстве председательын алмаштышыже. Шке икшывыже Голикан уке. Тудын изергыжын, Владимир Христенкон, почмо «Нанолек» Фармацевт компанийын пырля улшо озаже[56].

Голикова — православный; 22 ияш тынеш пурен[57]. 2001 ийыште Христенко ден Голикова Старицкысе Шнуй-Успений монастырьым уэш почаш суапым ыштыше Фондым чумыреныт. Фондым пырля ыштыше семын тыгак икмыняр кугу бизнесмен-влак ушненыт. Монастырьым уэш почмаште тыршымыштлан Голикова ден Христиенко черке наградым налыныт[58].

Мер паша да суаплык паша

Голикова сокырсоҥгыра-влаклан полшышо «Со-единений» Ончышо каҥашыш пура[59].

Суаптар-влак

  • «Ачамланде ончылно суаплан» II степенян орден (2016 ий 29 январь) — кугыжаныш ончылно кугу суаплан да шуко ий пашам тыршен ыштымылан[60].
  • «Ачамланде ончылно суаплан» III степенян орден (2012 ий)[61].
  • «Ачамланде ончылно суаплан» IV степенян орден (2008 ий 23 декабрь) — Кечывалвел Осетий Республикысе орлыкыш логалше калыклан полышым пуымо шотышто мероприятийлам вораҥдарымаште да эртарымаште суаплан.
  • Чапланымаш орден (2006 ий 9 февраль) — 1941-1945—ше ийласе Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлан 60 ий темме лӱмеш пайрем мероприятийлам ямдылымаште да эртарымаште суаплан[62].
  • Келшымаш орден (2006 ий 16 ноябрь) — Санкт-Петербург олаште «Кандаш тӱшкаш» пурышо кугыжаныш вуйлатыше ден эл-влакын правительствыштым вуйлатышыштым вашлияш ямдылалтмашке да эртарен колтымашке кугу надырлан[63].
  • «Ачамланде ончылно суаплан» I степенян орденын медальже (2004 ий 25 октябрь) — законым лукмо пашаште чолган тыршымылан[64].
  • «Ачамланде ончылно суаплан» II степенян орденын медальже (2001 ий 12 апрельыште) — финанс-экономик пашаште суаплан[65].
  • I степенян Столыпин П. А. медаль (2016 ий 9 февраль) — элын илышкыл-экономик вияҥме шотышто стратегиян задачыже-влакым шуктымаште суаплан да пашам шуко ий тыршен ыштымылан[66].
  • Россий Федерацийын сулло экономистше (2004 ий 22 февраль) — экономик да финанс паша шотышто суаплан[67].
  • Россий Федераций Президентын Чап грамотшо (2011 ий 10 февраль) — кугыжаныш ончылно суаплан да шуко ий пашам тыршен ыштымылан[68].
  • Россий Федераций Правительствын Чап грамотшо (2002 ий 7 сентябрь) — финанс-экономике пашаште кугыжаныш ончылно суаплан да Россий Минфинлан 200 ий теммылан кӧра[69].
  • «Дагестан Республик ончылно суаплан» орден (2011 ий 27 июнь).
  • «Чечен Республик ончылно суаплан» медаль (2009 ий 5 февраль) — Чечен Республикысе тазалыкаралтышым аралыме да илышкыл сферым вияҥдымашке кугу надырлан[70].
  • Апостол дене тӧр улшо шнуй княгине Ольган I степенян орденже (Руш православий черке, 2010 ий) — Старицкысе Шнуй-Успений монастырьым уэш нӧлтымаште полыш деке тӱткышлан[71].
  • Преподобный Ефросиниян, Москосо пеш кугу княгинян I степенян орденже (Руш православий черке, 2017 ий)[72], III степенян орденже (2021)[73].
  • 2003 ийыште Российысе бизнес да амалкалымаш академийын ӱдырамаш-влакын сеҥымашыштым мер кумдыкышто авалтымашан «Олимпий» калыкле премийын лауреатше[74].
  • «Кугыжаныш вуйлатымаште персоно» номинацийыште «2008 ийысе персоно» тӱнямбал премийын лауреатше[75].
  • «Огонёк» журналыште 2014 ий мартыште савыкталтше «Российысе эн влиятельный манме 100 ӱдырамаш» рейтингыште 3-шо верым айлен[76].
  • Кугыжаныш думын «Парламентаризмым вияҥдымаште суаплан» чап знакше (2016)[77].

Класс чин

Россий Федерацийын 1-ше классан действительный кугыжаныш советникше (2003 ий 28 август)[78].

Палемдымаш

  1. ↑ Правительство РФ подало в отставку. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 15 шорыкйол 2020 ий.
  2. ↑ Михаил Мишустин назначил кураторов федеральных округов. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 19 сӱрем 2021 ий.
  3. ↑ Голикова, Татьяна Алексеевна, <https://tass.ru/encyclopedia/person/golikova-tatyana-alekseevna>. Тергыме: 25 идым 2025. 
  4. ↑ 1 2 Голикова Татьяна Алексеевна (руш.). Коммерсантъ. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивировано из оригинала 15 идым 2013 ий.
  5. ↑ 1 2 Виктор Хамраев, Дарья Николаева. Минздрав переезжает (руш.). Газета «Коммерсантъ», №105 (4890) (13 пеледыш 2012). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  6. ↑ 1 2 3 Голикова Татьяна Алексеевна (руш.). РБК. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 22 пургыж 2015 ий.
  7. ↑ Никита Красников. Математику у Эльвиры Набиуллиной списывал весь класс, а у Татьяны Голиковой отняли золотую медаль (руш.). Комсомольская правда (26 идым 2007). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  8. ↑ 1 2 3 4 Всеволод Бельченко. Она бюджету отдана (руш.). «Огонёк», №6 (5115) (15 пургыж 2010). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 25 пургыж 2019 ий.
  9. ↑ 1 2 3 Биография: Татьяна Голикова (руш.). ИТАР-ТАСС. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 23 идым 2013 ий.
  10. ↑ Диссертация на тему «Формирование организационно-экономического механизма управления экономикой Российской Федерации на основе эффективного регулирования межбюджетных отношений». Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 24 сорла 2018 ий.
  11. ↑ 1 2 3 4 Ольга Звонова. Татьяна Голикова. Досье (руш.). Аргументы и факты (9 идым 2013). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 12 идым 2013 ий.
  12. ↑ Топилин Максим Анатольевич (руш.). ФедералПресс. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  13. ↑ Структура. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 31 шорыкйол 2018 ий.
  14. ↑ Голикова Татьяна Алексеевна (руш.). Официальный сайт Президента России. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  15. ↑ Голикова Татьяна Алексеевна. Личное дело (руш.). Газета «Коммерсантъ», №20 (4320) (5 пургыж 2010). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  16. ↑ 1 2 Голикова Татьяна Алексеевна (руш.). Газета «Коммерсантъ», №20 (4320) (5 пургыж 2010). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  17. ↑ Монетизация: Лужков сохранил привилегии для своих льготников (руш.). Newsru.com (16 пургыж 2005). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  18. ↑ Михаил Ростовский. Пожиратель льгот (руш.). Московский Комсомолец № 1461 (21 шорыкйол 2005). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  19. ↑ Путин предложил Голикову на пост главы Счетной палаты (руш.). Сноб (9 идым 2013). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 11 идым 2013 ий.
  20. ↑ Евгения Письменная, Максим Товкайло, Ольга Кувшинова, Мария Дранишникова. Министерство здравоохранения и социального развития будет разделено (руш.). Ведомости (24 пургыж 2012). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  21. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 12 мая 2008 года № 737 (руш.). Российская газета (13 ага 2008). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 10 сорла 2018 ий.
  22. ↑ Нина Кострецова. Медстрах возглавил финансист (руш.). Российская газета (18 кылме 2008). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 8 теле 2015 ий.
  23. ↑ Пять реформ Татьяны Голиковой (руш.). Журнал «Огонёк», № 6 (5115) (15 пургыж 2010). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 12 пеледыш 2018 ий.
  24. ↑ Вероника Сычёва. Девушка с характером (руш.). Итоги, № 13 (26 ӱярня 2012). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  25. ↑ Правительству представили проект федеральной программы «Доступная среда» для инвалидов - Газета.Ru. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 9 сорла 2018 ий.
  26. ↑ Указ Президента РФ от 21.05.2012 № 673 (руш.). Официальный сайт Президента России. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивировано из оригинала 21 идым 2013 ий.
  27. ↑ Владимир Путин огласил состав правительства, 2012-05-21, <https://web.archive.org/web/20180717212503/https://lenta.ru/news/2012/05/21/gov/>. Тергыме: 25 идым 2025. 
  28. ↑ Голикова займётся вопросами развития Южной Осетии и Абхазии (руш.). РИА Новости (23 ага 2012). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 30 пеледыш 2018 ий.
  29. ↑ Голикова будет заниматься развитием Абхазии и Южной Осетии (руш.). Российская газета (25 ага 2012). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  30. ↑ Максим Иванов. И целых управлений мало (руш.). Коммерсантъ-Online (23 сорла 2012). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  31. ↑ Голикова: В восстановлении Южной Осетии и Абхазии была коррупция (руш.). Ведомости (9 теле 2012). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  32. ↑ Утреннее пленарное заседание Госдумы 20 сентября 2013 года (руш.). Государственная дума Федерального собрания Российской Федерации (20 идым 2013). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивировано из оригинала 23 идым 2015 ий.
  33. ↑ Постановление Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации от 20 сентября 2013 года № 2859-6 ГД «О Председателе Счетной палаты Российской Федерации» (руш.). Официальное опубликование правовых актов. Тергыме кече: 25 идым 2025.
  34. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 20 сентября 2013 года № 723 «О Голиковой Т. А.» (руш.). Официальный интернет-портал правовой информации (20 идым 2013). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивировано из оригинала 21 идым 2013 ий.
  35. ↑ Путин утвердил представленных Медведевым членов правительства — Российская газета. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 17 пеледыш 2018 ий.
  36. ↑ Счетная палата выявила нарушения при строительстве космодрома Восточный на 13 млрд рублей – Страна – Коммерсантъ. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 20 шыжа 2017 ий.
  37. ↑ Счетная палата обнаружила завышение стоимости госстроек на 20–45% :: Экономика :: РБК. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 23 ага 2017 ий.
  38. ↑ Глава Счётной палаты раскрыла каналы утечки российского бюджета :: Новости :: ТВ Центр - Официальный сайт телекомпании. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 20 шыжа 2017 ий.
  39. ↑ Голикова расплакалась во время выступления в Госдуме, РИА Новости, 20180517T1121+0300Z, <https://web.archive.org/web/20180705003052/https://ria.ru/politics/20180517/1520742968.html>. Тергыме: 25 идым 2025. 
  40. ↑ Татьяна Голикова со слезами покинула пост председателя Счетной палаты — SPEAKERCOM / СПИКЕРКОМ (руш.). speakercom.ru. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 27 сорла 2018 ий.
  41. ↑ Kremlin.ru, Рабочая встреча с Председателем Правительства Дмитрием Медведевым, <https://web.archive.org/web/20201030111935/http://kremlin.ru/events/president/news/57492>. Тергыме: 25 идым 2025. 
  42. ↑ Татьяна Голикова назначена спецпредставителем Президента в парламенте при рассмотрении законопроектов по вопросам назначения и выплаты пенсий / kremlin.ru, 6 сентября 2018 года. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 7 идым 2018 ий.
  43. ↑ Голикова возглавила штаб по контролю за новой коронавирусной инфекцией в РФ. ТАСС (29 шорыкйол 2020). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 15 ага 2020 ий.
  44. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 29.05.2020 № 341 ∙ Официальное опубликование правовых актов ∙ Официальный интернет-портал правовой информации. publication.pravo.gov.ru. Тергыме кече: 25 идым 2025.
  45. ↑ Правительство утвердило план основных мероприятий по проведению Года семьи. http://government.ru (9 шорыкйол 2024). Тергыме кече: 25 идым 2025.
  46. ↑ О чем говорит новая конфигурация российского правительства. РБК (11 ага 2024). Тергыме кече: 25 идым 2025.
  47. ↑ Госдума утвердила Голикову заместителем председателя правительства. РИА Новости (13 ага 2024). Тергыме кече: 25 идым 2025.
  48. ↑ Президент подписал указы о назначении членов Правительства Российской Федерации и директоров служб. kremlin.ru (14 ага 2024). Тергыме кече: 25 идым 2025.
  49. ↑ Михаил Мишустин утвердил распределение обязанностей между вице-премьерами. government.ru (17 ага 2024). Тергыме кече: 25 идым 2025.
  50. ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 13.06.2024 № 1494-р. Официальное опубликование правовых актов (13 пеледыш 2024). Тергыме кече: 25 идым 2025.
  51. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 08.07.2024 № 579. Официальное опубликование правовых актов (8 сӱрем 2024). Тергыме кече: 25 идым 2025.
  52. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 15.05.2025 № 318 "О попечительском совете Российской академии наук". publication.pravo.gov.ru. Тергыме кече: 25 идым 2025.
  53. ↑ Дровосеков Андрей Владимирович. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 19 идым 2021 ий.
  54. ↑ Информационное агентство Банки.ру. Татьяна Голикова. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 19 идым 2021 ий.
  55. ↑ Ева Меркачева. Татьяна Голикова: «Секрет красоты — любить и быть любимой» (руш.). www.womanhit.ru (25 вӱдшор 2012). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  56. ↑ Компания пасынка Татьяны Голиковой занялась разработкой вакцины от COVID-19 (руш.). Forbes (29 ага 2020). Тергыме кече: 25 идым 2025.
  57. ↑ Супруги Христенко и Голикова соблюдают пост (руш.). Интерфакс-религия (2 вӱдшор 2009). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  58. ↑ Два российских министра получили церковные награды (руш.). Фонд возрождения Старицкого Свято-Успенского монастыря. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  59. ↑ Фонд поддержки слепоглухих "Со-единение" (англ.). so-edinenie.org. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 25 сорла 2017 ий.
  60. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 29 января 2016 года № 31 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 12 шыжа 2019 ий.
  61. ↑ Пьер Сидибе. Татьяна Голикова получила орден (руш.). Известия (11 ага 2012). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  62. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 9 февраля 2006 года № 86 «О награждении орденом Почета Голиковой Т. А.» (руш.). Правотека. Тергыме кече: 25 идым 2025.
  63. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 16 ноября 2006 года № 1294 «О награждении государственными наградами Российской Федерации» (руш.). Правотека. Тергыме кече: 25 идым 2025.
  64. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 25 декабря 2004 года № 1598 «О награждении медалью ордена „За заслуги перед Отечеством“ I степени Голиковой Т. А.» (руш.). Правотека. Тергыме кече: 25 идым 2025.
  65. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 12 апреля 2001 года № 417 «О награждении медалью ордена „За заслуги перед Отечеством“ II степени работников Министерства финансов Российской Федерации» (руш.). Правотека. Тергыме кече: 25 идым 2025.
  66. ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 9 февраля 2016 года № 181-р «О награждении медалью Столыпина П. А. I степени Голиковой Т. А.» Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 31 шорыкйол 2018 ий.
  67. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 22 февраля 2004 года № 256 «О награждении государственными наградами Российской Федерации» (руш.). Официальный сайт Президента России. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивировано из оригинала 27 идым 2013 ий.
  68. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 10 февраля 2011 года № 76-рп «О награждении Почётной грамотой Президента Российской Федерации Голиковой Т. А.» (руш.). Официальный сайт Президента России. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивировано из оригинала 13 ага 2013 ий.
  69. ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 7 сентября 2002 года № 1248-р «О награждении Почётной грамотой Правительства Российской Федерации работников Министерства финансов Российской Федерации» (руш.). Правотека. Тергыме кече: 25 идым 2025.
  70. ↑ Указ от 05.02.2009 г № 41. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 12 сорла 2022 ий.
  71. ↑ В понедельник Светлой седмицы Святейший Патриарх Кирилл совершил Божественную литургию в Успенском соборе Московского Кремля (руш.). Официальный сайт Московского патриархата (25 вӱдшор 2011). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 21 идым 2013 ий.
  72. ↑ В Крестопоклонную Неделю Предстоятель Русской Церкви освятил храм в честь святителя Иова, Патриарха Московского, в российской столице. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 9 ӱярня 2022 ий.
  73. ↑ Святейший Патриарх Кирилл наградил заместителя председателя Правительства РФ Т. А. Голикову орденом преподобной Евфросинии Московской (22 идым 2021). Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 25 идым 2021 ий.
  74. ↑ Официальный сайт Российской академии бизнеса и предпринимательства. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 28 сӱрем 2021 ий.
  75. ↑ Названы лауреаты премии Персона года 2008 (руш.). РБК. Тергыме кече: 25 идым 2025.
  76. ↑ Рейтинг «100 самых влиятельных женщин России» журнала «Огонёк». Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 2 сӱрем 2014 ий.
  77. ↑ Татьяна Голикова получила награду за развитие парламентаризма. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивлыме 10 сорла 2016 ий.
  78. ↑ Указ Президента РФ от 28.08.2003 № 992 «О присвоении квалификационных разрядов федеральным государственным служащим федеральных органов исполнительной власти» (руш.). Официальный сайт Президента России. Тергыме кече: 25 идым 2025. Архивировано из оригинала 27 идым 2013 ий.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Голикова,_Татьяна_Алексеевна&oldid=1231771" гыч налме