Авраамий (Чурилин)
| Авраамий епископ | ||
|---|---|---|
.jpg) | ||
|
||
| 8 май — 1935 ий 23 сентябрь | ||
| Ончыч лийше | Ириней (Шульмин) | |
| Алмаштыше | Феодор (Смирнов) | |
|
||
| 1931 ий 16 сентябрь — 1935 ий 8 май | ||
| Ончыч лийше | Иоанн (Широков) | |
| Алмаштыше | Сергий (Куминский) | |
|
||
| 1928 ий 20 октябрь — 1930 ий 30 июнь | ||
| Ончыч лийше | Смарагд (Яблонев) | |
| Алмаштыше | Игнатий (Садковский) | |
|
||
| 19 сентябрь — 1928 ий 20 октябрь | ||
| Ончыч лийше | викариатым ыштыме | |
| Алмаштыше | Александр (Малинин) | |
|
||
| 1926 ий 22 февраль — 1928 ий 19 сентябрь | ||
| Ончыч лийше | Амвросий (Казанский) | |
| Алмаштыше | Серафим (Протопопов) | |
|
|
||
| Шочмо годым лӱм | Адриан Алексеевич Чурилин | |
| Шочмаш |
20 сорла (1 идым) 1867 Морко села, Чарла уезд, Озаҥ губерний |
|
| Колымаш |
12 шорыкйол 1938 (70 ий)
|
|
Авраамий епископ (калыкыште Адриан Алексеевич Чурилин; 20 август [1 сентябрь] 1867, Морко села, Чарла (Царевококшайск) уезд, Озаҥ губерний — 1938 ий, 12 январь, Архангельск) — Руш православий черкын епископшо, Пензысе да Саранскысе епископ.
Илыш корныжо
1867 ий 20 августышто (1 сентябрьыште) Озаҥ губернийысе Чарла уездын Морко селаштыже шочын (кызыт Марий Эл Республикыште район рӱдер), 22 августышто верысе Богоявлений черкыште Василий Преображенский священник тынеш пуртен[1].
1889 ийыште, 14 ияш годымжо, Озаҥысе Иоанын монастырьышкыже ашнаш пуымо, а 1890 ийыште Озаҥысе туныктышо семинарийыш налыныт, тидлан тудын марий йылмым сайын палымыже полшен[1].
1894 ий 15 август гыч 1895 ий 1 сентябрь марте Озаҥ губернийысе Чыкма уездыште верланыше Михаил-Архангел пӧръеҥ монастырьын мутколыштшыжо (послушание) семын, сотемдарыше (святитель) Гурий Братствын школыштыжо мураш туныктен[1].
Тудын черке мурымаште ойыртемалтше моштымашыжым ужын, 1895 ий 1 сентябрьыште Озаҥысе туныктышо семинарийын директоржо Николай Бобровников Адриан Чурилиным «шинчымашым пойдараш» Москош Черке мурын синодал училищыш колтен, тушто тудо 1896 ий 1 октябрь марте тунемын. Тыгодымак консерваторийым тунем лектын[1].
Вара, 1900 ий 28 январь марте, Москошто Харитонысо тӱҥалтыш училищыште да Долгорукий оласе кидмастар училищыште мураш туныктышылан пашам ыштен[1].
1900 ий 27 февральыште (11 мартыште) диакон саныш кидым пыштен, но вакансий укелан кӧра, Озаҥысе Благовещений соборышто псаломщик олмыш шогалаш логалын. Ту ийын 7 июньышто Духосошественысе черкыш псаломщик олмыш кусарыме[1].
Ту ийынак 14 сентябрьыште Озаҥысе Спасо-Преображений ӱдырамаш монастырьыште протодиаконлан шогалтыме.
Ту ийынак 1 ноябрь гыч Фёдоровысо ӱдырамаш монастырьыште служитлен.
1901 ий 27 июль гыч Озаҥ университетын Крестовоздвижений черкыште служиен.
1903 ий 8 октябрь гыч Озаҥысе Благовещений соборышто служиен.
1905 ий 23 февральыште, пелашыже Екатерина Кондратьевнан колымеке, Троице-Сергиев лаврын братий-влак тӱшкаш ушнен.
1907 ий 15 апрельыште Волынь епархийын Почаевысе Шнуй-Успенийысе лаврыш кусарыме, тушто ту ийынак 7 июньышто ӱпшым тӱредын да Авраамий лӱм дене монах пашам тӱҥалын, а 10 июньышто архидиакон саныш нӧлталалтын. Тудлан лаврысе архиерей хорын вуйлатышылан верым палемденыт.
1909 ий 5 майыште Александр-Невский лаврыш кусарыме, 6 майыште кумшо степенян шнуй Анна орден дене суапландарыме, 1912 ий 13 мартыште Лаврын уставщик олмыш шогалтыме.
1917 ий 17 январьыште Александр-Невский лаврын Духовный соборжын ризничий да йыжъеҥжылан шогалтыме.
1917 ий 25 февральыште Санкт-Петербургысо Петропавлов соборын Финляндийысе да Выборгысо архиепископшо Сергий (Страгородский) иеромонах саныш кидым пыштыктен. Вес кечынже Ыреш (Крестовый) черкын митрополичий пӧртыштыже Санкт-Петербургысо митрополит Питирим (Окнов) архимандрит саныш нӧлталын[1].
1917 ий 28 июньышто Синодын шылтыме (секрет) ойжо почеш Александр Невскийын капшым почын ончымаште да тудак улмыжым пеҥгыдемдымаште свидетель семын лийын[2].
1917 ий 4 август гыч 1918 ий 15 февраль марте Лаврын духовный соборжын жаплан толшо председательын полышкалышыже лийын.
1917 ий 21 декабрь гыч 1918 ий 27 январь марте архимандрит Авраамийлан Лаврын духовный соборжын председательын полышкалышыж семын, икжаплан лаврысе наместникын пашажым шукташ пуымо[3].
1918 ий март гыч 1919 ий сентябрь марте Лаврын озанлык виктержын йыжъеҥже лийын.
1920 ий 22 февраль гыч лаврысе черке-влак приход каҥашын йыжъеҥже лийын.
Сампсон (Сиверсын) шарнымашыж почеш[4]:
Александр-Невский Лавра!!! Монах-влак — мотор-влак, ӧрыктарыше-рашын йӱкан(дикций) кумалмаш, таҥастараш лийдыме лудшо-влак! Пӱтынь Россий гыч погымо. Шуэн вашлиялтше йӱк-влак, пеш чын октаве-влак! А шнуйъеҥ Авраамий [Чурилин]! Тудо шнуйорланыше — Александр-Невский Лаврын архидиаконжо! Тиде моткоч ӧрыктарыше моторлык лийын. Тудо шке йӱкшӧ дене чапланен, тудо Шаляпин деч кӱшнырак лийын. А кунам тудо Евангелийым лудын — тиде ала-мо тугай мландысе огыл, бархат бас да Авраамийын дикцийже лийын.
1922 ийыште, Александр-Невский лавра деч посна, Петроградысе Иоаннын монастырьыште служиен, тыште тудын пеш чот пагалыме Иоанн Кронштадтскийже тойымо лийын.
Александр-Невский лаврын уэмдыше-влак кидыш логалмеке, тушеч каен. 1922 ий 5 декабрьыште Петергофский Николай (Ярушевич) епископ архимандрит Авраамийым Петроград епархий деч ӧрдыжкӧ канаш колтымо нерген кагазеш кидпалыжым пыштен.
1923 ий январьыште Рязаньыш каен; ик ият пеле наре пӧртыштыжӧ кумалтышым эртарен, приходлаште служиен огыл.
1924 ийыште Патриарх Тихонын деке приёмыш миен да тушто Владимир губернийысе Ковров ола гыч, шканышт священникым йодшо юмынъеҥ-влакын тӱшкашт дене вашлийын. Тиде жапыште Москошто улшо Владимирысе да Звенигородысе Николай (Добронравов) епископ Патриархын келшымыж дене архимандрит Авраамийым Ковровыш священник олмыш шогалтен[1].
1926 ий февральыште Патриарший Местоблюстительын алмаштышыже Угарманысе митрополит Сергий (Страгородский) тудым Угарманыш толаш ӱжеш, тушто 7 мартыште тудым Сызраньысе епископ санын хиротонийжо лийын, Ульяновск епархийысе викарийыш савырна.
Илышым уэмдыме ваштареш кучедалын. 1927 ий 4 январьыште уэмдышаш верч тырыше Чуваш епископ Тимофей (Зайков) «Тихонов шинчаончалтышан юмыйӱла общиным регистраций деч посна кодымо шотышто Чуваш епархийысе виктерын Чуваш АССР НКВД деке йодмаштыже» кӧргӧ паша Наркоматым «регистрацийыш Чувашский епархийлан йот улшо тихоновский шинчаончалтышан епископ-влак юмыйӱла община-влакым регистирроватлаш огыл» темлен, нунын коклаште Авраамий епископын лӱмжат лийын[5]. Ту тылзыштак епископ Тимофей (Зайков) НКВД-ын администраций пӧлкашкыже увертарен, «Чуваш епархийын пашашкыже йот епископ-влак шӱшкылтмым огыт чарне: Афанасий Спасский (Озаҥыште ила), Авраамий Сызранский, Иоаким Алатырский, нуно, тукым-вожышт дене руш улшо-влак, Чуваш епархийым пӱтынек пытараш пижыныт»[6] (чынжым гын, епископ Авраамий марий лийын).
1928 ий 10 майыште викариатым виктарыме деч шке кумылын кораҥын.
1928 ий 19 сентябрьыште Нолинский епископ Виче епархийын викарийжылан шогалтен.
1928 ий 20 октябрь гыч — Скопинский епископ, Рязаньысе епархийын викарийже.
Протоиерей Анатолий Правдолюбов епископ Авраамий нерген тыге шарнен[7]:
Тунам Рязаньыште чӱчкыдын алал Архипастырьым служиен, чыла ошо, кугу пондашан — Александр-Невский лаврын ончычсо Архидиаконжо <…> — епископ Скопинский Авраамий. Кунам тудо сугыньлен але сотемдарыме елей дене йыгалтен, тунам юмылтымо мутым шоналтен пелештен, очыни, кажныжлан келшен толшо мутым кычалын. Мылам тудо ойлен: «Волгалте, Юмо, да мунлылыкым пу». Тудын йӱкшӧ пеш мотор лийын — бас, но эшеат моторрак, очыни, чон йӱкшӧ тыгай лийын, тиде ик илыш сӱретыште рашемдалт кодын, кудыжым мылам скопинец-влак варажым ойленыт <…>. Ала-могай кугу пайрем лийын улмаш. Владыка кафедрыште шоген, кок могыр гыч духовенство верланен. Тыгодым вучыдымын йӱр пыл чумырген, да черке вуйым волгенче перен. Волгенче мландыш люстр да тудын тура шогышо батюшка гоч мландыш эртен, тудын оҥысо ыресшым шулыктарен да ик йолыштыжо кемым кушкедын. Батюшка ик татыште волгенче перыме дене колен, а моло-влак йӧрлын, икмыняр минут уш деч посна киеныт. Кунам чылан помыжалтыныт, Владыка Авраамий шукыштлан ӧрыктарышым каласен: «Ик изана гына тичмашнек туш каяш ямде лийын, а мыланна титакнам касарыман, эше ямдылалтшаш улына».
1930 ий 16 июльышто Угарманысе митрополит Сергий (Страгородский) Патриарший местоблюстительын алмаштышыжлан канышыш колтымо нерген серышым возен: «Келге чаманымаш дене Тендан Кӱкшыпреосвященство ончылно мыйым мутколыштшо радам гыч кораҥдаш, мыланем виктараш ӱшаныме Тулысо епархийын Скопинысе викариатство виктарыме деч утараш йодам, тидлан тыгай амал уло: тазалыкемын начарештмыже, а тыгак кугыжаныш подоходный налогым тӱлаш йӧн укелык, налог мыйын пашамлан поро кумылын пуымо надыр дечын ятырлан кугурак улеш».
Ту ийынак 30 июльышто йодмыж почеш митрополит Сергийын (Страгородский) да Шнуй Синодын жаплан шогалтше Патриаршийын пунчалыштлан келшышын, канаш колтымо.
1931 ий 16 сентябрь гыч — Угарманысе епархийын викарийже, Марий епископ.
1933 ийысе кагаз почеш, кудым епископ Авраамий Горькийысе крайисполкомыш шкенжым официалне регистрацийлан серен, Марий епископ Курыкмарий, Провой, Йошкар-Ола, Марий Турек, Морко, У Торъял, Оршанке, Сотнур да Юрино районысо черке-влаклан мутым кучен.
1934 ий 19 июньышто Синодын Патриарший Местоблюстительын алмаштышыже Сергийлан Москосо да Коломенскысе митрополит титулым пуымо дене Жаплан палемдыме Патриарший Синод лӱмеш саламлыме серышым возен, тушто палемден[8]:
Патриарший Шнуй Синодын саламлыме тӱшкашке мыйын йӱкемым да мылнем ӱшаныме марий кума лше-влак лӱм дене уштараш сӧрвален йодам: «Тудын Ракатлыкшылан, Келаныше Сергийлан, Моско да Коломенскысе митрополитлан кужу ӱмылым! „кугу курым лижы!!“». Духовенство да Марий епархийын ӱшан дене илыше-влакше Патриархий гыч Патриарший алмаштышылан палемдымашым чон куанен, юарлен вашлийыныт.
1935 ий 8 майыште Пензысе да Саранскысе епископлан шогалтыме, но Йошкар-Ола гыч лектын шуктен огыл, молан манаш гын, 23 майыште арестоватлыме да Марий автоном областьын НКВД-ын кӧргысӧ тюрмашкыже вераҥдыме. РСФСР Уголовный кодексын 58-10 статьяже почеш «контрреволюционный монархический идей-влакым шаркалымаште», «монархист-сӱмыркалыше-влак лӱмеш шылтыме погышымашым» эртарымылан (епископ Авраамийын Иоанн Кронштадтскийым шарнен кумалмылан), «совет властьын колымашыжым ӱжшо» кумалтышлан (тыге аклалтын У ий лӱмеш, 1935 ий 14 январьыште Вознесенский храмыште революций деч ончычсо чин дене отслужитьлыме У ий кумалтыш).
1935 ий 23 да 26 майыште, 20 июльышто, 17 августышто эртарыме йодыштмаште, тыгак 7 да 17 августысо очный ставкылаште контрреволюционный пашаште шкенжым титаканлан шотлен огыл, совет кучем ваштарешат ойлен огыл, ӱшандараш тыршен: «У ий кумалтыш эртыше ийысе лектышлан Юмылан тауштымо да ончыклык у идалыклан порым йодмо кумыл дене гына эртен», «Иоанн Кронштадтскийым мый кугу поро лӱман шуко чытыше да кумлше айдемылан шотлем. Тиде шарнен кумалмаште Иоанн Кронштадтскийым шарныме дене пырля мый юмылан ӱшаныше-влакым шке колышо родышт верч кумалаш ӱжынам».
1935 ий 23 сентябрь деч вара огыл канаш колтымо, кунам (Смирновын) Пензысе епископ саныш хиротонийже лийын[9].
1935 ий 16 ноябрьыште СССР-ын НКВД Посна Каҥашыже епископ Авраамийым Йӱдвел мландысе ссылкышш кум ийлан колтен.
Архангельскыште илен, тушто 1937 ий 15 декабрьыште уэш арестоватлыме. Йодыштмаште революций ваштареш ӱжмылан титаклымашым чынлан шотлен огыл. 1938 ий 4 январьыште Архангельск кундемысе УНКВД-ын тройкыжо лӱен путаш пунчалын, 12 январьыште лӱен пуштыныт. Тӱшка шӱгарлаште тойымо, кийыме верже пале огыл[10].
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Юрий Ерошкин Епископ Авраамий (Чурилин) Архивысе копий 13 ага 2016 гыч // pravmisl.ru
- ↑ Шкаровский М. В. Александро-Невская лавра в годы первой мировой войны. Тергыме кече: 9 вӱдшор 2016. Архивлыме 26 вӱдшор 2016 ий.
- ↑ Свято-Троицкая Александро-Невская Лавра в 1918—1922 гг. Часть I. Тергыме кече: 9 вӱдшор 2016. Архивлыме 28 вӱдшор 2016 ий.
- ↑ Свято-Троицкая Александро-Невская Лавра в 1918—1922 гг. Часть IV. Тергыме кече: 9 вӱдшор 2016. Архивировано из оригинала 28 вӱдшор 2016 ий.
- ↑ № 11 Обращение Чувашского епархиального управления в НКВД Чувашской АССР об ограничении регистрации религиозных общин тихоновской ориентации // «Непримиримо враждуют тихоновцы и обновленцы» : документы архивов Чувашской Республики о религиозной ситуации в 1920-х гг. Архивысе копий 7 ага 2016 гыч / вступ. ст., подгот. текста к публ. и коммент. Ф. Н. Козлова // Отечественные архивы. — 2009. — № 4. — С. 113—126.
- ↑ «МАРИЙСКИЙ АРХИВНЫЙ ЕЖЕГОДНИК — 2013 Научно-методический сборник…» (недоступная ссылка)
- ↑ Письмо прот. Анатолия Правдолюбова Геннадию Николаевичу Нефедову. Тергыме кече: 22 ага 2016. Архивировано из оригинала 19 пеледыш 2017 ий.
- ↑ № 72 Донесение епископа Марийского Авраамия (Чурилина) Архивысе копий 17 вӱдшор 2021 гыч // Документы Московской Патриархии: 1934 год // Вестник церковной истории. — 2010. — № 3—4 (19—20). — С. 214.
- ↑ Дворжанский А. И. Массовые гонения на Церковь // История Пензенской епархии. Кн. 1: Исторический очерк.. — Пенза: [Б. и.], 1999. — С. 328.
- ↑ Православная энциклопедия, 2000
Литератур
- Авраамий (Чурилин Адриан Алексеевич) // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 14. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Авраамий (Чурилин Адриан Алексеевич) // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 207. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Игум. Дамаскин (Орловский). Авраамий // Православная энциклопедия. — М., 2000. — Т. I : «А — Алексий Студит». — С. 171—172. — 752 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-89572-006-4.