Никонов, Виктор Петрович

РАН-ын экспертизыже

Россий Шанче Академий
экспертизым эртарен

Кумданрак

РАН-ын экспертизыже

Россий Шанче Академий
экспертизым эртарен

Кумданрак

Виктор Петрович Никонов
КПСС ЦК Политбюрон йыжъеҥже
1987 ий 26 июнь — 1989 ий 20 сентябрь
КПСС ЦК секретарь
1985 ий 23 апрель — 1989 ий 20 сентябрь
Ончычсо пашаеҥ	Михаил Сергеевич Горбачёв
Алмаштыше	Егор Семёнович Строев
8 РСФСР ялозанлык министр
1983 ий 28 январь — 1985 ий 26 апрель
Ончычсо пашаеҥ	Леонид Яковлевич Флорентьев
Алмаштыше	Владилен Валентинович Никитин
КПСС Марий обкомын икымше секретарьже
1967 ий 4 август — 1979 ий 5 сентябрь
Ончычсо пашаеҥ	Пётр Васильевич Ураев
Алмаштыше	Иван Степанович Гусев
Шочын	1929 ий 28 пургыж(1929-02-28) Белогорский хутор, Шолохов район, Ростов область
Колен	1993 ий 17 идым(1993-09-17) (64 ий) Моско, Россия
Тойымо вер	Новодевичий шӱгарла[d]
Партий	КПСС 1954 ий гыч
Шинчымаш	Азов-Шемтеҥызысе ялозанлык институт
Награде

Виктор Петрович Никонов (28 февраль 1929, Белогорск, Вёшенск вел, Ростов кундем, РСФСР, СССР — 17 сентябрь 1993, Моско, Россий) — совет да кугыжаныш пашаеҥ, КПСС ЦК Политбюро (1987—1989), ЦК секретарь (1985—1989).

Илыш корныжо

1950 ийыште Азов-Шемтеҥызысе ялозанлык институтым тунем лектын. 1950 ийыште машина-трактор станцийын тӱҥ агроном олмышто паша илышыжым тӱҥалын. Калыклык шот дене руш.

1954 ийыште КПСС-ыш пурен.

1971 ийыште КПСС ЦК пелен мер шанче академийым тунем лектын. 1972 ийыште В. И. Ленин лӱмеш сарзе-политике академийым (политрук вуйлатыше) тунем лектын.

1958 ий гыч — партий пашаште: пӧлка вуйлатышын алмаштышыже, Красноярск крайком пӧлкам вуйлатыше, партий орган-влак пӧлкан инструкторжо,

• 1961 ий — РСФСР-ын КПСС ЦК партий орган-влакын пӧлкаштын инструкторжо,
• 1961—1967-ше ийла — Татар КПСС обкомын 2-шо секретарьже,
• 1967—1979-ше ийла КПСС Марий обкомын 1-ше секретарьже,
• 1979—1983-ше ийла — Пӱтынь ушемысе «Союзсельхозхимий» объединенийын вуйлатышыже, СССР ялозанлык министрын алмаштышыже,
• 1983—1985-ше ийлаште РСФСР ялозанлык министр. Ф. Д. Бобков шарнен: Андропов «ялозанлыкым нӧлташ тӱҥалын. Кушто да мом ӱдаш, кузе ӱдаш. Тиде пашам ЦК секретарьже Никонов вуйлатен. Шонымаш — Андропов деч, а Никонов ялозанлыкым нӧлталме шотышто пеш кугу программым ямдылен. Садланак Горбачев тудым Политбюро гыч кораҥден».

1985—1989-ше ийла — КПСС ЦК секретарь. 1987—1989-ше ийла — ЦК КПСС Политбюрон йыжъеҥже.

1989 ий гыч пенсийыште.

КПСС йыжъеҥ (1976—1990), КПСС ЦК йыжъеҥыш кандидат (1971—1976).

СССР Кӱшыл Каҥашысе Калыкле каҥашын РСФСР деч депутатше (1966—1989), 6–11 созыв. 1989—1991 ийлаште СССР-ын калык депутатше.

Москошто Новодевичий шӱгарлаште тойымо.

Суаптар ден чаплӱм-влак

• «Почёт тамга» орден (1957)
• Пашан Йошкар Тистыже орден (1966)
• Ленин орден (1971, 1975)
• Октябрь Революций орден (1979)

Шарнымаш

• Йошкар-Олаште тудын лӱмеш площадьплощадь.
• Йошкар-Олаште Гагаринын проспектыште, 5 тудын лӱмеш мемориал оҥам вераҥдыме.

Палемдымаш

Литератур

• Мочаев В. А. Никонов Виктор Петрович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 257. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
• Никонов Виктор Петрович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 577—578. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
• Мочаев В. А. Никонов Виктор Петрович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 310. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

• Никонов, Виктор Петрович. На сайте «Хронос».
• Никонов Виктор Петрович. Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991.