Архипов, Василий Михайлович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
РУВИКИ-ште тыгай тукымлӱм дене вес еҥ нерген статьям лудаш лиеш: Архипов.
Василий Михайлович Архипов
Архипов, Василий Михайлович.jpg
Флаг
Марий ВКП(б) обкомын 1-ше секретарьже
Флаг
1938 ий 20 май — 1939 ий 1 март
Шочын 1908 ий 26 ӱярня(1908-03-26)
Омск
Колен 1943 ий 14 сорла(1943-08-14) (35 ий)
Горбачи
Партий ВКП(б) (1927 — 1943)
Награде
Орден Отечественной войны II степени  — 1944
Службо жап 1943
Шогымаш  СССР
Войска род СССР-ысе сухопутный войска
Кредалмаш Кугу Ачамланде сар: Смоленск операций (1943)

Василий Михайлович Архипов (26 ӱярня 1908, Омск, Акмолинск область[d], Россий империй — 14 сорла 1943, Смоленск, СССР) — совет кугыжаныш пашаеҥ, Кугу Ачамланде сарын салтакше.

Илыш корно

1908 ий 26 мартыште Омскышто руш пашазе ешеш шочын. Ачаже тулазап пашаеҥ лийын. 1917 ий июньышто Омскысо черке-приход школын ик классшым тунем пытарен, баржым виктарышылан пашам ыштен. 1918 ий июль гыч Акмолин область Тюкалин уезд Рыбье ялыште кресаньыкын тырмам (борона) шупшыжо (имне олмеш) лийын. Омск олан икымше пионерже[1]. 1920 ий февраль гыч 1921 ий июль марте Омскысо 1-ше ступенян школышто тунемын. Тудым пытарымеке, Омскысо типографийыште буквам погышылан тыршен. 1924 ийыште Омскысо профессийлык-технике школышто тунемын. 1924 ийыште РЛКСМ радамыш пурен. 1925 ий октябрь гыч — ВЛКСМ 2-шо оласе райкомын ӱжмаш-пропаганде пӧлкан вуйлатышыже да секретарьже. 1926 ий апрель гыч — ВКП(б) йыжъеҥыш кандидат, а 1927 ий май гыч — ВКП(б) йыжъеҥ. 1927 ий июнь гыч — ВЛКСМ пӧлкан вуйлатышыже. 1927 ий октябрь гыч — Оргбюрон председательже, Омскысе ВЛКСМ окружком пӧлкан вуйлатышыже да муткучышо секретарьже. 1930 ий август гыч — Новосибирскыште Касвел Сибирь ВЛКСМ-ын крайком пӧлкан вуйлатышыже. 1931 ий февраль гыч — Москошто ВЛКСМ РК пӧлка вуйлатышын алмаштышыже. 1934 ий декабрь гыч — Курскысе ВЛКСМ обкомын 1-ше секретарьже. 1936 ий март гыч — ВЛКСМ РК-н муткучышо инструкторжо. 1936 ий август гыч — РСФСР калык просвещений комиссариатын  (руш.) (мар. тӱҥ инспекторжо. 1937 ий июль гыч — РСФСР калык просвещений наркоматыште кадр пӧлкан вуйлатышыже. 1938 ий май гыч — Марий ВКП(б) обкомын 1-ше секретарьжын пашажым шуктышо, 1939 ий февраль гыч — Марий ВКП(б) обкомын 1-ше секретарьже. Марий автоном совет социалистик республикысе Кӱшыл Каҥашын да РСФСР Кӱшыл Каҥашын депутатше. 1939 ий 1 мартыште Марий ВКП(б) обком пленумын пунчалже почеш, «ВКП(б) РК кӱштымыж дене», паша гыч кораҥгдыме. 1939 ий гыч — Москошто РСФСР Калык комиссариат пелен куштылго йӧнозанлыкысе ял пӧлкаште терген-эскерыше тӱшкам вуйлатыше, тӱҥ инспектор. 1942 ий гыч — РСФСР Калык комиссар-влак каҥаш  (руш.) (мар. пелен сарзыеҥ-влакын ешыштын Кугыжаныш могырым илыш йӧныштым ситарыме шотышто Виктем начальникшын алмаштышыже. 1943 ий мартыште ВКП (б) РК пелен Эскерыше Комитетын коллегийже тудым ВКП(б) гыч луктын, ты тылзыштак шке кумылын Пашазе-кресаньык Йошкар Армийыш каен[2]. Москосо сар йырвелыште изирак лейтенант-влак курсшым тунем пытарен, 1943 ий 29 март гыч — Касвел фронтын 61-ше лӱйкалыше корпус 62-шо лӱйкалыше дивизий 104-ше лӱйкалыше полкысо 1-ше батальонын пулемётчикше.

1943 ий 14 августыште Смоленск областьысе Горбачи ял воктене ончык лекме годым пеш чот лӱйкален, 18 гитлеровецым пуштын, тушманын пулемётшым йымыктарен; тушман контратака годым мемнан подразделений-влакын флангыштым арален. А кунам тушман тудым шкенжым авырен налаш пижын, пулемёт да гранате дене 13 гитлеровецым пытарен, тидын годым шкежат вуйжым пыштен[3]. 1943 ий 21 июльышто ВКП(б) РК пелен Эскерыше Комитет партий коллегийын пунчалже почеш тудым партийыш пӧртылтеныт.

Калужский областьысе Спас-Деменск район Горбачи ял воктене тойымо[4].

Суаптар-влак

Палемдымаш

  1. ↑ В.Архипов. Первый отряд ЮП в Омске (рус) // Наш путь : Однодневная газета к Международной Детской Неделе и пятилетнему юбилею организации Ю.П. в СССР. — Омск: издание Омского Окружкома ВЛКСМ (Бюро Ю.П.) Отдела Просвещения Омской жел. дор. и РОКК, 1927. — Июнь. — С. 2.
  2. ↑ Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991. Архипов Василий Михайлович (руш.). Тергыме кече: 11 пургыж 2026. Архивлыме 5 ӱярня 2017 ий.
  3. ↑ 1 2 Архипов Василий Михайлович :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 11 пургыж 2026.
  4. ↑ Филиппов С.Г. Территориальные руководители ВКП(б) в 1934-1939 гг.: справочник / под общ. ред. А. Б. Рогинского. — М.: Политическая энциклопедия, 2016. — С. 111, 112. — 679 с.

Литератур

  • Архипов Василий Михайлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 32—33. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Архипов Василий Михайлович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 232. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Архипов,_Василий_Михайлович&oldid=1233730" гыч налме