5 ӱярня
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026 ий | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
5 ӱярня (5 март) — григориан кечышот почеш идалыкын 64-ше (кужемдыме ийлаште — 65-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 301 кече кодеш.
Йошкар-Олаште ☀️ Кече 6 шагатат 19 минутлан лектеш, 17 шагатат 17 минутлан шинчеш. Кечын кужытшо 🕒 10 шагатат 57 минут.
🌕 Тичмаш тылзе (16.02 тылзе кече).
Пайрем да шарныктарыше кече-влак
- Лев Катанскийым шарныме кече (руш. Лев Катанский).
- Йӱкын лудмо тӱнямбал кече (руш. Всемирный день чтения вслух) — ӱярня тылзын 1-ше вӱргечын палемдалтеш.
Лӱмгече
- Католик лӱм-влак: Киаран, Теофил.
- Православий лӱм-влак: Агафон, Аммия, Амфил, Антоний, Афанасий, Варлаам, Василий, Вассиан, Геласий, Давид, Дионисий, Евтропий, Иван, Игнатий, Иона, Исидор, Киндей, Киприан, Конон, Корнилий, Лев, Леонтий, Лука, Николай, Нифонт, Пахомий, Пимен, Плотин, Савва, Садок, Самон, Серапион, Сергей, Сильвестр, Тит, Тихон, Феофил, Фёдор, Филипп, Фома, Ярослав.
Событий-влак
Тугак ончо: Категорий:Ӱярня тылзын 5 кечысе событий-влак
- 1711 ий — Пётр I кугыжан кÿштыкшö почеш Сенатым ыштыме.
- 1946 ий — Уинстон Черчилль социалистик да капитал эл-влак кокласе чеклан «железный занавес» лÿмым пуэн.
- 1970 ий — ООН комитетын ямдылыме акт почеш ядерный оружийым кучылтмо шотышто икмыняр кÿштыкым пеҥгыдемдыме.
Шочыныт
Тугак ончо: Категорий:Ӱярня тылзын 5 кечынже шочшо-влак
- 1960 ий — Элина Анатольевна Архипова, уста семмастар. 1987-ше ий гыч Йошкар-Оласе икымше номеран президент интернат-школышто туныктышылан тыршаш тӱҥалын. А кок ий гыч тудо Россий композитор-влак ушемын чолга еҥже лийын. Моткоч шуко романс да муро-влакын авторжо. Поснак кугу чапым тудлан «Алдиар» оперыже конден: марий сымыктыш историйыште – кумшо. Кундемнан икымше профессионал ӱдырамаш-композитор.
- 1933 ий — Иннокентий Александрович Рыжков, ял озанлык пашаеҥ, Россий Федерацийысе ял озанлыкын сулло пашаеҥже. Курыкмарий кундем Куликал ялыште шочын. Ончыч «Сила» совхоз вуйлатышылан тыршен. Вара 10 ий Курыкмарий кундемысе ял озанлык кучемым вуйлатен.
- 1947 ий — Аркадий Кузьмич Анисимов, туныктыш да тӱвыра пашаеҥ. Шочынжо тудо Шернур кундем Койсолаште. Тӱҥ шотышто Киров велысе Пыжанъю кундем Вӱлеҥер (Мари-Ошаево) школышто туныктышылан пашам ыштен: марий тӱвырам вияҥдымашке, шочмо йылмым арален кодымашке да таза илыш-йӱлам кучымашке кугу надырым пыштен.
- 1949 ий — Альбина Григорьевна Веселова, тӱвыра пашаеҥ. У Торъял кундем Токтарсолаште шочын. «Ал Ӱжара» ансамбльым 16 ий вуйлатен шоген. Суапле пашажлан Марий Эл тӱвыран сулло пашаеҥже лӱм дене палемдалтын.
- 1986 ий — Алёна Иванова, мер пашаеҥ да журналист. Юлсер кундем Памашэҥер ялеш шочын. Сотнур кыдалаш школым тунем пытарен. Марий кугыжаныш университетым тунем лекмек, телевиденийыште пашам ышташ тÿҥалын да тачысе кече марте туштак тырша. Мер илышыштат тудын лÿмжö палыдыме огыл: 2008-ше ийыште тудо «ВийАр» ушемын вуйлатышыжлан шогалын, а 2 ий ончыч МАФУН-ын Марий Элысе координаторжо лийын.
Коленыт
Тугак ончо: Категорий:Ӱярня тылзын 5 кечынже колышо-влак
Калык пале
- Шемгорак ден шогертен-шамыч кӱшнӧ чоҥештылыт да иканаште ӱлык волат — лумым вучыман.
- Ночко лум тӱҥалеш гын, шошо вӱд чот ташлышаш.
- Лев Катанскийым шарныме кече. Тиде кечын пытартыш гана курык гыч мунчалтеныт: кö эн тораш мунчалта — тудын идалык мучко чыла сай лиеш. Тиде кечын иктаж кö черланен гын, йÿдым тудын коҥлайымакше кинде шултышым пыштеныт. Эрдене тергеныт: кинде шултыш кукшо гын, айдеме вашке ок парем.