Марий кугыжаныш университет
| Марий кугыжаныш университет | |
|---|---|
| (МарГУ) | |
| Марийский государственный университет | |
 | |
 | |
| Тӱнямбал лӱм | Mari State University |
| Девиз | Ончыкылым чоҥен! |
| Негызлыме ий | 1971 |
| Тӱрльылык | Кугыжаныш |
| Ректор | Михаил Николаевич Швецов[1] |
| Студент-влак | 8461 (2024 ийлан) |
| Иностранные студенты | более 2000 (2024 ийлан) |
| Бакалавриат | уло |
| Специалитет | уло |
| Магистратур | уло |
| Аспирантур | уло |
| Докторантур | уло |
| Верланымаш |
Кышкар:RuS,  Йошкар-Ола |
| Юридический адрес | 424000, Марий Эл Республик, Йошкар-Ола, Ленин пл., 1-ше пӧрт |
| Сайт | marsu.ru |
 |
|
 РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак | |
 | Российын тӱвыра югыпого объектше - федерал кӱкшытан рег. № 121610413950006 (ЕГРОКН) объект № 1210001000 (БД Викигида) |
Марий кугыжаныш университет (руш. Марийский государственный университет) — Российысе кӱшыл тунемме вер, Марий Эл Республикысе Йошкар-Олаште верланен. 1972 ийыште негызлалтын. Регионысо опорный университет-влак кокла гыч иктыже улеш[2].
Тӱрыс лӱмжӧ — «Марий кугыжаныш университет» кӱшыл туныктымаш шотышто федерал кугыжаныш бюджетан тунемме тӧнеж[3].
Учредительже Россий Федерацийын Науко да кӱшыл туныктымаш министерствыже.
Эртымгорно
Регионышто университетым почаш тӱҥалтыш амалым КПСС ЦК-шке да СССР Министр-влакын Каҥашыш КПСС Марий обкомын икымше секретарьже Виктор Петрович Никонов, МАССР Кӱшыл Каҥаш Президиум председатель Пётр Афанасьевич Алмакаев да республикысе Министр-влак Каҥаш председатель Трофим Иосифович Горинов деч 1970 ийыште толшо йодмаш пуэн[4][5].
Вузым 1971 ийын 4 майыште негызлыме, тунам РСФСР кӱшыл да кыдалаш специальный туныктымаш министр Всеволод Николаевич Столетов Йошкар-Олаште университетым почмо нерген приказеш кидпалым пыштен[6][4][5].
Икымше ректорлан Виктор Эдуардович Коллам шогалтеныт. Тунемме тӧнежын структурышкыжо 4 факультет (историй-филологий, биологий-химий, физике-математике, ялозанлык), 17 кафедр, ямдылалтме пӧлка, шанче-шымлыше сектор, 40 кабинет да лабораторий пуреныт. Тунамак у тунемме корпус-влакым чоҥаш тӱҥалме[5].
1972 ийыште Марий педагогический институтын естествознаний факультетшым МарГУ-лан пуымо да вара тудым биологий-химий факультетыш савырыме. Шанче книгагудым почмо[5].
1990 ийыште шанче да педагогике кадрым ямдылаш аспирантурым почмо[5].
1992 ийыште кум специальность дене докторантурым почмо[5].
2007 ийыште РФ Правительствын 17.08.2007 ийысе 1062 р №-ан Кӱштымашыже да Ростуныктымашын 05.09.2007 ийысе 1657 №-ан Приказше почеш университет кӧргыш 1931 ийыште почмо Н. К. Крупская лӱмеш Марий кугыжаныш педагогике институт пурен[5][7].
2010 ийыште туныктымо тӧнежыш Марий аграр колледжым ушымо[5].
2014 ий гыч университетын ректоржо экономике науко доктор, педагогике науко кандидат, профессор Швецов Михаил Николаевич улеш (2013 ий гыч — ректорын пашажым шуктышо)[8][9].
2017 ийын апрельыште университет регионысо опорный университет-влак кокла гыч иктыже лийын[10][11][12].
2020 ийыште МарГУ-што Цифран технологий институтым почмо, тудо цифран экономике да искусственный интеллект, инженерий да электроэнергетике, национальный лӱдыкшызлык областьлаште специалист-влакым ямдылымаште тырша[13][14].
2021 ийыште «МарГУ СтудФитнес» кызытсе фитнес-рӱдерым пашаш колтымо. Ямдылыме цифран онлайн-ешартышлан кӧра тунемше-влакын коштмыштым да тыршымыштым, нунын капкыл могай улмым да чулымлыкыштым, индивидуальный биометрике данный-влакым эскерымаш эртаралтеш, тидын негызеш фитнес дене тыршымын персональный онлайн-курс чумыралтеш[15][16][17].
Структур
2025 ийлан тунемме тӧнеж кӧргыш 6 институт[18], 9 факультет[18], 40 кафедр, рӱдер[19], лабораторий[20], тоштер-влак[21], Р. А. Панова лӱмеш шанче книгагудо, шанче да тунемме литератур редакций пурат[22].
Туныктымаш бакалавриат, специалитет, магистратур, ординатур, аспирантур, докторантур, ешартыш профессионал туныктымаш программе-влак почеш эртаралтеш[23][24][25]. Диссертацийлык каҥаш-влак ыштат[26].
Институт-влак
- Аграрно-технологический
- Естественный науко да фармацевтике институт
- Национальный тӱвыра да культур-влак кокласе коммуникаций институт
- Педагогике институт
- Цифран технологий институт
- Медицине институт
Факультет-влак
- Экономике факультет
- Физике-математике факультет
- Юридический факультет
- Историй-филологий факультет
- Электроэнергетике факультет
- Психолого-педагогике факультет
- Йот йылме-влак факультет
- Капкыл культур, спорт да туризм факультет
- Тӱшка да профессионал туныктымаш факультет
Кафедр-влак
- Вольык продукцийым ыштен налме технологий кафедр
- Ыштен лукмашын агроинженерий да технологий, ялозанлык продукцийым перерабатыватлыме кафедр
- Шыл да шӧр продукт технологий кафедр
- Тӱшка мланде паша, кушкылым ончымо, агрохимий да кушкылым аралыме кафедр
- Культур-влак кокласе коммуникаций кафедр
- Тӱвыра да сымыктыш кафедр
- Философий да илышкыл-тӱвыра технологий кафедр
- Марий йылме да литератур кафедр
- Финн-угор да таҥастарыме филологий кафедр
- Экологий да фармаций кафедр
- Биологий кафедр
- Химий кафедр
- Биохимий, клеткан биологий да микробиологий кафедр
- Анатомий, топографиян анатомий да оперативный хирургий кафедр
- Фундаментальный медицине кафедр
- Хирургий чер кафедр
- Кӧргӧ чер шотышто 1 № кафедр
- Кӧргӧ чер шотышто 2 № кафедр
- Луч диагностике, онкологий кафедр
- Физиологий да патологий кафедр
- Педиатрий, акушерстве да гинекологий кафедр
- Экономике да маркетинг кафедр
- Прикладной статистике да цифран технологий кафедр
- Математике анализ да функций теорий кафедр
- Прикладной математике да информатике кафедр
- Физике да материаловедений кафедр
- Керамике арверым конструироватлыме да ыштен лукмо, микроэлектронике шотышто базовый кафедр
- Электроснабжений да технический диагностике кафедр
- Электромеханике кафедр
- Вияҥмаш да туныктымаш психологий кафедр
- Методологий да туныктымо системым виктарыме кафедр
- Специальный педагогике да психологий кафедр
- Англичан филологий кафедр
- Романо-герман филологий кафедр
- Йот йылме дене мутланыме коммуникаций кафедр
- Капкыл культур да илыш лӱдыкшыдымылык кафедр
- Капкыл культур, спорт да туризм теорий да методике кафедр
- Тӱҥалтыш да тӱшка туныктымаш педагогике кафедр
- Общеобразовательный дисциплин-влак да нуным туныктымо методик кафедр
- Технологий да профессионал туныктымаш теорий да методик кафедр
Рӱдер-влак
- Капкыл культур, спорт да туризм факультетын капкыл культурым да спортым вияҥдыме рӱдер
- Ешартыш туныктымаш да профессионал тунеммаш рӱдер[24]
- Инжиниринг рӱдер
- Археологий дене компетенций рӱдер
- Коллективын кучылтмо рӱдер
- Аккредитационно-симуляционный рӱдер[27]
- Проект-аналитик офис[28]
- Редакций-савыктыш рӱдер
- Шуко функциян студент рӱдер
- Информаций-шотлымо рӱдер
- Тунемме-шанче археолого-этнологий рӱдер
- Пашам аралыме да пожар лӱдыкшымылык дене тунемме-тренироватлалтме рӱдер
- Агробиостанций
- «ЭтноКонцепт» шанче-практик проектлыме школ
- Тӱвыра-усталык паша рӱдер
- Почылтын туныктымаш рӱдер
- Карьер рӱдер
- Акселераций рӱдер
- Капкыл культурым да спортым вияҥдыме рӱдер
- «Марий йылме» йылме технологийын шанче-туныктымаш рӱдерже
- Студент-влаклан илышкыл да психологий полышым пуышо рӱдер
- Вузыш пурымо деч ончыч ямдылалтме рӱдер
- «Арвий» эксперт-аналитик рӱдер
- Тунеммаш да тӱнямбал сертификаций рӱдер
- Координаций рӱдер
- Медицине дене шанче-туныктымаш рӱдер
- Наноструктур объект-влакым моделироватлыме шотышто теорий негыз рӱдер
- «Spektrum» самырык-влакын шанче-инноваций конструктор рӱдер
Лабораторий-влак
- Психологий диагностике лабораторий
- Психологий тренинг лабораторий
- Лӱмын педагогике да психологий лабораторий
- «Цифран дидактике» лабораторий
- Тӱшка биологий лабораторий
- Фармацевтике технологий лабораторий
- Фармакологийлык резистентность дене кылдалтше шанче-шымлыме лабораторий
- Молекуляр генетике дене Н. В. Глотов лӱмеш лабораторий
- Молекуляр биоэнергетикым шанче-шымлыме дене лабораторий
- Биологийым да естествознанийым туныктымо методик лабораторий
- Филологий дене таҥастарыме да дисциплин-влак кокласе шанче-шымлыме лабораторий
- «Марий йылме» йылме технологий дене шанче-туныктымаш рӱдерын «Марий школ» лабораторийже
- Электротехнике лабораторий
- Микороэлектроникын керамический арвер-влакшым конструироватлыме да ыштен лукмо шотышто базовый кафедрын конструктивный материалжын материаловедений да технологий лабораторийже
- Регионысо историй да археографий лабораторий
- Историй-филологий факультетын локальный историйым тунемме-шымлыме лабораторийже
- Капкыл культур да илышлан лӱдыкшымылык кафедрын айдемын организмжын морфологий да функций диагностик лабораторийже
- Капкыл культур, спорт да туризм теорий да методик лабораторий
Тоштер-влак
- Археологий тоштер
- Зоологий тоштер
- Историй тоштер
- Виртуал тоштер
- МарГУ-н спорт чап тоштерже
Филиал
- Марий аграр колледж (Марий Эл Республик, Медведево район, Ежово села, Комсомольский урем, 15 пӧрт)[29]
Инфраструктур
2025 ийыште тунемме тӧнежын инфраструктуржо тыгай объект-влак гыч шога[3]:
| Пӧрт | Адрес |
| «А» тунемме корпус | Йошкар-Ола, Ленин площадь, 1 пӧрт |
| «Б» тунемме корпус | Йошкар-Ола, Осипенко урем, 60 пӧрт |
| Ялозанлык факультетын пӧртшӧ | Йошкар-Ола, Красноармейский урем, 71 пӧрт |
| «Г» тунемме корпус | Йошкар-Ола, Пушкин урем, 30 пӧрт |
| «Д» тунемме корпус | Йошкар-Ола, Осипенко урем, 62 пӧрт |
| «Е» тунемме корпус | Йошкар-Ола, Машиностроитель урем, 15 пӧрт |
| Тунемме-лабораторный корпус | Йошкар-Ола, Кремлёвский урем, 44 пӧрт |
| «Аккредитаций да симуляционный тунеммаш рӱдер» тунемме корпус | Йошкар-Ола, Красноармейский урем, 65а пӧрт |
| 900 тунемшылан филиалын тунемме корпусшо | Ежово села, Комсомольский урем, 15 пӧрт |
| Филиалын практический занятий корпусшо | Ежово села, Комсомольский урем, 17 пӧрт |
Студент илыш
Илымаш
2025 ийлан тунемме тӧнежын 3922 еҥлан шотлымо 9 тӱшкагудыжо уло[30][31]:
| Тӱшкагудын лӱмжӧ | Адрес |
| 1 № тӱшкагудо | Йошкар-Ола, Эшпай урем, 130 пӧрт |
| 2 № тӱшкагудо | Йошкар-Ола, Рябинин урем, 8 пӧрт |
| 3 № тӱшкагудо | Йошкар-Ола, Рябинин урем, 8 пӧрт |
| 4 № тӱшкагудо | Йошкар-Ола, Красноармейский урем, 67 пӧрт |
| 5 № тӱшкагудо | Йошкар-Ола, Красноармейский урем, 65 пӧрт |
| 6 № тӱшкагудо | Йошкар-Ола, Кремлёвский урем, 40 пӧрт |
| 7 № тӱшкагудо | Йошкар-Ола, Кремлёвский урем, 46 пӧрт |
| 8 № тӱшкагудо | Йошкар-Ола, Советский урем, 123 пӧрт |
| 9 № тӱшкагудо | Йошкар-Ола, Красноармейский урем, 71/1 пӧрт |
Студент ушем-влак
Туныктымаш тӧнежыште тыгай студент ушем-влак шке пашаштым вӱдат[32][33]:
- МарГУ-што тунемше-влакын каҥашышт[34]
- МарГУ-н студент паша отрядше-влак[35]
- «Акпарс-МарГУ» студент спорт клуб[36]
- Вокал студий
- Хореографий студий
- «A.N.I.» кызытсе жапысе куштымаш студий
- МарГУ-н барабанщицыже-влак
- Вуйлатыше-влакын школышт
- «Тукым» сем проект
- «U-rock» сем проект
- «Gentle Crew» куштышо команде
- «Мурсем» фольклор ансамбль
- «Курык йӱксавыш» куштышо ансамбль
- Хор дене мурымо студий
- «Кечыйол» хор
- «Курык йӱксавыш» кавказ куштымаш-влак
- Марий театр
- МарГУ-н выпускникше-влакын ассоциацийышт[37]
- Волонтёр корпус[38]
Спорт
2025 ийыште университетын спортлык материально-технический базышкыже спорт корпус, чараклыше полоса элемент-влакан кумдан профилян 2 почмо стадион, 6 спорт зал, 3 спорт площадке, тренажёр зал, аэробике зал, тир, 2 ече базе, саргурал пӧлем пурат[31].
Спортын тыгай видше-влак дене секций-влак ыштат: мини-футбол, баскетбол, волейбол, ӱстембал теннис, бадминтон, бокс, карате, ече дене ӱчашымаш, полиатлон, вийым шуараш функционал тренинг, вийым шуараш лӱмын ямдылалтмаш, пикш гыч лӱйкалымаш, фитнес-аэробике, фитнес-його[32].
Студент да университетын пашаеҥже-влаклан канашышт «Олимпиец» спорт-тазалык лагерь уло, тудым 1974 ийын 26 августышто почмо. 2008 ийыште вашталтымылан кӧра Марий кугыжаныш университет кӧргыш Н. К. Крупская лӱмеш Марий кугыжаныш педагогике институт да 1965 ийын 21 апрельыште почылтшо «Чайка» спорт-тазалык лагерь пуреныт. 2008 ий гыч «Олимпиец» тӱшка лӱмым нумалеш. Лагерь Марий Чодра национальный парк территорийыште Яльчик ер серыште верланен[39].
Периодике савыктыш
Университетыште тыгай периодике шанче савыктыш-влак лектыт[40]:
- Марий кугыжаныш университетын уверлыкше. Журнал 2007 ий гыч савыкталтеш, квартал еда лектеш. Тушто педагогике да филологий дене статья-влакым савыктат. ВАК-ын переченьышкыже пура[41][42].
- Марий кугыжаныш университетын уверлыкше. «Ялозанлык шанче. Экономический шанче» серий. Журналым 2015 ийыште негызлыме, квартал еда лектеш. Материал-влак экономике да ялозанлык темым авалтат. ВАК-ын переченьышкыже пура[43][44].
- Марий кугыжаныш университетын уверлыкше. «Историй шанче. Юридический шанче» серий. Журналым 2015 ийыште негызлыме, квартал еда лектеш. Историй шанчыште ВАК-ын переченьышкыже пура[45][46].
- Касвел-Эрвел. Шанче-практик талуксавыктыш 2008 ий гыч савыкталтеш. Статья-влак йотэл историйлан, Касвел ден Эрвелын исторический да культур аспектыштлан пӧлеклалтыныт[47][48].
Тоштер-влак
Археологий тоштер
Археологий тоштерым 1975 ийыште историй пӧлкасе В. С. Патрушевын вуйлатыме археологий кружокыш коштшо студент-влакын вийышт дене негызлыме. Тудак 1989 ийыште тоштерым вуйлаташ тӱҥалын. 2025 ийлан экспозицийыш пурат: шанче кидвозыш архив, полевой кидвозыш архив, археологий дене книга-влак, археологий дене кылдалтше мумаш-влак[49].
Зоологий тоштер
Зоологий тоштер 1935 ийыште почылтын да педагогике институтын естественный наук кафедрышкыже пурен. Тӱҥалтыште тиде янлык да препарат-влакын шагал улшо чучылыштым аралыме кабинет лийын. Институтын пашаеҥже, студентше да выпускникше-влаклан кӧра кабинетым эреак у экспонат-влак дене пойдарен шогымо. 1938 ийыште биологий кабинетым зоологий тоштерыш савырыме, тудым 1972 ийыште МарГУ-лан пуымо. 2025 ийлан тоштерыште тупрӱдан да тупрӱдыдымӧ янлыкын, колын да кайыкын чучылыштым ончыкталтыт. Экспозиций 3 залыште вераҥдалтын да тушто 1000 утла экспонат уло[50].
Тӱнямбалне пашам пырля ыштымаш
МарГУ-н тӱнямбалне пашам пырля ыштымашым вияҥдыме тӱҥ задачыже-влак — йотэл, тӱнямбал организаций-влак да вуз-влак дене ойпидышым ыштымаш, тӱнямбал проектым вораҥдарымаш да тушто участвоватлымаш, Российысе туныктымашым тӱнямбал туныктымаш кумдыкыш шыҥдарымаш, академический мобильность программым илышыш пуртымаш, йотэл граждан-влакым туныктымаш[51][52]. 2025 ийыште университетыште тӱнямбалсе 47 эл гыч 2800 утла студент тунемеш[52].
МарГУ тӱнямбалсе тыгай ассоциаций-влакын членже улеш[53]:
- Финн-угор университет-влакын ассоциацийышт
- Евразийысе университет-влакын ассоциацийышт
- Юлкундем федерал округысо вуз-влакын тӱнямбалне пашам пырля ыштыме шотышто ассоциацийышт
- Россий-Индий университет-влакын ассоциацийышт
- Российысе классический университет-влакын ассоциацийышт
- Россий-Китай классический университет-влакын ассоциацийышт
Туныктымаш тӧнеж Индийын Национальный медицине комиссийжын чынлыме вуз-влак спискыш пура, Медицине школ-влакын тӱнямбал справочникышкыже (WDOMS[52]) пуртымо.
2025 ийыште туныктымаш тӧнеж 13 эл гыч 28 йотэл тунемме тӧнеж да компаний дене ойпидышым ыштен, нунын коклаште[54]:
- Андижанысе кугыжаныш университет (Узбекистан, Андижан ола)
- Каракалпакысе кугыжаныш университет (Узбекистан, Нукус ола)
- Кыргыз экономике университет (Киргизий, Бишкек ола)
- Ошысо кугыжаныш университет (Киргизий, Ош ола)
- Садриддин Айни лӱмеш Таджик кугыжаныш педагогике университет (Таджикистан, Душанбе ола)
- Таджик кугыжаныш коммерций университет (Таджикистан, Душанбе ола)
- Минскысе кугыжаныш лингвистике университет (Белоруссий, Минск ола)
Рейтинг
RAEX аналитике агентствын 2024 ийыште эртарыме Юлкундем федерал округысо вуз-влакын верысе рейтингыштын данныйже почеш, Марий кугыжаныш университет 16-шо позицийыште лийын[55], 2025 ийыште — 20-шо верыште[56][57].
2024 ийыште Интерфаксын национальный сводный рейтингыштыже тунемме тӧнеж 132—135-ше верым налын[58].
Ректор-влак
Тӱрлӧ ийлаште вузым вуйлатыше-влак лийыныт[5][59]:
- Колла Виктор Эдуардович (1971—1982)
- Соколов Пётр Алексеевич (1982—1985)
- Ившин Виктор Павлович (1985—1998)
- Макаров Виталий Иванович (1998—2013)
- Швецов Михаил Николаевич (2013 — кызытсе жап)
Вуйлатымаш
2025 ийыште вузым вуйлатат[60]:
- Ректор — Швецов Михаил Николаевич
- Стратегийлык вияҥмаш шотышто проректор — Токтарова Вера Ивановна
- Административный да правовой паша шотышто проректор — Сидоров Олег Алексеевич
- Шанче паша шотышто проректор — Леухин Анатолий Николаевич
- Туныктымаш паша шотышто проректор — Воронцова Эльвира Михайловна
- Инноваций паша шотышто проректор — Белослудцев Константин Николаевич
- Тӱнямбал паша шотышто проректор — Петрова Ирина Петровна
- Университет комплексым вияҥдыме да цифран трансформаций шотышто проректор — Белорусов Роман Валерьевич
- Самырык-влакын политикышт да воспитательный паша шотышто проректор — Кузнецова Анастасия Владимировна
Палыме туныктышо-влак
- Вакс, Анатолий Бенционович ― совет сарзе пашаеҥ, шанче пашаеҥ, экономист-шанчыеҥ. Экономике шанче кандидат, профессор. Совет-финн, Кугу Ачамланде да совет-япон сар-влакын салтакше, подполковник. 1941 ий гыч ВКП(б) йыжъеҥ.
- Григорьева, Людмила Яковлевна – марий йылмызе, шанчызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (2003), доцент (2006).
- Ефимова, Нина Аркадьевна — совет да российысе журналист, сымыктышъеҥ, краевед. «Марийская правда» республикысе газетын тӱҥ редакторын алмаштышыже (1983—2000). Историй шанче кандидат, Марий кугыжаныш университетын доцентше. Россий Федераций тӱвыран сулло пашаеҥже (2003).
- Золотова, Татьяна Аркадьевна — совет да россий шанче пашаеҥ, фольклорист, литературовед, филологий шанче доктор, профессор. Юл кундемысе да Марий Элысе руш калык йӱла ойпогым, самырык-влакын тӱвыраштым шымлыме шотышто ик эн ончыл фольклорист. Марий Эл Республик шанчын сулло пашаеҥже (2002). Россий Федерацийысе кӱшыл профессионал туныктымашын почётан пашаеҥже (2007). Россий естествознаний академийын йыжыҥъеҥ-корреспондентше. Тудын лӱмжым «Палыме шанчыеҥ-влак» энциклопедийыш пуртымо.
- Зорина, Зоя Георгиевна — шанчызе, йылмызе, туныктышо, филологий шанче доктор (1997), профессор (1998), Марий АССР-ысе шанчын сулло пашаеҥже (1998), Россий Федерацийысе кӱшыл школын сулло пашаеҥже.
Палыме выпускник-влак
- Абукаев-Эмгак, Вячеслав Александрович — марий серызе, почеламутчо, прозаик, драматург, кусарыше, журналист, театр пашаеҥ, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1991), Олык Ипай лӱмеш Марий комсомол премийын лауреатше (1990), Пошкырт Элысе Яныш Ялкайн лӱмеш премийын лауреатше (1998), Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1999), Марий Эл Республикысе М. Шкетан лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше (2007), Марий Эл Республикын Калык серызыже (2006).
- Глушкова, Зоя Михайловна — марий серызе, почеламутчо, журналист, кусарыше, Россий Серызе влак ушемын йыжъеҥже (2002), Россий Журналист-влак ушемын йыжъеҥже (2009), Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (2000), М. А. Кастрен Обществе премийын лауреатше (2000), «Марий Элын идалыкысе книгаже» конкурсын лауреатше (2006, 2008, 2018), Марий Эл Республикысе С. Г. Чавайн лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше (2013), Н. Лесков лӱмеш премийын лауреатше (2015), Марий Эл Республикын Калык серызыже (2022).
- Кузьмин, Евгений Петрович — марий шанчызе, историк, мер пашаеҥ, историй шанче кандидат (2009), Марий Эл Республикысе С.Г. Чавайн лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше (2011).
- Маслихин, Александр Витальевич — совет да российысе философ, Марий кугыжаныш университетысе философий кафедрын профессоржо, Чуваш кугыжаныш ялозанлык академийын тӱҥтуныктыш дисциплине кафедрын профессоржо.
- Почтенева, Марина Георгиевна — Российысе театрын да кинон актрисыже, радиовӱдышӧ, педагог, марий мурым мурышо. Марий Эл Республикын сулло артисткыже.
- Шаблий, Денис Сергеевич — российысе актёр, режиссёр, сценарист, продюсер да монтажёр. «Марий йомак» «У ий масак» кинолабораторий-влакым негызлен. Самырык-влакын Калыкле кинопремийжын лауреатше, Марий Эл Республикысе самырык-влакын Олык Ипай лӱмеш кугыжаныш премийын лауреатше.
Проект-влак
- РУВИКИ интернет-энциклопедий дене пырля ыштыме Марий йылме дене олимпиадылан ямдылалташлан материал дене спецпроект.
Палемдымаш
- ↑ Швецов Михаил Николаевич. Тергыме кече: 27 ага 2014. Архивлыме 27 ага 2014 ий.
- ↑ Марийский государственный университет стал опорным вузом региона, 2017-04-18, <https://kidsher.ru/ru/science/8952/>. Тергыме: 27 ага 2025.
- ↑ 1 2 О МАРГУ (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ 1 2 История университета (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 28 ага 2025.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Марийский государственный университет. marsu.ru.
- ↑ С чего начинался Марийский государственный университет. cyberleninka.ru. Тергыме кече: 28 ага 2025.
- ↑ Педагогический институт (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ pg12.ru, Служба новостей, Михаил Швецов стал ИО ректора МарГУ, <https://pg12.ru/news/3974>. Тергыме: 28 ага 2025.
- ↑ Малясев, Виталий (2019-04-19), Михаил Швецов избран ректором МарГУ, <https://potokmedia.ru/87882/shvecova-ostanetsja-rektorom-margu/>. Тергыме: 28 ага 2025.
- ↑ Список опорных вузов в России пополнили 22 региональных университета Архивысе копий 27 вӱдшор 2017 гыч // Интерфакс, 18.04.2017
- ↑ Макеева А. Вызов для вузов Архивысе копий 26 вӱдшор 2017 гыч // Коммерсантъ, 17.04.2017
- ↑ По итогам второго конкурсного отбора программы создания опорных университетов 22 вуза станут опорными Архивысе копий 27 вӱдшор 2017 гыч // Министерство образования и науки Российской Федерации, 18.04.2017 года.
- ↑ Институт цифровых технологий (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ В МарГУ открывается Институт цифровых технологий. mari-el.gov.ru (8 пеледыш 2020).
- ↑ Старт реализации проекта «МарГУ СтудФитнес» (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ В Марийском государственном университете открылся фитнес-центр (неопр.). ГТРК «Марий Эл». Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Ещё больше возможностей для спорта! (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 28 ага 2025.
- ↑ 1 2 Институты и Факультеты (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Структурные подразделения (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Научные лаборатории (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Музеи (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Структура и органы управления образовательной организацией (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Образование (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ 1 2 Центр дополнительного образования и профессионального обучения (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Отдел аспирантуры, ординатуры и докторантуры (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Диссертационные советы (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Аккредитационно-симуляционный центр. https://marsu.ru.
- ↑ Проектно-аналитический офис. https://marsu.ru.
- ↑ Марийский аграрный колледж. marsu.ru.
- ↑ Студенческий городок (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ 1 2 Материально-техническое обеспечение и оснащенность образовательного процесса. Доступная среда (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ 1 2 Секции. marsu.ru.
- ↑ Творчество. marsu.ru.
- ↑ Совет обучающихся МарГУ (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Студенческие трудовые отряды МарГУ (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Студенческий спортивный клуб «Акпарс-МарГУ» (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Ассоциация выпускников МарГУ (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Волонтёрский корпус МарГУ (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Спортивно-оздоровительный лагерь «Олимпиец» (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Редакция научной и учебной литературы (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Вестник Марийского государственного университета - Вестник МарГУ (руш.). vestnik.marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Вестник Марийского государственного университета. КиберЛенинка. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Вестник Марийского государственного университета. Серия «Сельскохозяйственные науки. Экономические науки» (руш.). agro-econom.vestnik.marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Вестник Марийского государственного университета. Серия «Сельскохозяйственные науки. Экономические науки». КиберЛенинка. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Вестник Марийского государственного университета. Серия «Исторические науки. Юридические науки» (руш.). history-law.vestnik.marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Вестник Марийского государственного университета. Серия «Исторические науки. Юридические науки». КиберЛенинка. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ О журнале — Запад-Восток (руш.). west-east.marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ «Запад-Восток». Научно-практический ежегодник. КиберЛенинка. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Археологический музей Марийского Государственного Университета (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 28 ага 2025.
- ↑ Зоологический музей Марийского Государственного Университета (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 28 ага 2025.
- ↑ Международное сотрудничество (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ 1 2 3 Сведения об интеграции российского образования с мировым образовательным пространством. marsu.ru.
- ↑ МарГУ в международных ассоциациях. marsu.ru.
- ↑ Информация о заключённых и планируемых к заключению договорах с иностранными и (или) международными организациями по вопросам образования и науки. marsu.ru.
- ↑ Рейтинг вузов Приволжского федерального округа (2024 г.) (руш.). raex-rr.com. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Рейтинг вузов Приволжского федерального округа (2025 г.) (руш.). raex-rr.com. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Марийский государственный университет (руш.). raex-rr.com. Тергыме кече: 27 ага 2025.
- ↑ Марийский государственный университет, <https://academia.interfax.ru/ru/university/144/?page=ratings>. Тергыме: 27 ага 2025.
- ↑ Ректоры. https://marsu.ru.
- ↑ Персоналии (неопр.). marsu.ru. Тергыме кече: 27 ага 2025.
Литератур
- Учёные Марийского государственного университета. — Йошкар-Ола: МарГУ, 2002. — 292 с. — 1000 экз. — ISBN 5-94808-043-9.
- Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — 486 с. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Марийский государственный университет // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 512—513. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
Кылвер-влак
 | |
|---|---|
| Библиографий каталоглаште |
|
