Бурков, Николай Алексеевич

Николай Алексеевич Бурков
Шочмо кече	26 вӱдшор 1912(1912-04-26)
Шочмо вер	Кугу Руял, Косолоп ял шотан илем[d], Марий Турек район, Марий автоном область
Колымо кече	5 сорла 1995(1995-08-05) (83 ий)
Колымо вер	Сысоево, Косолоп ял шотан илем[d], Марий Турек район, Марий Эл Республик, Россий
Гражданлык	СССР →  Россий
Паша сомыл	туныктышо, журналист, офицер
Награде да премий

Никола́й Алексе́евич Бурко́в (26 вӱдшор 1912, Кугу Руял, Марий Турек район — 5 сорла 1995, Сысоево, Марий Эл Республик) — совет туныктышо, журналист, партий пашаеҥ, Кугу Ачамланде сарын Талешкыже. Марий АССР-ысе Марий Турек район Кугу Руял шымияш школын директоржо (1950—1966). Кугу Ачамланде сар жапыште сарзе суаплан Йошкар Шӱдыр (1944, 1945), II (1944) да I (1985) степенян Ачамланде сар орден-влак дене, образованийым вияҥдымашке надырлан — «Почёт Пале» орден дене (1967) палемдалтын. ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.

Илыш корныжо

1912 ий 26 апрельыште кызытсе Марий Турек район Кугу Руял ялеш шочын. 1938 ийыште Марий АССР-ысе Косолоп (кызыт — Марий Турек) район Марий Билямор педагогике училищым тунем лектын. Тудым тунем пытарымеке, 1938—1941 ийлаште — «Сталин корно» Косолоп район газетын редакторжо. Марий калык гыч лекше икымше Совет Ушемын Талешкыже С. Р. Суворов да тудо ийлаштак «Сталин корно» газетыште пашам ыштыше палыме марий писатель, журналист Дим. Орай дене палыме лийын.

1941 ий мартыште РККА-ш ӱжыныт: Кугу Ачамланде сарын участникше, штабын кодироватлыме кыл дене пӧлка начальникын кугурак полышкалышыже, офицер-связист, майор марте служитлен. Шуко жапым армий штабын офицер составшым кодироватлыме кыл документ-влак дене пашам ышташ тунемме ден ямдылалтмашлан ойырен. Брянск кундемыште, Белоруссийыште кредалын, Кёнигсбергым, Берлиным налмаште участвоватлен. Сар пытымеке, ешыж дене Белоруссийыште илен, Минскысе сарзе округын штабыштыже служитлен. 1947 ийыште армий гыч демобилизоватлалтын.

1947—1950 ийлаште — ВКП(б)-ын Косолоп райкомын кокымшо секретарьже. 1956 ийыште Н. К. Крупская лӱмеш МГПИ-м (заочнын) тунем пытарен. 1950 ий гыч Кугу Руял шымияш школышто: 1950—1966 ийлаште — директор, 1966—1971 ийлаште — географий туныктышо.

1995 ий 5 августышто Марий Элысе Марий Турек район Сысоево ялеш колен, Киров областьысе Вӱрзым район Буйское селасе шӱгарлаште тойымо.

Еш

Пелашан лийын, ватыже — И. И. Крылова (1922—1999), калык мурызо, тошто марий муро-влакым шке семын мурышо да погышо, Марий АССР-ысе школын сулло туныктышыжо, Октябрь революций орденын кавалерже.

Ӱдыржӧ — Эльмира Буркова (Ефремова) (1948 ийыште шочын), туныктышо.

Чаплӱм ден суаптар-влак

• Йошкар Шӱдыр орден (28.01.1944; 03.03.1945);
• II степенян Ачамланде сар орден (16.08.1944);
• I степенян Ачамланде сар орден (1985);
• «Почёт Пале» орден (1967);
• «Сарзе суаплан» медаль (02.06.1945, 15.08.1945);
• «Кёнигсбергым налмылан» медаль;
• «Берлиным налмылан» медаль;
• «1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль;
• «1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлан коло ий» лӱмгече медаль;
• «1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлан кумло ий» лӱмгече медаль;
• «1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлан нылле ий» лӱмгече медаль;
• «1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлан витле ий» лӱмгече медаль.

Палемдымаш

Литератур

• Бурков Николай Алексеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 57-58. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
• Мочаев В. А. Бурков Николай Алексеевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 65. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
• Суворов М. П. Листая страницы истории: историко-краеведческий очерк / Михаил Павлович Суворов — Йошкар-Ола: Издательский центр ИП В. Я. Очеева, 2012. — С. 17.

Кылвер-влак

• Память народа. Бурков Николай Алексеевич. Год рождения: __.__.1912.
• Подвиг народа. Бурков Николай Алексеевич 1912 г. р.
• Бессмертный полк. Бурков Николай Алексеевич, майор.
• Газета «Марийская правда». Вся жизнь её — как песня.