Торшин, Александр Порфирьевич

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Александр Порфирьевич Торшин
Aleksandr Porfiryevich Torshin.jpg
Флаг
Россий Федераций Федерал Погынымашын Федераций Советшын Председательжын пашажым шуктышо
Флаг
18 май — 21 сентябрь 2011 ий
Ончычсо пашаеҥ Сергей Михайлович Миронов
Алмаштыше Валентина Ивановна Матвиенко
Флаг
Марий Эл Республик Виктер деч
Федераций Советын йыжъеҥже
Флаг
2001 — 2016 январь

Шочын 27 кылме 1953(1953-11-27) (72 ий)
Митогинский пос., Усть-Большерецкий район, Камчатке область, СССР
Партий Икоян Россий
Шинчымаш
Шанче степень юридический шанче кандидат
Профессий юрист
Паша политик, мер пашаеҥ
Награде
Почёт орден (Россий) Келшымаш орден Order of Honor (South Ossetia) ribbon.png
Анатолий Кони медаль Медаль Столыпина П. А. 2 степени
Honored Lawyer of the Russian Federation.png Орден «Содружество» Kadirov orden png.png

Конфессий награде-влак:

Орден Преподобного Сергия Радонежского II степени Slavi-i-chesti.svg
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

Александр Порфирьевич Торшин (шоч. 27 кылме 1953, Митогинский[d], Усть-Большерецкий район[d], Камчатский край, СССР) — российысе кугыжаныш пашаеҥ, 2015-ше ий 21-ше январь гыч 2018-ше ий декабрь марте Россий Банк председательын алмаштышыже — статс-секретарьже[1], 2024-ше ий июль гыч — Евразийысе рейтинг агентствын (ЕРА) директор-влак каҥашын председательже[2].

Россий Федерацийын 1-ше классан действительный кугыжаныш советникше, Россий Федерацийын сулло юристше, Марий Эл Республикын сулло юристше, РФ прокуратурын почётан пашаеҥже, юстицийын полковникше, юридический шанче кандидат, доцент. Тиддеч ончыч — Марий Эл Республик Виктер деч Федераций Советын йыжъеҥже (2001—2015), Россий Федераций Федераций Советын 1-ше Председательжын алмаштышыже, 2011-ше ий 18-ше май гыч 21-ше сентябрь марте — Россий Федераций Федераций Советын Председательжын сомылжым шуктышо[3].

Илыш корно

СССР-ысе Камчатке областьын Усть-Большерецкий районысо Охотск теҥыз серыште верланыше Митогинский посёлкышто шочын.

1971-ше ийыште Ново-Подрезково кыдалаш школым (Моско область) тунем пытарен.

1971-1973-шо ийлаште РСФСР прокуратурын рӱдӧ аппаратыштыже канцелярий секретарьлан пашам ыштен.

1973—1975-ше ийлаште СССР Сарзе вий  (руш.) радамыште срочный служым эртен, старшина сарзе званий дене запасыш колтеныт.

1978-ше ийыште Всесоюзный юридический заочный институтын (ВЮЗИ) Моско факультетшым правоведений специальность дене йошкар диплом дене тунем пытарен, юрист квалификацийым налын.

Институтым пытарымеке ВЮЗИ-н очный аспирантурышкыжо пурен, кандидатлык диссертацийым арален, вара тиде институтыштак туныкташ кодын. Умбакыже Совет политике науко ассоциацийыште (СПНА) пашам ыштен, СПНА-н учёный секретарьжылан тыршен.

1983-1987-ше ийлаште СССР шанче Академийын Президиум аппаратыштыже Мер шанче секцийын кугурак шанче пашаеҥжылан пашам ыштен.

1987-1990-ше ийлаште КПСС РК пеленысе Мер шанче академийыште кугурак туныктышо семын пашам ыштен, вара совет кугыжаныш чоҥымаш да права кафедрын доцентше лийын.

1990-ше ийыште М. В. Ломоносов лӱмеш Моско кугыжаныш университетын  (руш.) психологий факультетше пеленысе Вуз пашаеҥ-влакым уэш ямдылыме шотышто тунемме рӱдерым пытарен.

1990-1991-ше ийлаште КПСС РК-н Мер-политике организаций-влак дене паша шотышто пӧлкажын кугурак референтше, консультантше семын пашам ыштен, 1991-ше ийыште — СССР Президент Аппаратын штатный экспертше.

1992—1993-шо ийлаште Россий Федераций Президентын Администраций Вуйлатышыжын Советникше должностьым налын.

Варажым Российын политике да виктарыме сферыште тӱрлӧ должностьлаште пашам ыштен:

  • РФ Виктер аппаратын Кӱшыл Совет да мер организаций-влак дене вашкылым ыштыме шотышто пӧлка вуйлатышыжын алмаштышыже (1992—1993).
  • Министр-влак Советын — РФ Виктерын аппаратыштыже — Россий Федерацийын Федерал Погынымашыжын  (руш.) палатыже, Федерал Погынымаш да мер ушем-влак дене вашкылым ыштыме шотышто департаментын депутат фракцийже да депутатше-влак дене вашкыл шотышто пӧлка вуйлатышын алмаштышыже да пӧлка вуйлатышын должностьшым айлен (1993—1995).
  • Россий Рӱдӧ банкын статс-секретарьже (Рӱдӧ банк председатель алмаштышын рангыштыже), кугыжаныш виктарымаш орган-влак, мер организаций-влак да прессе дене вашкыл шотышто вуйын шоген (1995—1998).
  • РФ Виктерын Кугыжаныш Думысо полномочиян представительже, Виктер аппарат вуйлатышын алмаштышыже (1998—1999).
  • «Кредит организаций-влакым вашталтыме шотышто агентстве» кугыжаныш корпорацийын («КОРА» КК) генеральный директоржын алмаштышыже — статс-секретарьже (1999—2001).
  • Марий Эл Республик Виктер деч РФ Федераций Советын представительже (2001-ше ий гыч 2015-ше ий 20-шо январь марте)[4].

2002-шо ий январьыште Федераций Совет Председательын алмаштышыжлан сайлалтын, 2008-ше ий 19-ше сентябрь гыч 2015-ше ий 21-ше январь марте Федераций Совет Председательын икымше алмаштышыже лийын.

2004-ше ий август гыч — «Икоян Россий»  (руш.) партийын йыжъеҥже.

2004-ше ийыште Беслан олаште 2004-ше ий 1-3-шо сентябрьыште лийше событий-влакым расследоватлыме шотышто Парламент комиссийым вуйлатен. Иктешлыше докладшым Россий Федерацийын Кугыжаныш Думыжо да Федераций Советше пеҥгыдемденыт[5].

2008-ше ий августышто А. П. Торшин Грузийысе Кечывалвел Осетий ӱмбак керылт пурымым тергыме шотышто Федераций Совет комиссийын пашажым вуйлатен.

2011-ше ийыште Кугыжаныш Думышко АПЕС-ын пунчалже-влак шотышто законопроектым официальнын пуртен[6].

2011-ше ий 18-ше май гыч 21-ше сентябрь марте Федераций Совет Председательын  (руш.) сомылжым шуктен.

2014-ше ий мартыште Крым ден Севастопольын Россий Федераций составышке пурымо йодыш шотышто Федераций Советын черетдыме заседанийжым ямдылымаште чолган тыршен.

2016-шо ий марте — Белоруссий да Россий Ушем  (руш.) Парламент Погынын председательжын алмаштышыже[7].

2015-ше ий 21-ше январь гыч Россий Федераций Рӱдӧ Банкын председательжын алмаштышыжлан — статс-секретарьжылан шогалтеныт. Вара сулен налме канышыш лекме амал дене постшым коден[1].

А. П. Торшин СНГ, Монголий, Сербий, Босний ден Герцеговине элласе сайлымашлаште тӱнямбал эскерымаш миссийым икмыняр гана вуйлатен.

Терроризм ваштареш кучедалше национальный комитетын (ТВКНК) йыжъеҥже, терроризм ваштареш кучедалше кугыжаныш комитетын (ТВККК) йыжъеҥже, «Сеҥымаш» Российысе виктарыме комитет председательын алмаштышыже, РФ Президент пелен Российын интересшылан эҥгекым ыштыше историйым шонен вашталтыме ваштареш шогымо шотышто комиссийын йыжъеҥже (2009—2012), Йӱдвел-Кавказ федерал округым социал-экономике могырым вияҥдыме йодыш-влак шотышто Виктер комиссийын йыжъеҥже.

Косово да Метохийын христиан святыне-влакыштым аралыме шотышто «Шнуяҥдыме Шнуй Савван тӱнямбал Фондшо» Тӱнямбал гуманитар фондын вуйлатышыже[8].

РФ практике лӱйкалымаш Федерацийын Попечительский советшын йыжъеҥже. США-н Калыкле лӱйкалымаш ассоциацийын илыш мучкылан йыжъеҥже[9]. Тӱнямбал паша шотышто российысе советын (ТПТС) йыжъеҥже. «Айдеме да закон» журналын редакций советшын йыжъеҥже. «Спасский башне» фестивальын Попечительский Советшын йыжъеҥже (тӱҥалтыш гычак), Российысе налогым тӱлышӧ-влак ушемын сопредседательже, Российысе тӱнямбал олимпийский университетын Попечительский Советшын йыжъеҥже (тӱҥалтыш гычак). СНГ тӱнямбал ассамблей деч эскерыше-влак миссийын вуйлатышыже.

Федераций Советыште паша

2001-ше ий январь гыч 2015-ше ий марте Торшин Марий Эл Республикын Виктерже деч Федераций Советын йыжъеҥже[10] — Федераций Советыште Марий Эл Республик Виктер деч йыжъеҥ лийын. 2002-шо ий январьыште Федераций Совет Председательын алмаштышыжлан сайленыт. 2008-ше ий сентябрьыште Федераций Совет Председательын икымше алмаштышыжлан шогалтеныт.

2004-2006-шо ийлаште Беслан оласе 2004-ше ий 1-3-шо сентябрьыште лийше терактын амалжым да кузе лиймыжым тергыме шотышто РФ Федерал Погынын Парламент комиссийжым вуйлатен[11]. Тудын паша лектышыже мер илышыште тӱрлӧ кумылым луктын[12]. Федераций Советын регламент да парламент паша шотышто Комитетшын йыжъеҥже лийын.

Федераций Совет Председательын икымше алмаштышыже семын Россий Федераций субъект-влакын тӧртыкым лукшо да исполнительный кучем органышт дене — Юл кундемысе (Приволжский), Йӱдвел-Кавказ округ-влак дене, мер организаций-влак да религий ушем-влак дене — вашкылым пеҥгыдемден.

Федераций Советыште пашам ыштыме жапыште Торшинын темлыме эн палыме проект да инициативе-влак коклаште — виктерын пеҥгыдемдыме тамак ваштареш законжым, сыралан акцизым иземдымашым критиковатлымаш.

2011-ше ий 18-ше май гыч 21-ше сентябрь марте — Федераций Совет Председательын сомылжым шуктышо (должность почеш, у Председательым сайлыме марте)[13].

РФ Рӱдӧ банкыште паша

2015-ше ий 21-ше январьыште Россий Федераций Рӱдӧ Банкын председательжын алмаштышыжлан — статс-секретарьжылан шогалтеныт[1].

2018-ше ий июльышто Торшинын специальный полышкалышыже 29-ияш Мария Бутинам США-ште, кучемым увертарыде, россий агент семын пашам ыштымыжлан арестоватленыт. Федерал расследований бюрон уверже почеш, Торшинын полышкалышыже 2016-шо ий гыч америкысе должностян еҥ-влак дене кылым ыштен. «Российын интересшым вияҥден колташ манын США-ште пунчалым лукмо процессыш влиянийым ыштыме амал дене частный (але „обходной“) коммуникаций каналым ышташ шонен»[9].

2018-ше ий 30-шо ноябрьыште, чиновниклан 65 ий темме деч вара, РФ Рӱдӧ банк увертарен: Торшин сулен налме канышыш лекме амал дене шке постшым коден[14]. Отставкыш США-н персональный санкцийжым пуртымо да ончычсо полышкалыше Мария Бутинам арестоватлыме годым каен[15][16].

2018 ий деч варасе паша

2019-ше ий гыч 2024-ше ий марте «Россельхозбанк» АО правлений председательын советникше лийын[2][15]. 2024-ше ий июльышто Евразийысе рейтинг агентствын (ЕРА) директор-влак каҥашын председательжылан сайлалтын[2]. 2022-шо ий гыч — ВШЭ НИУ-н Юриспруденций да администрирований кӱшыл школын профессоржо[17].

ОПГ дене кыл шотышто титаклымаш-влак

2016-шо ий августышто Bloomberg увер агентстве палдарыме почеш, Испанийысе граждан гвардийын шолып отчётыштыжо Торшин ден Испанийыште арестоватлыме да 2016-шо ий май мучашыште тӧртыклан келшыдыме сделке-влак верч ныл ийлан петырымаште лийше таганский ОПГ-н лидерже Александр Романов коклаште пеҥгыде кыл улмо нерген данный-влак улыт[18].

Тиде отчёт почеш, Торшин пуйто таганский ОПГ член-влаклан Испанийыште банк да недвижимость гоч российысе ОПГ-н осал паша дене ыштен налме капиталым лукмо шотышто кӱштымаш-влакым пуэн[18]. Британийысе Би-би-си радиокорпораций увертарен: «полицийын пунчалже-влак Торшинын да Романовын телефон дене мутланымашышт, тыгак Романовын Майоркасе виллыштыже поген налме документ-влак негызеш улыт».

Торшин шкеже Романов дене палыме улмо шотышто торешланен огыл, но палемден: тудын дене «социальный гына» вашкылже уло, тудо — Романовын эргыжын кресачаже. Россий Рӱдӧ банкын пресс-службыжо, тудым Торшин зампред семын вуйлатен, Bloomberg агентствын савыктыме увержылан шӧрымашым савыктен:

Россий Банкымат, Александр Торшинымат нигунамат официальнын испан правам аралыше-влакын материалышт дене, кудыштлан Блумберг агентстве эҥерта, палымым ыштен огытыл… Ме палена, судын иктешлыше материаллаштыже Блумбергын публикацийыштыже улшо пунчал-влак огыт палемдалт, да Александр Торшин нергенат ок ойлалт. Тыге, Блумбергын статьяштыже Александр Торшин нерген возымын негызше уло манын шонаш нимогай пеҥгыде амал уке[19].

Тидын деч вара Увер РИА Испаний граждан гвардийыш официал йодмашым колтен да Романовын пашажым тергымаште тыршыше пашаеҥ-влакын заявленийыштым савыктен:

Ме нигунамат Торшин оксам лукмо шотышто инструкций-влакым пуэн, Испанийыште оксам кузе ыштыме шотышто умылтарен манын ойлен огынал. Тиде Bloomberg-ын умылтарымыже. Ме тыгак Торшинын таганский ОПГ дене кылже улмымат пеҥгыдемден огынал[20].

2025 ий майыште Российыште «Таганысе» ОПГ-н лидерже-влаклан приговорым лукмо, тушто Торшин титаклыме еҥ семынат, осал пашам ыштыше еҥ семынат ушештаралтын огыл[21]. 2026 ий тӱҥалтышлан Испанийыште расследованийым элын юрисдикцийыштыже фигурант укелан кӧра фактически чарыме (статус «ончылгоч чарнымаш»).

Санкций-влак

2018-ше ий 6-шо апрельыште В. Путин деке лишыл улшо Российысе 17 чиновник да 7 бизнесмен дене пырля США-н санкций «Кремль лӱмерышке» пуртеныт. США Финанс министерствын SDN (Specially Designated Nationals) спискыштыже РФ виктерын сомылвер еҥже семын улеш[22].

Тыгак Украинын санкцийже йымалне улеш. Евросоюзын, Великобританийын, Швейцарийын да Канадын санкций спискыштышт огеш ончыкталт.

Еш

Пелашыже, кок ӱдыржӧ, кок ӱдыр уныка ден эрге уныкаже уло. Изаже С. П. Торшин (1955-ше ийыште шочын) — биологий шанче доктор, РКАУ — МКЯОА-н профессоржо[23].

Тӱрлӧ шӧрынан паша

1992-шо ийыште Иерусалимыш Суап (Благодатный) туллан коштмо Паломнический миссийыште да тудым Российын у историйыштыже икымше гана Москош кондымаште участвоватлен.

Россий теҥгелан символым ямдылымаште да пеҥгыдемдымаште тыршен. Рӱдӧ Банкын директор-влак Советшын 2013-шо ий 11-ше декабрьысе «Теҥген графике палыжым (теҥген символжым) пеҥгыдемдыме нерген» пунчалешыже[24] Россий Банкын Председательже Эльвира Набиуллина, тыгак тиде событийлан торжественностьым пуымо амал дене — Кугыжаныш Думын Председательже Сергей Нарышкин да Федераций Советын икымше Председательжын алмаштышыже Александр Торшин — кидпалыштым пыштеныт.

Награде-влак

  • Россий Федерацийын сулло юристше (2003-шо ий).
  • Марий Эл Республикын сулло юристше (2003-шо ий).
  • Анатолий Кони медаль (2005-ше ий).
  • Россий Федераций Президентын, Россий Федераций Виктерын, Федераций Совет Председательын таумутышт.
  • II степенян Преподобный Сергий Радонежский орден (2005) — кугыжаныш-черке кылым пеҥгыдемдыме шотышто пашажлан.
  • II степенян «Аль-Фахр» Чап орден (2005-ше ий).
  • I степенян «Аль-Фахр» Чап орден.
  • Чап орден (2008-ше ий).
  • Чап орден (2008-ше ий, Кечывалвел Осетий)[25].
  • II степенян Святой благоверный князь Даниил Московскийын орденже (2008-шо ий).
  • Келшымаш орден (2013-шо ий)[26].
  • II степенян Чап да Честь орден (2013-шо ий)[27].
  • Ахмат Кадыров лӱмеш орден (2013-шо ий)[28].
  • II степенян Святой Анна орден (2013-шо ий, Россий Император Пӧрт)[29].
  • Преподобноисповедник Севастиан, Карагандинский схиархимандритын орденже (2013-шо ий 22-шо декабрь, Казахстан митрополичий округ)[30].
  • Святой король Милутинын орденже (2014-ше ий, Сербийысе Православный Черке)[31].
  • Святой Гавриил Мелекесскийын медальже (2018-ше ий, Руш Православный Черкын Мелекесский епархийже).
  • Россий Славян возыктыш да тӱвыра фондын Кирилл да Мефодий тӱнямбал премийжын лауреатше
  • Белоруссий Республикын Калык Погынжын Чап кагазше (2013-шо ий) — кугыжаныш да парламент кокласе кылым пеҥгыдемдымашке кугу надырлан[32].
  • Лӱйкалыме да йӱштӧ (холодный) саргурал дене суапландареныт.

Политике позиций

  • РФ Конституционный судлан Айдемын праваж шотышто Европысо судын пунчалже-влакым шуктымым чараш йӧным ыштыше законопроектын авторжо улеш[33].
  • Российыште США семынак частный тюрьма системым ыштымаш верч шога[34].
  • Кӱчык йытыран саргуралым закон дене келшышын кучылтмо верч шога[35].
  • Мӱндыр Йӱдвел да Мӱндыр Эрвел гыч ача-ава деч посна кодшо йоча-влакым кавказ ешлашке пуымо верч шога[36].

Палемдымаш

  1. 1 2 3 О назначении Торшина А. П. статс-секретарем – заместителем Председателя Банка России. cbr.ru. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026.
  2. 1 2 3 Александр Торшин избран председателем совета директоров Евразийского рейтингового агентства. Frank Media. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026.
  3. Александр Торшин — Первый заместитель Председателя Совета Федерации РФ (руш.). torshin.ru. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026.
  4. Прекращены досрочно полномочия сенатора А. Торшина в связи с его переходом на другую работу. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 2 вӱдшор 2015 ий.
  5. Парламентская комиссия по Беслану представила итоговый доклад (руш.). Российская газета. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 20 вӱдшор 2022 ий.
  6. Р. И. А. Новости. Торшин предлагает сделать решения КС приоритетными над решениями ЕСПЧ (руш.). РИА Новости (20110620T1125). Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 20 вӱдшор 2022 ий.
  7. Торшин Александр Порфирьевич — Персоналии. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 20 ага 2011 ий.
  8. «Международный Фонд Святого Саввы Освященного» (англ.). saintsabbas.com. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026.
  9. 1 2 В США россиянку задержали за работу на российские власти. Росбизнесконсалтинг (16 сӱрем 2018). Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 16 сӱрем 2018 ий.
  10. Прекращены досрочно полномочия сенатора А. Торшина в связи с его переходом на другую работу. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 2 вӱдшор 2015 ий.
  11. Доклад Парламентской комиссии по расследованию причин и обстоятельств совершения террористического акта в городе Беслане Республики Северная Осетия — Алания 1—3 сентября 2004 года. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивировано из оригинала 1 идым 2014 ий.
  12. Доклад Торшина — преступление против жертв теракта, считают во Владикавказе (руш.). annews.ru. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026.
  13. Александр Порфирьевич Торшин (руш.). torshin.ru. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026.
  14. Центробанк РФ. Официальный сайт. О кадровых изменениях. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 30 кылме 2018 ий.
  15. 1 2 Участник скандала с Марией Бутиной стал советником главы Россельхозбанка. Forbes. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026.
  16. Связь Торшина с делом Бутиной. Интерфакс. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026.
  17. Торшин Александр Порфирьевич. Профессор. НИУ ВШЭ. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026.
  18. 1 2 Mobster or Central Banker? Spanish Cops Allege This Russian Both (англ.). bloomberg.com. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026.
  19. Центробанк прокомментировал статью Bloomberg о Торшине, <http://ria.ru/world/20160809/1473923551.html>. Тергыме: 27 шорыкйол 2026. 
  20. В МВД Испании заявляют, что не обвиняли Торшина в отмывании денег ОПГ. РИА Новости (29 сорла 2016). Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 28 идым 2019 ий.
  21. В Мосгорсуде завершился процесс по делу Таганской ОПГ. Ведомости (12 ага 2025). Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026.
  22. Уроженец Камчатки попал под санкции США: ИА «Кам 24», <https://kam24.ru/news/main/58256.html>. Тергыме: 27 шорыкйол 2026. 
  23. Торшин Сергей Петрович (руш.). Российский государственный аграрный университет — МСХА имени К. А. Тимирязева. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026.
  24. Об утверждении графического обозначения рубля (символ рубля) | Банк России. www.cbr.ru. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 20 вӱдшор 2022 ий.
  25. Александр Торшин награжден Орденом Почёта Республики Южная Осетия (руш.). archive.noar.ru. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026.
  26. Указ Президента Российской Федерации от 13 сентября 2013 г. № 718
  27. Предстоятель Русской Церкви возглавил церемонию открытия XVII Всемирного русского народного собора. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 3 кылме 2013 ий.
  28. Александр Торшин награжден орденом Кадырова (руш.). chechnya.gov.ru. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026.
  29. Юбилей А. П. Торшина. zvio.info. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026.
  30. Первый заместитель Председателя Совета Федерации Федерального Собрания Российской Федерации А. П. Торшин награждён орденом преподобноисповедника Севастиана Карагандинского. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 2 вӱдшор 2015 ий.
  31. А. П. Торшин награждён Орденом Святого короля Милутина. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 3 пургыж 2015 ий.
  32. Постановление Президиума Совета Республики Национального собрания Республики Беларусь от 17 июня 2013 года № 137-ПСР5 «О награждении К. К. Ищанова и А. П. Торшина Почётной грамотой Национального собрания Республики Беларусь». Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 25 вӱдшор 2021 ий.
  33. Страсбург предстанет перед высшим судом. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 23 пеледыш 2011 ий.
  34. Нужны ли России частные тюрьмы. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 14 сорла 2011 ий.
  35. Торшин предлагает разрешить боевое оружие и контролировать владельцев. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 18 сорла 2011 ий.
  36. Сенатор Торшин предложил переселить сирот на Кавказ. Тергыме кече: 27 шорыкйол 2026. Архивлыме 23 вӱдшор 2016 ий.

Литератур

  • Торшин Александр Порфирьевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 364—365. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Торшин Александр Порфирьевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 757. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.