Охотин, Степан Гаврилович

Степан Гаврилович Охотин
Степан Гаврилович Охотин
Шочмо кече	20 теле 1911
Шочмо вер	Весшӱргӧ, Волаксола ял шотан илем[d], Морко кундем;
Колымо кече	14 сорла 1972 (60 ий)
Колымо вер	Йошкар-Ола, РСФСР[d], СССР;
Эл	Россий империй → СССР
Профессий	тӱҥ эмлыше
Шанче алан	хирургий, урологий
Паша вер	Марий АССР-ысе Республикысе поликлинике; Марий АССР тазалык аралтыш министерстве
Образований	Н. И. Пирогов лӱмеш российысе калыкле шымлыше медицине университет[d];
Званий
Награде да премий

Степан Гаврилович Охотин (20 теле 1911, Весшӱргӧ, Волаксола ял шотан илем^[d] — 14 сорла 1972, Йошкар-Ола) ― тазалык аралтыш аланысе совет марий пашаеҥ, эмлыше-хирург. Марий АССР тазалык аралтыш министрын алмаштышыже (1946―1949), Республикысе поликлиникын вуйлатышыже, МАССР-ысе Республикысе туберкулёз диспансерын тӱҥ эмлышыже (1956―1972). РСФСР-ын сулло эмлышыже (1960). Кугу Ачамланде сарын салтакше. 1939 ий гыч ВКП(б) член.

Илыш корныжо

1911 ий 20 теле тылзын кызытсе Марий Элысе Морко вел Весшӱргӧ^[1] ялысе кресаньык ешеш шочын^[2]^[3]^[4].

1935 ий сентябрьыште Москосо 2-шо медицин институтым (руш.) (мар. тунем пытарен^[2]^[3]^[4].

1935 ийыште РККА-ш ӱжалтын, 1936 ий марте сарзе эмлыше. 1939 ийыште ВКП(б)-ш пурен^[2]^[3]^[4].

1940 ийыште уэш Йошкар Армийыш ӱжалтын. Кугу Ачамланде сарын салтакше: хирург, 2-шо Белорус фронтышто (руш.) (мар. № 3421 эвакогоспитальын эмлыше пӧлка вуйлатышыже, медицин службын майоржо. 1946 ий мартыште армий гыч демобилизоватлалтын. Йошкар Шӱдыр да II степенян Ачамланде сар орден-влак да медаль-влак дене палемдалтын^[2]^[3]^[5].

Сар деч вара Моркысо рӱдӧ эмлымверын тӱҥ врачшылан пашам ыштен. 1946―1949 ийлаште ― Марий АССР тазалык аралтыш министрын алмаштышыже. 1949―1956 ийлаште ― Марий АССР Республикысе эмлымверын хирург-урологшо, 1956 ий гыч ― Республикысе поликлиникым вуйлатыше, МАССР туберкулёз ваштареш диспансерын тӱҥ эмлышыже^[2]^[3].

Эмлыме йодыш шотышто республикысе газет ден журналлаште статья-влакын, брошюрын авторжо^[2]^[3]^[6].

Тазалык аралтыш аланыште суапшылан 1960 ийыште тудлан «РСФСР-ын сулло эмлышыже» чаплӱмым пуымо. Медаль-влак, ты радамыштак «Пашаште ойыртемалтмылан» да Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше дене (кок гана) палемдалтын^[2]^[3].

Йошкар-Оласе Турун шӱгарлаште РСФСР-ын сулло эмлышыже Охотин Степан Гавриловичын шӱгарже

1972 ий 14 сорлаште Йошкар-Олаште илыш гыч каен^[2]^[3]. Йошкар-Оласе Турун шӱгарлаште тойымо^[7].

Чаплӱм да суаптар-влак

РСФСР-ын сулло эмылышыже (1960)^[2]^[3]
Марий АССР-ын сулло эмылышыже (1951)^[2]^[3]
II степенян Ачамланде сар орден (30.05.1945)^[2]^[3]^[4]
Йошкар Шӱдыр орден (31.08.1944)^[2]^[3]^[4]
«Моском аралымылан» медаль
«Берлиным налмылан» медаль
«1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (09.05.1945)
«Пашаште ойыртемалтмылан» медаль (1952)^[2]^[3]
«Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль^[2]^[3]^[4]
Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше (1957, 1971)^[2]^[3]

Палемдымаш

↑ Родная Вятка (неопр.). rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 12 кылме 2025. Архивлыме 12 кылме 2025 ий.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ ¹² ¹³ ¹⁴ ¹⁵ Мочаев, 2017, с. 323.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ ¹² ¹³ ¹⁴ ¹⁵ Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 605―606.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ Известные земляки (неопр.). biblmorki.ru. Тергыме кече: 12 кылме 2025. Архивлыме 28 теле 2019 ий.
↑ Охотин Степан Гаврилович (неопр.). poisk.re. Тергыме кече: 12 кылме 2025. Архивлыме 12 кылме 2025 ий.
↑ 1951-1960 годы | Национальная библиотека имени С.Г. Чавайна Республики Марий Эл (неопр.). nbmariel.ru. Тергыме кече: 12 кылме 2025. Архивлыме 10 сорла 2022 ий.
↑ Охотин Степан Гаврилович (руш.). Пантеон России. Тергыме кече: 12 кылме 2025. Архивлыме 12 кылме 2025 ий.

Литератур

Александров Н. А., Мочалов С. Г. Развитие здравоохранения в Марийской АССР. ― Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1980. ― 216 с.: ил.
Артищева Р. В., Двинянинов А. В., Мочаев В. А. Охотин Степан Гаврилович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 268. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
Охотин Степан Гаврилович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 605-606. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
Артищева Р. В., Двинянинов А. В. Охотин Степан Гаврилович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 323. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

[1] Родная Вятка (неопр.). rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 12 кылме 2025. Архивлыме 12 кылме 2025 ий.

[_d8b2c7506f157ff6-2] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ ¹² ¹³ ¹⁴ ¹⁵ Мочаев, 2017, с. 323.

[_4c900ce37554adfe-3] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ ¹¹ ¹² ¹³ ¹⁴ ¹⁵ Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 605―606.

[:0-4] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ Известные земляки (неопр.). biblmorki.ru. Тергыме кече: 12 кылме 2025. Архивлыме 28 теле 2019 ий.

[5] Охотин Степан Гаврилович (неопр.). poisk.re. Тергыме кече: 12 кылме 2025. Архивлыме 12 кылме 2025 ий.

[6] 1951-1960 годы | Национальная библиотека имени С.Г. Чавайна Республики Марий Эл (неопр.). nbmariel.ru. Тергыме кече: 12 кылме 2025. Архивлыме 10 сорла 2022 ий.

[7] Охотин Степан Гаврилович (руш.). Пантеон России. Тергыме кече: 12 кылме 2025. Архивлыме 12 кылме 2025 ий.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]