Григорьев, Михаил Григорьевич

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
В Рувики есть статьи о других людях с такой фамилией, см. Григорьев.
Михаил Григорьевич Григорьев
Григорьев, Михаил Григорьевич (ракетчик)3.jpg
Шочмо кече 1917 ий 23 шыжа(1917-10-23)
Шочмо вер Молодка, Бежецк уезд, Тверь губерний, Россий республик
Колымо кече 1981 ий 12 кылме(1981-11-12) (64 ий)
Колымо вер Моско, СССР
Пурымаш  СССР
Войскан родшо Артиллерий, РВСН
Службо жап 1941—1981
Званий
Генерал-полковник
Командоватлен 7-ше гвардий миномёт бригаде,
РВГК-н посна кӱлешлыкан 23-шо бригадыже,
43-шо ракете армий,
СССР РВСН Энвуйын икымше алмаштышыже
Кредалмаш/сар Кугу Ачамланде сар
Награде да премий
Ленин орден Ленин орден Орден Красного Знамени Орден Красного Знамени
Орден Красного Знамени Орден Красного Знамени Орден Отечественной войны I степени Орден Красной Звезды
Орден Красной Звезды III степенян «СССР Сарзе вийыште Шочмо эллан служитлымашлан» орден Медаль «За боевые заслуги» Юбилейная медаль «За доблестный труд (За воинскую доблесть). В ознаменование 100-летия со дня рождения Владимира Ильича Ленина»
SU Medal For Distinction in Guarding the State Border of the USSR ribbon.svg Медаль «За оборону Ленинграда» SU Medal For the Defence of the Soviet Transarctic ribbon.svg Медаль «За победу над Германией в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.»
SU Medal Twenty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg SU Medal Thirty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg SU Medal For the Capture of Koenigsberg ribbon.svg SU Medal Veteran of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg
SU Medal 30 Years of the Soviet Army and Navy ribbon.svg SU Medal 40 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg SU Medal 50 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg SU Medal 60 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg
SU Medal In Commemoration of the 250th Anniversary of Leningrad ribbon.svg
Ленинская премия

Йот элласе суаптар

Польшым Уэш Ыштымаш орденын Офицерлык ыресше дене суапландаралтше Йошкар Тисте орден (Монголий)

Михаи́л Григо́рьевич Григóрьев (23 шыжа 1917, Молодка[d], Бежецк уезд[d], Тверь губерний[d], Россий республик[d] — 12 кылме 1981, Моско, РСФСР[d], СССР) — генерал-полковник, континентла кокласе баллистике ракете-влакын икымше соединенийыштын командующийже («Ангара» объект, вара Плесецк космодром лийын), СССР РВСН-ын командующийжын икымше алмаштышыже, Ленин премийын лауреатше.

Илыш корно

Михаил Григорьевич Григорьев 1917 ий 23 октябрьыште Молодка ялыште (кызыт — Тверь областьын Бежецк районжо) кресаньык ешеш шочын. Ончыч Захарово ялысе кыдалаш школышто, вара Бежецкысе 5 №-ан школышто тунемын, тушто 1990 ий гыч Григорьевын тоштерже пашам ышта[1].

1936 ийыште Григорьев Ф. Э. Дзержинский лӱмеш Артиллерий академийыш пурен. 1941 ий майыште академийым тунем пытарен да Белоруссийысе 5-ше гаубичный кугу куатан артиллерий полкысо батарейын командиржылан шогалтыме.

Кугу Ачамланде сар

1942 ий июльышто кугурак лейтенант Григорьевым Калинин фронтысо  (руш.) (мар. 85-ше посна гвардий миномёт дивизионын командиржылан шогалтыме. 1942 ий декабрь гыч 10-шо гвардий миномёт бригадын командиржын алмаштышыжлан шогалтыме.

7-ше гвардий миномёт бригаде

1943 ий февральыште майор Григорьевлан 7-ше гвардий неле миномёт бригадым чумыраш пуымо. Бригадын саргуралыштыже 310-миллиметран «Катюша» БМ-31 реактивный миномёт-влак лийыныт. Тушман-влак ӱмбак икымше залпым бригаде 1943 ий 19 мартыште пуэн. Сӧйлык суаплан бригаде «Свирский» чап лӱмым налын да Йошкар Тисте, Суворов, Кутузов орден да Александр Невский орден-влак дене суапландаралтын.

Сар деч варасе службо

Сар деч вара Москош Совет Армийын артиллерий штабшын кугурак шанче пашаеҥжын должностьышкыже налыныт, сар опытым да сар деч варасе ракете саргуралым сар деч вара кучылтмым иктешлыме шотышто комиссийыште пашам ыштен.

1950 ий декабрьыште полковник М. Г. Григорьев «Капустин Яр» полигонышто РВГК-н посна кӱлешлыкан 23-шо бригадым чумыра, тудын дене вара вич ий командоватла.

1954—1956 ийлаште Григорьев СССР Саргурал Вийын Генеральный штабшын Сарзе академийыштыже тунемын.

1956 ий гыч — кӱшыл артиллерий инженер училищын начальникшын алмаштышыже, варарак — икымше алмаштышыже.

«Ангара» объект

1957 ий 11 январьыште СССР Министр-влак Каҥашын  (руш.) (мар. «Ангара» условный лӱм дене сарзе объектым ыштыме нерген Пунчалже лектын. СССР-ыште континентла кокласе Р-7 да Р-7А баллистичке ракета-влак дене саргуралаҥдыме икымше войсковой ракете соединений ышталтын.

1957 ий 10 июльышто СССР обороно министрын 01635 №-ан приказше дене чумыралтше ракете соединенийын командиржылан полковник М. Г. Григорьевым шогалтыме, а 1957 ий 15 июльышто Григорьев 13991 №-ан сарзе частьын командир должностьышкыжо шогалме да тудым чумыраш тӱҥалме нерген1 №-ан приказеш кидпалым пыштен. Тиде кече Плесецк космодромым[2] да Мирный олам негызлыме кечылан шотлалтеш. Тудын улмо икымше ийлаште космодромым чоҥымашке кугу надырым пыштен, ужшо еҥын ойлымыж почеш, «Кызытсыла шарнем: мылам туге чучын, сӧйлык икымше стартым ыштыме жапыште тудо утларакше чоҥышо лийын, а ракетчик огыл».[3]

1959 ий 30 июльышто СССР-ыште МБР-ым икымше гана тунемме-сӧйлык шот дене колтымо. 1959 ий 15 декабрьыште полковник Г. К. Михеевын сӧйлык стартан икымше станций сӧйлык дежурствыш шогалын. Кок кече гыч СССР Правительствын пунчалже дене у саргурал вий — Стратегийлык кӱлешлыкан ракете войска — ышталтын.

1960 ий тӱҥалтышыште, Р-7 сӧйлык ракете комплекс дене сӧйлык дежурствын икымше опытшым шотыш налын, генерал Григорьев ракетым колташ ямдылыме жапым чот кӱчыкемдаш полшышо кумшӱдӧ утла ешартыш уэмдымашым шыҥдарыме нерген темлымаш дене лектеш. Ятыр темлымашыжым пашалан налме. 1961 ий майыште полковник Г. К. Михеевые вуйлатыме часть у график почеш Р-7 ракетым «пеш сай» аклымаш дене колтен.

1961 ий гыч, сӧйлык дежурствым шуктымо дене пырля, Р-9А да Р-10 сӧйлык ракете-влак комплекслам чоҥаш тӱҥалыт.

43-шо ракете армий

1962 ий майыште генерал-майор М. Г. Григорьевым 43-шо ракете армийын командующийжын икымше алмаштышыжлан шогалтыме (штаб Винница олаште), 1966 ий июнь гыч 1968 ий апрель марте — тиде армийын командующийже.

Р-36-ым тергымаш

1963 ийыште М. Г. Григорьевым континентла кокласе Р-36 ракете комплексым тергыме шотышто кугыжаныш комиссийын председательжылан шогалтыме, тудын тӱҥ конструкторжо академик М. К. Янгель лийын.

1967 ий 21 июльышто Р-36 ракете комплексым РВСН-ын саргуралышкыже налме. Сайын тергымылан тиде ийынак Григорьевым Ленин премий дене суапландарыме.

РВСН-ын тӱҥ командующийжын икымше алмаштышыже

1968 ий гыч Стратегийлык кӱлешлыкан ракете войскан Тӱҥ командующийжын икымше алмаштышыжлан шогалтыме.

1981 ий гыч СССР Оборона министерствын Генеральный инспекторжо-влакын группыжын советникше лийын.

СССР Кӱшыл Каҥашын  (руш.) (мар. 9-ше созывшын (1974—1979) Марий АССР деч (596 №-ан Марий-Тӱрек йырвел) да 10-шо созывшын (1979—1981) (601 №-ан Шернур йырвел) депутатше. КПСС-ын 22, 24, 25, 26 погынжын делегатше[4].

Москосо Новодевичий шӱгарлаште  (руш.) (мар. тоеныт, 7 №-ан ужаш, 18 №-ан рад, 12 №-ан вер.

Суаптар

Йот элласе суаптар

  • Польшым Уэш Ыштымаш орденын Офицерлык ыресше (Польша)
  • Йошкар Тисте орден (Монголий)

Консультант

  • «Тулым сорлыклымаш» художественный фильм, 1972 ий.

Шарнымашым курымаҥдымаш

  • 2002 ий 13 июльышто Мирный олаште Григорьев лӱмеш парк почылтын[5].
  • 2007 ий 13 июньышто астрономий ушем Крымысе астрономий обсерваторийын почмо 12219 №-ан планетылан Григорьевын лӱмжым пуэн[6].
  • 2007 ий 14 июльышто Мирный олан рӱдӧ площадьыштыже Михаил Григорьевич Григорьевлан шарныктыш почылтын[5].
  • 2016 ий 12 июньышто М. Г. Григорьевын шочмо Бежецк район Молодка ялыште шарнымаш кӱ меҥгым шогалтыме.

Сочинений-влак

Григорьев М., Астапенко Г., Терехов И. Ракетчики. — М.: ДОСААФ СССР, 1979. — 134 с. — 100 000 экз.

Палемдымаш

  1. ↑ Тверские ведомости 28(1812) от 16/07/2010 (руш.). Тергыме кече: 1 пургыж 2026.
  2. ↑ Правда Севера 14 июля 2007 (126) — Рокот космодрома Плесецк (руш.). Тергыме кече: 1 пургыж 2026.
  3. ↑ Питалев Г. М. Будни строителей Плесецка. Строительство первых в СССР боевых стартовых позиций межконтинентальных баллистических ракет. // Военно-исторический журнал. — 2007. — № 6. — С.50-55.
  4. ↑ Марийская биографическая энциклопедия-2, 2017, с. 111.
  5. ↑ 1 2 Официальный сайт администрации Мирного (руш.). mirniy.ru. Тергыме кече: 1 пургыж 2026.
  6. ↑ Военно-промышленный курьер, 17 октября 2007 года (руш.). Тергыме кече: 1 пургыж 2026.

Литератур

  • «Военный энциклопедический словарь ракетных войск стратегического назначения» / Министерство обороны России.; Гл.ред.: И. Д. Сергеев, В. Н. Яковлев, Н. Е. Соловцов. — Москва: Большая Российская энциклопедия, 1999. — 632 с. — 8500 экз. — ISBN 5-85270-315-X.. — С.138—139.
  • Северный космодром России / Под общей ред. А. А. Башлакова. — Мирный: космодром «Плесецк», 2007. — Т. 1. — 568 с.
  • Сухина Г. А. Григорьев (Повесть о ракетчике). — М. : Молодая гвардия, 2004. — 197 с. — (ЖЗЛ; Вып. 1079 (879)). — 5000 экз. — ISBN 5-235-02632-2
  • Опарина Т. Т. Григорьев Михаил Григорьевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 111. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Григорьев,_Михаил_Григорьевич&oldid=1233022" гыч налме