Архипов, Ефим Архипович
| Ефим Архипович Архипов | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 1911 ий 2 пургыж |
| Шочмо вер | Лапкасола, Памар волость, Чебоксар уезд, Озаҥ губерний, Россий империй |
| Колымо кече | 1999 ий 17 ага (88 ий) |
| Колымо вер | Йошкар-Ола, Марий Эл, Россий |
| Гражданлык |
|
| Паша сомыл | партий пашаеҥ |
| Награде да премий | |
Ефим Архипович Архипов (3 пургыж 1911, Лапкасола, Чебоксар уезд, Озаҥ губерний, Россий империй — 17 ага 1999, Йошкар-Ола, Марий Эл Республик, СССР) — марий совет партий да комсомол пашаеҥ. Марий АССР ВКП(б)/КПСС райком-влакын икымше секретарьже: Йоласал (1946—1949), Параньга (1951—1953), Сотнур (1953—1956), Хлебниково (1956—1959). 1939 ий гыч ВКП(б) йыжъеҥ. Кугу Ачамланде сарын салтакше, майор.
Илыш корно
1911 ий 3 февральыште кызытсе Марий Эл Волжск вел Лапкасола ялеш шочын[1]. 1931 ийыште Чыкма педагогике техникумыш тунем пытарен[2].
1933—1937 ийлаште РККА радамыште служитлен.
1937 ий гыч Марий Тӱрек да Провой районысо, тыгак Йошкар-Оласе комсомол да партий пашаште. 1940 ийыште 1937 ийысе комсомолец-влакым шояклен ойлымыжо рашемын, тиде нуным арестоватлымашке конден, тидлан кӧра партий деч шылталымашым налын[2].
1941 ий октябрьыште Йошкар Армийыш налыныт. Кугу Ачамланде сарын салтакше: 1-ше Белорус да Кечывалвел-Касвел фронтлаште гаубице артиллерий полкын командирже, посна артиллерий разведке дивизионын политужаш почеш командирын алмаштышыже, майор. 1945 ий октябрьыште демобилизоватлыме. I степенян Ачамланде сар орден, Йошкар Тисте орден, Йошкар Шӱдыр орден да медаль-влак дене палемдыме[2][3][4].
1951 ийыште Горький партий школым тунем пытарен. 1946—1949 ийлаште — Йоласал райкомын, 1951—1953 — Параньга райкомын, 1953—1956 — Сотнур райкомын, 1956—1959 — Хлебниково райкомын икымше секретарьже. 1958 ийыште КПСС ЦК пелен Кӱшыл партий школым тунем пытарен. 1959—1971 ийлаште Марий республикын профессионально-технический туныктымаш виктарымашын начальникшын алмаштышыже лийын[2].
Тудын шуко ияш мер-политике пашажым «Чап Тамга» орден, тыгак Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше (кум гана) дене палемдыме[2].
Награде-влак
- «Чап Тамга» орден (1951)[2]
- Йошкар Тисте орден (18.10.1944)[2][3][4]
- I степенян Ачамланде сар орден (06.04.1985)[2][3][4]
- Йошкар Шӱдыр орден (05.08.1944)[2][3][4]
- «Сарзылык суаплан» медаль (24.03.1943)[3][4]
- «Сталинградым аралымылан» медаль (1942)[3][4]
- «1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (09.05.1945)[3][4]
- «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль
- Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Вуйверын Чаптаныкше (1952, 1957, 1971)[2][3][4]
Литератур
- Архипов Ефим Архипович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 33. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Мочаев В. А. Архипов Ефим Архипович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 35. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
Палемдымаш
- ↑ Лапкасола | Родная Вятка. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 9 пургыж 2026. Архивлыме 31 шыжа 2022 ий.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Мочаев, 2007, с. 35.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Архипов Ефим Архипович :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 9 пургыж 2026. Архивлыме 12 сорла 2022 ий.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 #дорогапамяти Участник ВОВ ✩ Архипов Ефим Архипович (руш.). Музейный комплекс "Дорога Памяти". Тергыме кече: 9 пургыж 2026.
Кылвер-влак
- #дорогапамяти Участник ВОВ ✩ Архипов Ефим Архипович (руш.). Музейный комплекс "Дорога Памяти". Тергыме кече: 9 пургыж 2026.
- Память народа. Архипов Ефим Архипович. Год рождения: 21.01.1911
- Пургыж тылзын 2 кечынже шочшо-влак
- 1911 ийыште шочшо-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Чебоксар уездыште шочшо-влак
- Ага тылзын 17 кечынже колышо-влак
- 1999 ийыште колышо-влак
- Йошкар-Олаште колышо-влак
- «Почёт пале» орден дене суапландаралтше-влак
- Йошкар Тисте орден дене суапландаралтше-влак
- I степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- Йошкар Шӱдыр орден дене суапландаралтше-влак
- «Сарзылык суаплан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Сталинградым аралымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль дене суапландаралтше-влак
- Пургыж тылзын 3 кечынже шочшо-влак
- Сталинград кредалмашын участникше-влак
- Йошкар-Олаште тойымо-влак
- Кугу Ачамланде сарын артиллеристше-влак
- Кугу Ачамланде сарыште полк командир-влак
- КПСС ЦК пелен кӱшыл партий школым тунем лекше-влак
- Кугу Ачамланде сарын политпашаеҥже-влак
- КПСС район комитет-влакын икымше секретарьышт
- ВЛКСМ-ын край, область, округысо комитет-влакын йыжыҥъеҥышт
- Майор-влак (СССР)
- ВКП(б) йыжъеҥ-влак