Точилова, Лидия Ивановна

Лидия Ивановна Точилова
Шочмо кече	1913 ий 8 ӱярня(1913-03-08)
Шочмо вер	Борок, Яраҥ уезд, Виче губерний, Россий империй
Колымо кече	2000 ий 25 пургыж(2000-02-25) (86 ий)
Колымо вер	Йошкар-Ола, Йошкар-Ола, Марий Эл, Россий
Эл	Россий империй →  СССР →  Россий
Профессий	врач, военврач
Шанче алан	хирургий, трансфузиологий
Паша вер	Марий АССР Республикысе эмлымвер
Образований	Новосибирскысе кугыжаныш медицине университет[d]
Званий	Марий АССР-ын сулло эмлызыже (1957)
Награде да премий

Лидия Ивановна Точилова (8 ӱярня 1913, Яраҥ уезд, Виче губерний — 25 пургыж 2000, Йошкар-Ола) — совет тазалык аралтыш пашаеҥ, эмлызе-хирург. Хирург, Марий АССР Республикысе эмлымверын вӱр йоктарыме пӧлкан вуйлатышыже (1947—1986). Марий АССР-ын сулло эмлызыже (1957). Кугу Ачамланде сарын салтакше: Сталинград фронтысо 232-шо лӱйкалыше дивизийын 238-ше медик-санитар батальонын 3-шо ранган военврачше, медицине службын капитанже.

Илыш корныжо

1913 ий 8 мартыште Виче губерний Борок ялеш (кызыт — Киров областьын Яраҥ олаже) шочын.

1939 ийыште Новосибирскысе медицине институтым тунем пытарен. Алтайыште эмлызылан пашам ыштен.

1941 ий июльышто Алтай край Косиха район саркомат Йошкар Армийыш налын. Кугу Ачамланде сар жапыште Сталинград фронтысо 232-шо лӱйкалыше дивизийын 238-ше медик-санитар батальонын 3-шо ранган военврачше лийын, медицине службын капитанже. Сталинград воктене, Курск дугасе кредалмаште, Европым утарыме операцийыште лийын. Суаптар документлаште тудын эмлыме пашам келгын палымыжым, пашам йӧратымыжым, сусыргышо-влакым порын ончымыжым да салтак-влакын пагалымыштым да йӧратымыштым палемдыме. 1946 ий 29 июньышто сар службо гыч луктын колтеныт. II степенян Ачамланде сар орден (кок гана) да медаль-влак, нунын коклаште «Сарзылык суаплан» медаль дене суапландаралтын.

1947—1986 ийлаште — хирург, тунамак 1960—1965 ийлаште — Марий АССР Республикысе эмлымверыште вӱр йоктарыме пӧлкан вуйлатышыже.

Тазалык аралтыш аланыште шуко ий кыртмен тыршымыжлан, 1957 ийыште «Марий АССР-ын сулло эмлызыже» чаплӱмым пуэныт. Октябрь Революций орден да медаль-влак, нунын коклаште «Пашаште чолгалыклан» медаль, тыгак РСФСР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чаптаныкше дене суапландаралтын.

2000 ий 25 февральыште Йошкар-Олаште илыш дене чеверласен.

Суаптар-влак

• Марий АССР-ын сулло эмлызыже (1957);
• Октябрь Революций орден (1976);
• II степенян Ачамланде сар орден (1944 ий 22 март, 1985 ий 06 апрель);
• «Пашаште чолгалыклан» медаль (1946);
• «Сарзылык суаплан» медаль (1943 ий 20 апрель);
• «1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль;
• «Румынийым утарымылан 30 ий» медаль (1974 ий 18 ноябрь);
• РСФСР Кӱшыл Каҥаш Презудиумын Чаптаныкше (1965).

Палемдымаш

Литератур

• Александров Н. А., Мочалов С. Г. Развитие здравоохранения в Марийской АССР. ― Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1980. ― 216 с.: ил.
• Точилова Лидия Ивановна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 365. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
• Краснов П. В., Мочаев В. А. Точилова Лидия Ивановна // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 446. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.