Силин, Иван Григорьевич
| Иван Григорьевич Силин | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 27 шорыкйол 1915 |
| Шочмо вер | |
| Колымо кече | 29 пургыж 1988 (73 ий) |
| Колымо вер | |
| Гражданлык |
|
| Паша сомыл | партий пашаеҥ, депутат, педагог |
| Награде да премий | |
Ивáн Григóрьевич Си́лин (27 шорыкйол 1915, Ӱлыл Вичмарий[d], Вӱрзым уезд, Виче губерний, Россий империй — 29 пургыж 1988, Ленинград, РСФСР[d], СССР) — марий совет партий пашаеҥ, туныктышо. Марий АССР-ысе Параньга район Элпанур школын директоржо (1937—1939), ВКП(б)-ын Марий обкомжын инструкторжо (1941), МАССР-ын Параньга районысо Павыл почиҥга ялысе В. Молотов лӱмеш колхозын председательже (1946—1955). Марий АССР-ын икымше орденым налше-влак кокла гыч иктыже, Паша Йошкар Тисте орденын кавалерже (1939). Кугу Ачамланде сарын участникше. 1940 ий гыч ВКП(б)-ын йыжыҥъеҥже.
Илыш корныжо
1915 ий 27 январьыште кызытсе Киров область Уржум районысо Ӱлыл Вичмарий ялыште марий йорло кресаньык ешеш шочын.
1934 ийыште Марий автоном областьын Марий Турек районысо Марий Пыламарий педагогике училищым тунем пытарен. 1934 ийыште Марий автоном областьын Параньга районысо школлаште завуч, туныктышо лийын, 1937—1939 ийлаште — Марий АССР-ын Параньга районысо Элпанур школын директоржо. 1940—1941 ийлаште ВКП(б) ЦК пеленысе Кӱшыл партий школышто тунемын. 1940 ий гыч — Марий АССР ВЛКСМ-ын Параньга райкомжын секретарьже, 1941 ий гыч — ВКП(б) Марий обкомын инструкторжо. 1939 ийыште Паша Йошкар Тисте орден дене суапландаралтын[1].
1942 ий февральыште РККА радамыш налыныт. Кугу Ачамланде сарын участникше: 1942—1943 ийлаште — Калинин фронтысо 19-ше посна сапёр батальонын сапёр ротыжын политрукшо, 1944—1945 ийлаште — Степной да 2-шо Украин фронтласе 6-шо гвардий танковый армийын 390-ше гвардий самоходно-артиллерий полкшын артиллерий батарейжын командирже, гвардий старший лейтенант. Венгрийым утарыме годым кредалмашлаште контузитлалтын. Сеҥымашым Чехословакийыште вашлийын[2]. 1946 ий мартыште демобилизоватлалтын. I да II степенян Ачамланде сар, Йошкар Шӱдыр орден да медаль-влак дене суапландаралтын[3][4].
Демобилизаций деч вара Марий АССР Параньга районышто пашам ыштен: Элпанур школын директоржо, Павыл почиҥга ялысе В. Молотов лӱмеш колхозын председательже[5], 1955 ий гыч — транспорт да шоссе корно-влак шотышто район виктемын вуйлатышыже, КПСС райкомын инструкторжо, 1960 ий гыч — МАССР-ын Параньга да Марий Турек районласе ӱй да сырзавод директор. Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чапкагазше дене суапландаралтын[1][2].
Мер пашам шуктен: Марий Турек посёлкысо калык депутат-влак Каҥашын председательжылан да Марий Турек ОСВОД-ын (Вӱдыштӧ утарымаш ушем) председательжылан сайлалтын.
1988 ий 29 февральыште Санкт-Петербургышто колен, Марий АССР-ысе Марий Турек посёлкышто тоеныт[1][2].
Суаптар-влак
- Паша Йошкар Тисте орден (1939)[6];
- I степенян Ачамланде сар орден (1985 ий 5 ноябрь)[7];
- II степенян Ачамланде сар орден (1944 ий 12 июнь)[3][4];
- Йошкар Шӱдыр орден (1944 ий 9 июнь)[3][4];
- «1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (1945 ий 9 май)[3][4];
- «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль;
- Марий АССР Кӱшыл Кааш Президиумын Чапкагазше (1951)[6].
Шарнымаш
- Тудын сарзе суаптарже-влак Марий Эл Республикын Параньга районысо Элпанур школын тоштерыштыже аралалтыт[2].
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 Мочаев, 2007, с. 327.
- ↑ 1 2 3 4 Уржумские корни в родословной.. | < Марийцы России >> | (руш.). vk.com. Тергыме кече: 22 шорыкйол 2026.
- ↑ 1 2 3 4 Силин Иван Григорьевич :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 22 шорыкйол 2026.
- ↑ 1 2 3 4 Галерея памяти участников ВОВ (руш.). Музейный комплекс "Дорога Памяти". Тергыме кече: 22 шорыкйол 2026.
- ↑ Информационный ресурс Республики Марий Эл "12rus.ru" :: Параньгинский район. www.12rus.ru. Тергыме кече: 22 шорыкйол 2026.
- ↑ 1 2 Мочаев, 2017, с. 327.
- ↑ Силин Иван Григорьевич :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 22 шорыкйол 2026.
Литератур
- Силин Иван Григорьевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 327. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Мочаев В. А. Силин Иван Григорьевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 397. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
- Шорыкйол тылзын 27 кечынже шочшо-влак
- 1915 ийыште шочшо-влак
- Уржум уездыште шочшо-влак
- Пургыж тылзын 29 кечынже колышо-влак
- 1988 ийыште колышо-влак
- Санкт-Петербургышто колышо-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Алфавит почеш педагог-влак
- Российысе педагог-влак
- СССР-ысе педагог-влак
- XX курымысо педагог-влак
- Паша Йошкар Тисте орден дене суапландаралтше-влак
- I степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- II степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- Йошкар Шӱдыр орден дене суапландаралтше-влак
- «1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль дене суапландаралтше-влак
- Колхоз председатель-влак
- Йӧнозанлык предприятий директор-влак
- Школ директор-влак
- Кугу Ачамланде сарын артиллеристше-влак
- Кугу Ачамланде сарыште батарей командир-влак
- КПСС ЦК пелен кӱшыл партий школым тунем лекше-влак
- Кугу Ачамланде сарын политпашаеҥже-влак
- ВЛКСМ-ын край, область, округысо комитет-влакын йыжыҥъеҥышт
- Кугурак лейтенант-влак (СССР)
- КПСС марий обкомын йыжъеҥ-влак
- Будапешт операцийын участникше-влак
- Прагысе операцийын участникше-влак
- РСФСР-ысе район каҥаш-влакын депутатышт
- ВКП(б) йыжъеҥ-влак
- Марий Элысе туныктышо-влак
- Марий Турекыште тойымо-влак