Рыбаков, Филипп Павлович
| Филипп Павлович Рыбаков | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 20 шорыкйол 1904 |
| Шочмо вер | |
| Колымо кече | 26 вӱдшор 1991 (87 ий) |
| Колымо вер |
|
| Эл |
|
| Профессий | сарзе эмлызе |
| Шанче алан | хирургий |
| Паша вер | 3-шо ударный армийын куснылшо госпитальже-влак, Юж-Урал сар йырвелын йырвелысе да гарнизонысо госпитальже |
| Награде да премий |
|
Фили́пп Пáвлович Рыбакóв (20 шорыкйол 1904, Човыксола, Вӱрзым уезд, Виче губерний, Россий империй — 26 вӱдшор 1991, Жуковский, Моско область, РСФСР[d], СССР) — марий совет сарзе эмлызе. Кугу Ачамланде сар жапыште — 3-шо ударный армийын куснылшо госпитальлаштыже вӱдышӧ хирург; медицине службо майор. Медицине службо подполковник, медицине шанче доктор. Кум Ачамланде сар орден дене суапландаралтын.
Илыш корныжо
1904 ий 20 январьыште кызытсе Марий Элын У Торъял районысо Човыксола ялысе марий кресаньык ешеш шочын[1][2][3].
Марий автоном областьысе Шернур педагогике техникумышто тунемын, 1929 ийыште Озаҥ университетын медицине факультетшым тунем пытарен[1].
1929 ий ноябрьыште Липецк гыч Йошкар Армийыш каен. Армий службым эртымеке, Иркутск областьысе Слюдянка ола поликлиникыште эмлызылан пашам ыштен. 1937 ийыште репрессийыш логалын: 1938 ий 3 февральыште арестоватленыт, «Байкалым аярташ тӧчымылан» 1 ий утла петырымаште лийын, 1939 ий 3 октябрьыште утаралтын. Реабилитироватлалтын[1][3][4].
1941 ийыште уэш РККА-ш налме. Кугу Ачамланде сарын салтакше: 3-шо ончыл армийын куснылшо госпитальлаштыже вӱдышӧ хирург, медицине службо майор. I да II степенян Ачамланде сар орден (кум гана), Йошкар Шӱдыр орден да медаль-влак дене суапландаралтын[1][5].
1950—1964 ийлаште Юж-Урал сар йырвелын йырвелысе да гарнизонысо госпиталь-влакын вӱдышӧ хирургшо лийын. Медицине шанче доктор[2][3]. 1964 ий ноябрь тылзын медицине службо подполковник лӱмпале дене сар службым мучашлен. Йошкар Шӱдыр орден да медаль-влак дене суапландаралтын[1].
1991 ий 26 апрельыште Моско воктенысе Жуковский олаште колен, туштак тойымо[1].
Суаптар-влак
- I степенян Ачамланде сар орден (31.05.1945)[5];
- II степенян Ачамланде сар орден (06.12.1943, 06.04.1985)[5][6];
- Йошкар Шӱдыр орден (31.01.1943, 30.04.1954)[5];
- «Берлиным налмылан» медаль (09.06.1945)[5];
- «1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (09.05.1945)[5];
- «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль (1970);
- «Сеҥымаш да Эрык» медаль (Польшо)[7].
Палемдымаш
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Мочаев, 2007, с. 308.
- ↑ 1 2 Чобыково (Човыксола) | Родная Вятка. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 21 шорыкйол 2026.
- ↑ 1 2 3 Рыбаков Филипп Павлович (руш.). Марийская история в лицах. Тергыме кече: 21 шорыкйол 2026. Архивлыме 1 вӱдшор 2023 ий.
- ↑ Рыбаков Филипп Павлович (руш.). Бессмертный барак. Тергыме кече: 21 шорыкйол 2026. Архивлыме 1 вӱдшор 2023 ий.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Рыбаков Филипп Павлович :: Память народа. web.archive.org. Тергыме кече: 21 шорыкйол 2026.
- ↑ Рыбаков Филипп Павлович :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 21 шорыкйол 2026. Архивлыме 1 вӱдшор 2023 ий.
- ↑ Рыбаков Филипп Павлович :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 21 шорыкйол 2026. Архивлыме 1 вӱдшор 2023 ий.
Литератур
- Рыбаков Филипп Павлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 308. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Колесников А. Ю., Мочаев В. А. Рыбаков Филипп Павлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 375. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
- Шорыкйол тылзын 20 кечынже шочшо-влак
- 1904 ийыште шочшо-влак
- Уржум уездыште шочшо-влак
- Вӱдшор тылзын 26 кечынже колышо-влак
- 1991 ийыште колышо-влак
- Жуковскийыште колышо-влак
- I степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- II степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- Йошкар Шӱдыр орден дене суапландаралтше-влак
- «Берлиным налмылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль дене суапландаралтше-влак
- «Сеҥымаш да Эрык» медаль дене суапландаралтше-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Алфавит почеш врач-влак
- СССР-ысе хирург-влак
- Медицине шанче доктор-влак
- СССР-ысе сарзе врач-влак
- Озаҥысе медицине университетым тунем пытарыше-влак
- СССР-ыште репрессийыш логалше медицине пашаеҥ-влак
- Кугу Ачамланде сарын медикше-влак
- Подполковник-влак (СССР)
- ВКП(б) йыжъеҥ-влак
- Жуковскийыште тойымо-влак