Решетников, Сергей Андреевич

Сергей Андреевич Решетников
Сергей Андреевич Решетников
Шочын	1905 ий 9 шорыкйол; Марий Турек район
Колен	1982 ий 8 теле (77 ий); Нарве, Эстон ССР[d], СССР;
Партий	КПСС
Шинчымаш	Озаҥ медицине институт, Ленинградысе сарзе-медицине академий
Профессий	хирург
Награде	;

Сергей Андреевич Решетников (9 шорыкйол 1905, Письмэҥер, Вӱрзым уезд, Виче губерний, Россий империй — 8 теле 1982, Нарве, Эстон ССР^[d], СССР) — совет кугыжаныш да политике пашаеҥ, тазалыкаралтыш пашаеҥ. Марий АССР-ысе Шернур районысо рӱдӧ эмлымверын тӱҥ эмлызыже (1951―1966). РСФСР-ын сулло эмлызыже (1941). Совет-финн сарын, Кугу Ачамланде сарын да совет-япон сарын участникше. 1944 ий гыч ВКП(б)-н йыжъеҥже.

Илыш корно

1905 ий 9 январьыште кызытсе Марий Эл Марий Тӱрек районысо Письмэҥер ялыште кресаньык ешеш шочын. 1923 ийыште Буйскышто кыдалаш школым тунем пытарен, кум ий Марий автоном область Марий Тӱрек район Косолоп селасе аптекыште пашам ыштен. 1924 ийыште Озаҥ медицине институтым, 1928 ийыште Озаҥ фармацевтике техникумым тунем пытарен. 2 ий Озаҥ оласе клинике эмлымверыште хирурглан пашам ыштен^[1]^[2].

1936 ий июльышто пелашыже, эмлызе Софья Васильевна дене пырля Марий АССР-ысе Шернур посёлкыш толын. 1936—1939 ийлаште — Шернур районысо рӱдӧ эмлымверын хирургшо^[1]^[2].

1939 ийыште РККА-ш налыныт. Совет-финн сарын (руш.) (мар. участникше: Карелийысе перешейкыште кредалын, Прибалтикыш походышто лийын^[3].

1941 ий 25 июльышто уэш фронтыш налыныт. Кугу Ачамланде сарын участникше: 1943 ий марте Хабаровскыште медицине службо майор званий дене эвакогоспитальын начальникшылан служитлен. 1944 ийыште ВКП(б)-ш пуртеныт. 1945 ийыште Ленинградысе сарзе-медицине академийым тунем пытарен. 1944 ий июльышто уэш Карелийысе перешейкыште сарзе операцийыште участвоватлен, Выборгым штурмоватлен, тидлан Йошкар Шӱдыр орден дене наградитлалтын. 1944 ий сентябрьыште Прибалтикыш логалын, вара Эрвел Пруссийыште (руш.) (мар. служитлен. Сеҥымашым Кёнигсберг воктене вашлийын, тушеч 1945 ий кеҥежым тудын частьшым Мӱндыр Эрвелыш (руш.) (мар. кусарыме. Японий дене сарым Уссурийск олаште мучашлен. 1946 ий мучашыште мӧҥгӧ пӧртылын^[3]^[4]^[5].

1951—1966 ийлаште — Марий АССР-ысе Шернур районысо рӱдӧ эмлымверын тӱҥ эмлызыже. Марий республикыште ялысе калыкым диспансер йӧн дене обслуживатлымым эн ончыч шыҥдарен^[1]^[2]. Тудын вуйлатымыж почеш кок оралтым — азам ыштыме да инфекций пӧлка-влакым — чоҥымо да пашаш колтымо, эмлыме корпусым чоҥаш проектно-сметный документацийым ямдылыме. Медицине деч посна, тудо тыште кундемым шымлен, Марий кундемын йӱдвел-эрвел районжо-влакын историйышт, географийышт, этнографийышт дене материалым поген^[3].

1966—1982 ийлаште — Нарва оласе «Кренгольмысо мануфактур» хлопок-кагаз комбинатыште санчастьын хирургшо^[1]^[2].

Тазалыкаралтыш сферыште суапшылан 1941 ийыште тудлан «РСФСР-ын сулло эмлызыже» чап лӱмым пуымо^[1]^[2].

1982 ий 8 декабрьыште Нарваште (Эстоний) колен, туштак тоеныт^[1]^[2].

Мер-политике паша

Марий АССР-ысе Шернур район Каҥашын депутатше лийын^[3].

1947—1951 ийлаште Марий АССР Кӱшыл Каҥашын (руш.) (мар. депутатшылан сайлалтын^[1]^[2].

1950—1958 ийлаште СССР Кӱшыл Каҥашын (руш.) (мар. III да IV созывшын депутатшылан сайлалтын^[1]^[2].

Шарнымаш

Марий Эл Республик Шернур район эмлымверын Администрацийже 2014 ийыште Йошкар-Оласе медицине колледжын Шернур район гыч лекше студентше-влаклан С. А. Решетников лӱмеш стипендийым ыштен^[3].

Чап лӱм да награде-влак

Йошкар Шӱдыр орден (27.07.1944)^[6]
«1941—1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (09.05.1945)
«Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий теммым палемдыме лӱмеш» медаль
Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чап грамотшо (1951, 1957, 1965)^[1]
РСФСР-ын сулло эмлызыже (руш.) (мар. (1941)^[1]^[2]
«Тазалыкаралтышын отличникше» оҥыш пижыктыме пале (СССР)^[3]
Коммунистический пашан ударникше^[3]

Палемдымаш

↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ Мочаев, 2017, с. 302.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ Почетные читатели (руш.). web.archive.org. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026.
↑ ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ Выдающийся хирург и талантливый организатор здравоохранения (неопр.). web.archive.org. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026.
↑ Решетников Сергей Андреевич :: Память народа (неопр.). pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026. Архивлыме 17 пургыж 2022 ий.
↑ Герой Решетников Сергей Андреевич (руш.). Дорога памяти. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026. Архивлыме 17 пургыж 2022 ий.
↑ Решетников Сергей Андреевич :: Память народа (неопр.). pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026. Архивлыме 17 пургыж 2022 ий.

Литератур

Решетников Сергей Андреевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 302. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
Решетников Сергей Андреевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 678. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
Краснов П. В. Решетников Сергей Андреевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 364. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

Почетные читатели (руш.). web.archive.org. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026.
Выдающийся хирург и талантливый организатор здравоохранения (неопр.). web.archive.org. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026.
Память народа. Решетников Сергей Андреевич. Год рождения: 10.01.1905

[_d8b2c5506f157c6d-1] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ ¹⁰ Мочаев, 2017, с. 302.

[:1-2] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ ⁸ ⁹ Почетные читатели (руш.). web.archive.org. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026.

[:2-3] ¹ ² ³ ⁴ ⁵ ⁶ ⁷ Выдающийся хирург и талантливый организатор здравоохранения (неопр.). web.archive.org. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026.

[4] Решетников Сергей Андреевич :: Память народа (неопр.). pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026. Архивлыме 17 пургыж 2022 ий.

[5] Герой Решетников Сергей Андреевич (руш.). Дорога памяти. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026. Архивлыме 17 пургыж 2022 ий.

[6] Решетников Сергей Андреевич :: Память народа (неопр.). pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 13 шорыкйол 2026. Архивлыме 17 пургыж 2022 ий.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]