Болотнов, Василий Фёдорович
| Василий Фёдорович Болотнов | |
|---|---|
| | |
| Шочмо кече | 9 кылме 1924 |
| Шочмо вер | |
| Колымо кече | 30 теле 2017 (93 ий) |
| Колымо вер | |
| Эл | |
| Паша сомыл | обороно йӧндартыш, фармацевтике йӧнозанлык |
| Награде да премий | |
Василий Фёдорович Болотнов (9 кылме 1924, Тошто Погорелово[d], Симбирск губерний[d] — 30 теле 2017, Йошкар-Ола) — совет да российысе ыштен лукмашым виктарыше да вуйлатыше, аралтыш да фармацевт йӧнозанлык пашаеҥ, СССР-ын шонен лукшыжо, меръеҥ. Кандаш орденын, тыштак Ленин орденын (1981), кавалерже. Кугу Ачамланде сарын салтакше.
Илыш корныжо
1924 ий кылме тылзын 9 кечынже Старое Погорелово селаште (кызыт Ульяновск областьысе Вешкаймск район) шочын. Рвезылан 4 ий лиймеке, ачаже колен.
5 ияш гыч пашам ышташ тӱҥалын, вакшыште шотлышо-влаклан полшен, колхозышто бригадир, трактор бригадын шотлышыжо лийын.
Кугу Ачамланде сарын салтакше. Фронтыш 1942 ий августышто ӱжалтын, Ульяновскысе пехото училищым изирак лейтенант лӱмпале дене тунем лектын, Кечывалвел фронтышто, Анапа воктене, Закавказ фронтышто лӱйкалыше взвод командир олмышто кредалын, нелын сусырген, контузий лийын, пел ий гыч демобилизоватлалтын[1][2][3].
Шымияш школым тунем пытарымеке, 1950 ийыште визытан дене Ульяновскысе автомеханик техникумым, 1956 ийыште — Н. Э. Бауман лӱмеш Москосо кӱшыл техник училищым тунем лектын.
Пелашан лийын, ватыже Вера Ивановна (кыдалаш школышто биологий туныктышылан пашам ыштен), ӱдыржӧ-влак Тамара ден Людмила.
2017 ий теле тылзын 30 кечынже Йошкар-Олаште колен[4].
Паша корныжо
1950—1959 ийлаште Марий машинам чоҥышо заводышто пашам ыштен, лабораторийым вуйлатен.
1959—1961 ийлаште СУКП-ын марий обкомжын инструкторжо лийын.
1961 ий гыч — Марий АССР верысе йӧнозанлык министрын алмаштышыже.
1963 ий гыч — ММЗ-н тӱҥ технологын алмаштышыже.
1965—1999 ийлаште Витамин заводым (1987—1992 ийлаште — СССР-ын медицин йӧнозанлык министерствын «Марбиофарм» ыштенлукмо ушем, 1992 ий гыч — АО «Марбиофарм» заводым) вуйлатен. Шке пашаштыже ыштен лукмашым чот модернизироватлен, тидыже заводлан кугу сеҥымашыш шуаш йӧным пуэн: «Цех-влакым чоҥымаш да вияҥдымаш, ыштен лукмын кушмыжо, тӱрлӧ у сату, тӱнямбал пазарыш лекмаш, заводын сеҥымашыжым кумдан пагалымаш да тудын ушемысе чапше — чыла тиде Болотнов годым лийын да ышталтын. Шуко шотышто завод икымше, а варажым — элыште икте гына лийын: сорбозо, сорбит, аскорбин шопыш (кислота), липой шопыш да липамид субстанций-влакым лукмо шотышто»[5].
Мер паша
Йошкар-Оласе ола Каҥашын депутатшылан сайлалтын, ССКП-н XXVI погышто делегат лийын[6].
Шарнымаш
- 2020 ий декабрьыште Йошкар-Олаште Карл Маркс уремысе 121-ше №-ан пӧртыштӧ верланыше ОАО «Марбиофарм» (Витамин завод) оралтыште ыштыкверын вуйлатышыже В. Ф. Болотновлан мемориал оҥам вераҥдаш пунчалым лукмо[7][8]. Шарнымаш оҥам пайремлын почмаш 2022 ий 29 апрельыште эртен[9].
Суаптар
- «Ачамланде ончылно суаплан» IV степенян орден (2000)
- Ленин орден (1981)
- Октябрь Революций орден (1986)
- Пашан Йошкар тисте орденже (1971)
- Калык-влакын Келшымаш орденже (18 ноябрь 1992) — сатум ыштен лукмашым кугемдымашке да тӱрлӧ у медицин вартышым ыштен лукмо кугу надырлан[10]
- «Чап Тамга» орден (1977)
- I степенян Ачамланде сар орден (1985)
- II степенян Ачамланде сар орден (12.06.1968)[11]
- «СССР-ын шонен лукшыжо» оҥпале
- ВДНХ-н шӧртньӧ медальже
- Марий АССР Кӱшыл Каҥаш Вуйверын Чаптаныкше (1974, 1977, 1984)
- Марий Эл Республикын Чаптаныкше (1999)
Палемдымаш
- ↑ Болотнов Василий Федорович :: Память народа (руш.). pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 17 теле 2025. Архивлыме 7 шорыкйол 2022 ий.
- ↑ Бессмертный полк. Йошкар-Ола. Болотнов Василий Федорович (руш.). www.moypolk.ru. Тергыме кече: 17 теле 2025. Архивлыме 7 шорыкйол 2022 ий.
- ↑ #дорогапамяти Участник ВОВ ✩ Болотнов Василий Федорович (руш.). Музейный комплекс "Дорога Памяти". Тергыме кече: 17 теле 2025.
- ↑ В. Ф. Болотнов (Русский) // Ваш новый день : Республиканская рекламно-информационная еженедельная газета. — 2018. — 13 январь (№ 2). — С. 18.
- ↑ Москвина И. Легендарный директор «Витаминки» (руш.). Марийская правда (7 кылме 2014). Тергыме кече: 17 теле 2025. Архивлыме 6 шорыкйол 2022 ий.
- ↑ Болотнов Василий Фёдорович // Большая русская биографическая энциклопедия. Версия 3.0.
- ↑ Две новые мемориальные доски появятся в Йошкар-Оле (руш.). Информационный портал "Город Йошкар-Ола" (30 кылме 2020). Тергыме кече: 17 теле 2025. Архивлыме 1 ага 2022 ий.
- ↑ Об установке мемориальной доски Болотнову Василию Федоровичу, генеральному директору ОАО «Марбиофарм» с 1965 по 1999 г.г., выдающемуся руководителю, фронтовику, изобретателю СССР, отдавшему 34 года становлению и развитию предприятия (руш.). gor-sobry-ola.ru. Тергыме кече: 17 теле 2025. Архивлыме 6 шорыкйол 2022 ий.
- ↑ В Йошкар-Оле открыли мемориальную доску бывшему гендиректору витаминного завода Василию Болотнову (руш.). Новости Марий Эл - Новости Йошкар-Олы - ГТРК «Марий Эл». Тергыме кече: 17 теле 2025. Архивлыме 1 ага 2022 ий.
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 18.11.1992 г. № 1407 (руш.). Президент России. Тергыме кече: 17 теле 2025.
- ↑ Болотнов Василий Федорович :: Память народа (руш.). pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 17 теле 2025. Архивлыме 6 шорыкйол 2022 ий.
Литератур
- Андреев В. П. Страницы истории развития промышленности Марийской АССР (1945―1980 гг.) / В. П. Андреев; Мар. гос. техн. ун-т. ― Йошкар-Ола: Мар. гос. техн. ун-т, 1999. ― 129, [1] с.: ил., карт., портр.; 20 см; ISBN 5-8158-0051-1.
- Болотнов Василий Фёдорович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 53. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
- Болотнов Василий Фёдорович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 251. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
- Мочаев В. А., Кутюков В. Г. Болотнов Василий Фёдорович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 60. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.
Кылвер-влак
- Кылме тылзын 9 кечынже шочшо-влак
- 1924 ийыште шочшо-влак
- Карсун уездыште шочшо-влак
- Теле тылзын 30 кечынже колышо-влак
- 2017 ийыште колышо-влак
- Йошкар-Олаште колышо-влак
- IV степенян «Ачамланде ончылно суаплан» орден дене суапландаралтше-влак
- Ленин орден дене суапландаралтше-влак
- Октябрь Революций орден дене суапландаралтше-влак
- I степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- II степенян Ачамланде сар орден дене суапландаралтше-влак
- Паша Йошкар Тисте орден дене суапландаралтше-влак
- Калык Келшымаш орден дене суапландаралтше-влак
- «Почёт пале» орден дене суапландаралтше-влак
- «СССР-ын изобретательже» оҥпале дене суапландаралтше-влак
- ВДНХ-н шӧртньӧ медальже дене суапландаралтше-влак
- Алфавит почеш персоналий-влак
- Вешкайма районышто шочшо-влак
- КПСС марий обкомын йыжъеҥ-влак
- РСФСР-ысе ола каҥаш-влакын депутатышт
- КПСС XXVI погынын депутат-влакше
- КПСС XXIV погынын депутат-влакше