Интервидений (муро конкурс)

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
«Интервидений» муро конкурс
руш. Конкурс песни «Интервидение»
полякла Konkurs Piosenki Interwizji
Изображение логотипа
1977—1980 ийлаште Интервиденийын вотыштыжо кучылтмо икмыняр логотип гыч иктыже
1977—1980 ийлаште Интервиденийын вотыштыжо кучылтмо икмыняр логотип гыч иктыже
Жанр Муро конкурс
Ыштыше TVP Польшо телевидений
Программым вуйлатыше-влак «Pagart» (1977—1980)
Юрий Аксюта, Лариса Синельщикова (2008)
Вӱдышӧ-влак Ирена Дзедзиц да Яцек Бромский (1977—1980)
Андрей Малахов, Яна Чурикова, Иосиф Кобзон, Анна Седакова, Иван Ургант, Александр Цекало да Дмитрий Шепелев (2008)
Композитор Анджей Курылевич
Эртарыше эл-влак  Польшо,  Россий
Йылме поляк, руш
Мыняр выпуск 4 конкурс
Ямдылымаш
Студий Радиовещаний да телевидений тӱнямбал организаций (1977—1980)
Икымше канал да Йошкар квадрат (телекомпаний) (2008)
Трансляций
Трансляций жап 1977 ий 24 сорла гыч 1980 ий 23 сорла марте
2008 ий 28 сорла — 2008 ий 31 сорла
Хронологий
Ончычсо передаче-влак Сопотышто Тӱнямбал муро фестиваль(1961—1980; 1984—2009; 2012—)
Вич шӱдыр (2004—2008)
Икгайрак передаче-влак Евровидений муро конкурс (1956—)
Бундесвидений муро конкурс (2005—)
Азиат-Тихий океан муро фестиваль (2012—)
Тюрквидений муро конкурс (2013—)
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиаште медиафайл-влак

«Интервидений» муро конкурс — Радиовещаний да телевидений тӱнямбал организацийын эрараш тӱҥалме (OIRT) эстраде муро конкурс. 1977—1980-ше ийлаште Сопот оласе ныл Тӱнямбал муро фестиваль кышкареш Сопотышто эртаралтын[1].

2008 ийыште конкурсым «Йошкар Квадрат» компаний Сочиште уэш шочыкташ тӧчен ончен[2]. 2014 ий майыште конкурс октябрьыште уэш пӧртылеш да тушко ончычсо совет кугыжаныш-влакын да Шанхайысе пырля ыштыме организацийын (ШПО) йыжыҥъеҥышт ушнат манын увертареныт[3]. 2024 ийыште «Интервидений» муро конкурс Москошто эртен[4].

2024 ий 13 июньышто РФ президентын тӱнямбал тӱвыраште пырля пашам ыштыме шотышто лӱмын ойырымо представительже Михаил Швыдкой конкурсым у кечын эртарыме нерген увертарен — 2025 ий тӱҥалтышыште[5]. 2025 ий 3 февральыште РФ президент Владимир Путин 2025 ийыште «Интервидений» музык конкурсым эртарыме нерген указеш кидпалыжым пыштен[6], конкурс Москошто «Live Ареныште» 20 сентябрьыште эрта[7].

Историй

Тӱҥ статья: Сопотышто Тӱнямбал муро фестиваль

Семлым конкурсым «Интервидений» тӱнямбал организаций негызлен. Организаций шкеже 1960 ий февральыште Радиовещаний да телевидений шотышто тӱнямбал организаций кышкареш ышталтын. Интервиденийыш тӱҥ шотышто социалистический лагерьысе кугыжаныш-влак пуреныт. Интервиденийын эреак ыштыше органже-влак — Интервидений Каҥаш, Координаций шотышто технический рӱдер, Программе-влакын координаций рӱдерышт — Прагыште верланеныт. Эн тӱҥалтышыште Интервиденийыш СССР, ГДР, Польшо, Венгрий, Чехословакий пуреныт. Организацийын шкевуя членжылан тыгак Украине, Эстоний, Латвий шотлалтыныт.

Нине эл-влак 1962 ий гыч телевизионный программе-влакым вашла вашталтен да трансляцийым эртарен кертыныт. 1963 ий апрель гыч Болгарий ден Румыний Интервиденийын участникше лийыныт. Варарак Интервиденийыш Литва, Белоруссий, Молдавий, Куба, Монголий, Финляндий, Вьетнам, Афганистан пуреныт. Интервиденийын пашаштыже тыгак Югославийын телевизионный организацийже-влак участвоватленыт. Интервиденийын программыштыже утларакше спорт таҥасымашла гыч репортаж ден трансляций лийыныт, тылеч посна йоча, музык, кумылаҥдыше передаче-влак колталтыныт. Ий еда Польшысо Сопот олаште муро конкурс эртаралтын, 1977 ийыште тудо официальнын «Интервидений» лӱмым налын. Фестивальыште уна-влакат, нунын коклаште Глория Гейнор, Петула Кларк, «Бони М» группо да молат выступатленыт.

Муро конкурслан вияҥашыже Польшысо политический событий-влак чаракым ыштеныт: 1980 ий кеҥежлан Гданьскыште тӱжем дене пашазе «Солидарность» толкынын вуйлатымыж почеш забастовкым ыштеныт. Вес ийыште польшо кучем военный положенийым пуртен, уремлашке танк-влак ден саргуралан полиций лектыныт, да Сопотышто конкурс эртаралтын огыл.

1983 ийыште «Интервидений» шым олаште, тидын шотыштак Тампере, Моско, Варшава, София, Прага (тудо участник-влакым кок гана, ты шотыштак мучашлыше касыште вашлийын) олалаште конкурсым эртарен. Гран-Прин озаже польшо мурызо Збигнев Водецкий «Кушто лийынам, мый тушко пӧртылаш йӧратем» (Lubie wracac tam gdzie bylem) мурыж дене лийын[8][9], лауреат-влак коклаште — Марина Флореа (Румыний), Маргарита Горанова (Болгарий), Карел Чернох (Чехословакий). 1984 ийыште муро конкурсым Польшышто эртарыме годым тудо уэш Сопотысо семлык фестиваль манын лӱмдалташ тӱҥалын[10].

Социалистический лагерьын шаланымыж годым Интервиденият пытен[11]. Тылеч вара конкурсым уэш шочыкташ шонымаш ик гана огыл лектын. Мутлан, конкурсым Шанхайысе пырля пашам ыштыме организаций кышкареш уэш шочыкташ шонымашым темлыме.

«Вич Шӱдыр. Интервидений»

Тӱҥ статья: Интервидений 2008 муро конкурс

2008 ийыште «Йошкар Квадрат» компаний Икымше канал дене пырля конкурсым Сочиште уэш ылыжташ тӧчен онченыт[2]. Российысе самырык мурызо-влакын «Вич шӱдыр» конкурсыштлан тӱнямбал статусым пуаш шонымаш шукертак лийын. Кум ий Икымше канал тиде фестивальым национальный формат дене эртарен, да кажне ийын оргкомитетыш моло элла гыч йодмаш-влак пуреныт. Нылымше ганалан мероприятийын правилжым уэш ончен лектыныт. «Вич шӱдыр» деке кумылым утларак савыраш манын конкурсын форматшым вашталташ да тудым «Вич Шӱдыр. Интервидений» манын лӱмдаш пунчалым лукмо.

Да уэш мучаш

Икымше каналын 2008 ийыште пуртымо у правилже почеш вес «Интервидений» конкурс конкурсышто сеҥыше элыште эртаралтшаш улмаш. 2009 ий шошым конкурсын организаторжо-влак Душанбеште лийыныт, нуно таджик могыр дене пырля конкурсым «Кохи Борбад» тӱвыра-кумылаҥдыше комплексыште эртараш пунчалым лукыныт. Но варарак мероприятийым эртарыме жапым август гыч октябрьыш кусареныт[12]. 2009 ий октябрьыште Таджикистанысе Телевидений да радиовещаний комитет председательын икымше алмаштышыже Абдурахмон Абдуманнонов увертарен: Россий могырым конкурсым чумырышо «Йошкар квадрат» компаний ден «Икымше канал» деч официальный серыш толын, тушто нуно таджикистан могырым «тиде ийыште Душанбеште конкурсым эртараш ямде огытыл» манын палдареныт[13]. Тыгак «Интервиденийын» организаторжо-влак конкурсыш Шанхайысе пырля пашам ыштыме организацийын эл-участник-влакым пурташ, тидлан кӧра тудым эртарыме жапым 2010 ийыш кусараш шоненыт.

Уэш шочмаш

Тӱҥ статья: Интервидений 2015 муро конкурс

2009 ийыште Россий премьер-министр Владимир Путин конкурсым уэш тӱҥалаш темлен, тиде гана Россий, Китай да Кокла Азийысе моло элла коклаште (нуно тӱҥ шотышто Шанхайысе пырля пашам ыштыме организаций член улыт, ШОС)[14][15][16]. 2014 ий майыште конкурс уэш октябрьыште пӧртылеш да тушко ончычсо совет кугыжаныш-влак ден ШОС член-влак ушнат манын увертареныт[3]. Мучашлан самырык мурызо-влакын «Интервидений-2014» уэш ылыжше тӱнямбал конкурсым 2014 ий октябрьыште Сочиште эртараш палемдыме[17]. Российысе «Вич шӱдыр» семлык конкурс шотан ойыркалыме тур Ялтыште 2014 ий июньышто эртен. Варарак конкурсым вораҥдарыше Виктор Дробышын политический ситуаций верч манын умылтарымекыже, конкурсым шошышко кусарен керташ лийме амал дене чареныт[18]. Увертарыме жап эртымеке организатор-влак деч нимогай официальный увер лийын огыл — конкурс эртаралтын огыл.

Интервидений 2025

2025 ий 3 февральыште РФ президент Владимир Путин 2025 ийыште «Интервидений» семлык конкурсым эртарыме нерген указеш кидпалым пыштен, тудо Москошто да Моско областьыште эртаралтеш[6]. Конкурсыш 20 утла эл ушнаш келшен[19].

25 февральыште РФ виктер конкурсын оргкомитетшым пеҥгыдемден. Тушко РФ тӱвыра министр Ольга Любимова, Икымше каналын генеральный директоржо Константин Эрнст да президентын тӱнямбал тӱвыра паша кыл шотышто лӱмын еҥже Михаил Швыдкой пуреныт[20].

20 мартыште виктер «Интервиденийым» эртараш 750 млн теҥгем ойыра манын пале лийын[21].

Российым конкурсышто Российын сулло артистше Ярослав Дронов ончыкта, тудо Shaman шолыплӱм дене палыме[22]. Россий гыч «Интервидений» тӱнямбал семлык конкурсын участникшым 19 майыште Икымше каналыште «Пусть говорят» программын эфирыштыже увертарыме[23].

Эртарыме кече — 20 сентябрьыште Москосо «Live Ареныште»[7].

Конкурсыш ушнышо эл-влак

Тыгак ончо: Интервидений муро конкурсышто эл-влак списке
Интервиденийын картше. 1977 ий гыч участвоватлат:      Конкурсыш кеч ик гана ушнышо эл-влак      Конкурсын ушнен кертше, но тидлан кумылдымо эл-влак.      Конкурсыш ышнаш шонышо да тидым эсогыл пеҥгыдемдыше, но ала-могай амаллан верчын йодмашыштым кораҥдыше эл-влак.

«Интервидений» муро конкурсыш Эрыкан Кугыжаныш-влакын Келшымашышкышт, Шанхайысе пырля пашам ыштыме организацийыш пурышо эл-влак да ончычсо СССР-ысе республик-влак (Балтийысе эл-влакге), тыгак Кечывалвел Корей да Японий ушнен кертыт. ШОС блокышто эскерыше эл-влакым (Индий, Иран, Монголий, Пакистан да Афганистан) таҥасымашыш ӱжыт але уке, эше пале огыл. Ондак Эрвел блокысо эл-влак да икмыняр моло эл участвоватлен кертын[24][25][26].

Чылажге конкурсышто тӱрлӧ жапыште 30 эл участвоватлен: Армений, Азербайджан, Белоруссий, Бельгий, Болгарий, Канаде, Китай, Куба, Финляндий, Венгрий, Казахстан, Киргизий, Латвий, Молдавий, Марокко, Нидерланды, Польшо, Португалий, Румыний, Россий, Испаний, Швейцарий, Таджикистан, Туркменистан, Украине, Узбекистан; тыгак кызыт уке лийше эл-влак — Чехословакий, ГДР, СССР да Югославий.

Конкурсышто ондак ушнышо, но кызыт тушто участвоватлыдыме эл-влак: Армений, Азербайджан, Белоруссий, Бельгий, Болгарий, Канаде, Куба, Финляндий, Венгрий, Латвий, Молдавий, Марокко, Нидерланд, Польшо, Португалий, Румыний, Испаний, Швейцарий, Туркменистан, Украине.

«Интервидений» муро конкурсыш ушнен кертше, но тидым але нигунамат ыштыдыме эше 5 эл уло. Нунын радамыш Грузий, Литва, Эстоний, Кечывалвел Корей да Японий пурат[24][25][26].

Кайымаш, пӧртылмаш да дебют

Ушымо ячейке-влакым шалаташ «Ий» ячейкыш темдалза.
Ий Эртарыме вер Кече ЧУ Дебют Пӧртылмаш Кайымаш Сеҥыше
1977  ПНР 24-27 сорла 20 / 11 11:  Болгарий,  Венгрий,  ГДР,  Испаний,  Куба,  ПНР,  Румыний,  СССР,  Финляндий,  Чехословакий,  Югославий — —  Чехословакий
1978  ПНР 23-26 сорла 12 / 10 1:  Канада 2:  Куба,  Югославий  СССР,
 Чехословакий
1979  ПНР 22-25 сорла 13 3:  Бельгий,  Марокко,  Португалий 1:  Куба 1:  Канада  ПНР
1980  ПНР 20-23 сорла 14 / 13 2:  Нидерланд,  Швейцарий 1:  Югославий 3:  Бельгий,  Марокко,  Португалий  СССР,
 Финляндий,
 Чехословакий
1983  СССР,
 Финляндий,
 Чехословакий,
 ПНР,
 Болгарий 		 ПНР
2008  Россий 28-31 сорла 11 11:  Азербайджан,  Армений,  Белоруссий,  Казахстан,  Киргизий,  Латвий,  Молдавий,  Россий,  Таджикистан,  Туркменистан,  Украине — 13:  Болгарий,  Венгрий,  ГДР (эреалан),  Испаний,  Куба,  Нидерланд,  Польшо,  Румыний,  СССР (эреалан),  Финляндий,  Чехословакий (эреалан),  Швейцарий,  Югославий (эреалан)  Таджикистан

Конкурсыш ушнышо эл-влакын рейтингышт

№ Эл Ⅰ Ⅱ Ⅲ Ⅳ Ⅴ
1  Чехословакий 3 0 0 0 0
2  СССР 2 0 0 1 1
3  Польшо 1 0 2 1 0
4  Таджикистан 1 0 0 0 0
 Финляндий 1 0 0 0 0
5  Испаний 0 2 0 0 0
6  ГДР 0 1 0 1 2
7  Куба 0 1 0 0 0
8  Россий 0 1 0 0 0
9  Румыний 0 0 1 1 0
10  Венгрий 0 0 1 0 1
11  Армений 0 0 1 0 0
12  Болгарий 0 0 0 2 0
13  Киргизий 0 0 0 1 0
 Нидерланд 0 0 0 1 0
14  Казахстан 0 0 0 0 1

Сеҥыше-влак

Ӱлнӧ «Интервидений» муро конкурсын тудын лийме чыла жапысе сеҥыше-влакын спискышт ончыкталтын.

Ий Эл Мурызо Муро Балл Ойырлымаш Кокымшо вер Дате Эртарыме вер
1977  Чехословакий Гелена Вондрачкова Malovaný džbánku 174 24  Куба 27 сорла Флаг Польши Сопот
1978[27]  СССР Алла Пугачёва «Всё могут короли» 88 24  ГДР[28] 26 сорла Флаг Польши Сопот
 Чехословакий Вацлав Нецкарж Patrik
1979  ПНР Чеслав Немен Nim przyjdzie wiosna 82 16  Испаний 25 сорла Флаг Польши Сопот
1980[29]  СССР Николай Гнатюк На ветрах осенних 30 6  Испаний[30] 23 сорла Флаг Польши Сопот
 Финляндий Марион Рунг Where Is The love
 Чехословакий Марика Гомбитова I Want to Share With You
1981 гыч 2007 ий марте конкурс эртаралтын огыл
2008  Таджикистан Тахмина Ниязова Hero 216 1  Россий[31] 31 сорла Флаг России Сочи
2009 ий гыч кызытсе жап марте конкурс огеш эртаралт

Палемдымаш

  1. ↑ История фестиваля в Сопоте. Тергыме кече: 2 шорыкйол 2013. Архивировано из оригинала 19 шорыкйол 2010 ий.
  2. ↑ 1 2 Пять звёзд. Интервидение в Сочи (2008). Красный квадрат. Тергыме кече: 23 сӱрем 2017. Архивировано из оригинала 6 ӱярня 2019 ий.
  3. ↑ 1 2 Russia: Intervision To Return This October. Тергыме кече: 7 сӱрем 2014. Архивлыме 17 шыжа 2015 ий.
  4. ↑ Конкурс песни "Интервидение" пройдет в Москве в 2024 году, 21.03.2024, <https://ria.ru/20240321/intervidenie-1934762795.html>. Тергыме: 21 ӱярня 2024. 
  5. ↑ "Интервидение" могут провести в Москве в начале 2025 года. ТАСС (13 пеледыш 2024). Тергыме кече: 13 пеледыш 2024.
  6. ↑ 1 2 Музыкальный конкурс "Интервидение" пройдет в 2025 году в Московском регионе. interfax.ru (3 пургыж 2025). Тергыме кече: 3 пургыж 2025.
  7. ↑ 1 2 "Интервидение" пройдет 20 сентября, 2025-04-30, <https://tass.ru/kultura/23831293>. Тергыме: 30 вӱдшор 2025. 
  8. ↑ Lubię wracać tam gdzie byłem - Utwory - Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki. Тергыме кече: 17 теле 2018. Архивлыме 16 ӱярня 2021 ий.
  9. ↑ Мелодии и ритмы зарубежной эстрады. Тергыме кече: 23 вӱдшор 2018. Архивлыме 27 шыжа 2020 ий.
  10. ↑ Политические скандалы. Тергыме кече: 28 ага 2014. Архивлыме 29 ага 2014 ий.
  11. ↑ Международная организация «Интервидение»
  12. ↑ Сроки проведения конкурса «Пять звезд. Интервидение» переносятся (руш.). Тергыме кече: 24 ага 2014. Архивировано из оригинала 25 сӱрем 2014 ий.
  13. ↑ Международный конкурс «Пять звезд. Интервидение» в этом году не состоится, - КТР (руш.). Тергыме кече: 24 ага 2014. Архивировано из оригинала 25 сӱрем 2014 ий.
  14. ↑ Intervision: The Russian proposed song contest with China, Central Asia Архивысе копий 13 кылме 2017 гыч (Shanghaiist: Shanghai News, Food, Arts & Events)
  15. ↑ Putin mulls Intervision Song Contest Архивысе копий 16 сӱрем 2013 гыч (BBC World Service)
  16. ↑ Vladimir Putin proposes rival to Eurovision Song Contest between Russia and central Asian countries Архивысе копий 13 сӱрем 2015 гыч (Daily Mail)
  17. ↑ Федоткина, Татьяна На каждое «Евровидение» у России найдется своё «Интервидение» (руш.). Московский комсомолец (21 ага 2014). Тергыме кече: 24 ага 2014. Архивлыме 24 ага 2014 ий.
  18. ↑ Конкурс «Интервидение» откладывается из-за политической ситуации (руш.). Русская служба новостей (26 сорла 2014). Тергыме кече: 2 идым 2014. Архивировано из оригинала 3 идым 2014 ий.
  19. ↑ Более 20 стран подтвердили участие в конкуре «Интервидение» в Москве
  20. ↑ Правительство утвердило состав оргкомитета "Интервидения", 2025-02-25, <https://ria.ru/20250225/intervidenie-2001588664.html>. Тергыме: 25 пургыж 2025. 
  21. ↑ МИД получит 750 млн руб. на проведение песенного «Интервидения», 2025-03-21, <https://www.rbc.ru/rbcfreenews/67dd5be89a7947d7ddbb5ff2>. Тергыме: 21 ӱярня 2025. 
  22. ↑ Shaman представит Россию на «Интервидении», 2025-05-19, <https://www.rbc.ru/rbcfreenews/682aec329a79472cd339c196>. Тергыме: 19 ага 2025. 
  23. ↑ Представителя РФ на "Интервидении" объявят 19 мая на Первом канале, 18.05.2025, <https://tass.ru/kultura/23975259>. Тергыме: 18 ага 2025. 
  24. ↑ 1 2 Granger, Anthony Russia: Intervision To Return This October. Eurovoix (23 ага 2014). Тергыме кече: 26 ага 2014. Архивлыме 17 шыжа 2015 ий.
  25. ↑ 1 2 Bartlett, Paul Bearded Lady Spurs Russia to Revive Soviet-Era Song Contest. eurasianet.org (23 ага 2014). Тергыме кече: 30 ага 2014. Архивлыме 25 ага 2014 ий.
  26. ↑ 1 2 Olga, Elenskiy, Россия нашла замену "Евровидению", <https://web.archive.org/web/20190109012030/https://dni.ru/showbiz/2014/5/21/270892.html>. Тергыме: 1 пеледыш 2014. 
  27. ↑ В 1978 году было два победителя, так как СССР и Чехословакия набрали равное количество баллов, а тогда правила не предусматривали дальнейших действий в этом случае.
  28. ↑ Из-за того, что победителями было объявлено две страны, ГДР заняла третье место
  29. ↑ В 1980 году было три победителя, так как СССР, Финляндия и Чехословакия набрали равное количество баллов, а тогда правила не предусматривали дальнейших действий в этом случае.
  30. ↑ Из-за того, что победителями было объявлено три страны, Испания заняла четвёртое место
  31. ↑ Победитель "Интервидения" - Тахмина Ниязова (Таджикистан) (руш.). Первый канал (31 сорла 2008). Тергыме кече: 13 сорла 2014. Архивлыме 25 пургыж 2014 ий.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Интервидений_(муро_конкурс)&oldid=1231258" гыч налме