Зарубин, Алексей Петрович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Алексей Петрович Зарубин
Зарубин, Алексей Петрович.jpg
Шочмо кече 6 теле 1913(1913-12-06)
Шочмо вер
Колымо кече 12 кылме 1998(1998-11-12) (84 ий)
Колымо вер
Гражданстве  СССР →  Россий
Жанр портрет, пейзаж
Тунеммаш Пӱтынь Российысе сылнысӱрет академий
Награде «Чапле пашалан (Сарзе патырлыклан) лӱмгече медаль. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий лӱмеш палемдалтын»

Алексе́й Петро́вич Зару́бин (6 теле 1913, Йӱрнӧ, Васильсурск уезд, Угарман губерний, Россий империй — 12 кылме 1998, Моско, Россий) ― совет сӱретче. Марий АССР сӱретче-влак ушемым чумырышо-влак кокла гыч иктыже, икымше председательже (1961―1964). Кугу Ачамланде сарын салтакше.

Илыш корныжо

1913 ий 6 декабрьыште кызытсе Марий Элын Юрино районысо Юрино посёлкышто шочын[1][2][3][4].

1938 ийыште Ленинградыште Пӱтынь Российысе сылнысӱрет академийым  (руш.) (мар. (сӱретче И. И. Бродскийын мастаргудыжо) тунем пытарен. Академийым пытарымеке, Ленинградыште илен да пашам ыштен[5].

1941 ийыште Йошкар Армийыш налалтын. Кугу Ачамланде сарын салтакше: 513-шо зенит артиллерий полкышто служитлен, рядовой-йошкарармеец. 1941 ийыште нелын сусырген, госпитальыште эмлалтын[6][7].

1950 ийлаште Азербайджаныш куснен, тушто сылнысӱрет училищыште туныктышылан пашам ыштен. Вара Москош куснен[5].

1961―1964 ийлаште ― Марий АССР сӱретче-влак ушемым чумырышо-влак кокла гыч иктыже да тудын икымше председательже[1][8][9]. СССР сӱретче-влак ушемыш  (руш.) (мар. пурен.

1964 ийыште Москош куснен, ятыр сылнысӱрет ончерыште шке пашажым ончыктен[1][5].

1998 ий 12 ноябрьыште Москошто колен[1].

Сылнысӱрет усталыкше

1950 ийлаште, Азербайджаныште пашам ыштымыж годым, сӱретче-влак тӱшка пелен «Кугыжанышлан хлопокым пуымаш» кугу радынам сӱретлен[5].

Москошто илымыж годым сӱретче А. Яр-Кравченко дене пырля совет серызе-влакын икымше погын нерген «Муткучымаш тендан ӱмбалне» лӱман шуко еҥан радынам сӱретлен. Тушто серызе-влакын М. Горький дене вашлиймашыштым сӱретлыме. Кызыт тиде сӱрет Кугыжаныш сылнымут тоштерыште  (руш.) (мар. ончыкталтеш[5].

Портретым сӱретлыше мастар семын палыме: В. И. Лениным да Н. К. Крупскаям, шанче да сымыктышыште чапланыше еҥ-влакым, Марий АССР-ын калык артисткыже А. Тихоновам (1959), композитор-влак И. Палантайым (1960) да А. Эшпайым (1960), поэт С. Вишневскийым (1961) да молымат сӱретлен[1][5][9].

Шочмо посёлкыштыжо илымыж годым пӱртӱсым сӱретлен, икмыняр пашажым верысе тоштерлан пӧлеклен[1][5].

1964 ий гыч Моско, Озаҥ, Куйбышев, СССР-ын да Российын моло олалаштыже сылнысӱрет ончерлаште шке пашаже-влакым ончыктен[1][5].

Суаптар

  • «Чапле пашалан. Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль (1970).

Шарнымаш

  • А. П. Зарубинын сылнысӱрет пашаже-влак Российын да совет кумдыкысо эл-влакын эн кугу тоштерыштышт (Россий сылнысымыктыш академий пелен Шанче-шымлыше тоштер, Кугыжаныш сылнымут тоштер, Азербайджан калыкле сымыктыш тоштер да т. м.), Марий Элын тӱҥ тоштерлаштыже ― Т. Евсеев лӱмеш калыкле тоштерыште, Республикысе сӱретсымыктыш тоштерыште, тыгак Г. П. Лосев лӱмеш Йӱрнӧ историй-сылнысымыктыш тоштерыште аралалтыт да ончыкталтыт[5][10][11][12][13].
  • 2003 ийыште Йошкар-Олаште А. П. Зарубинын шке ончерже эртен[1].

Палемдымаш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Мочаев, 2017, с. 155.
  2. ↑ Юрино (Архангельское, Йурны) | Родная Вятка. rodnaya-vyatka.ru. Тергыме кече: 2 пургыж 2026. Архивлыме 14 пеледыш 2021 ий.
  3. ↑ Информационный ресурс Республики Марий Эл "12rus.ru" :: Юринский район. www.12rus.ru. Тергыме кече: 2 пургыж 2026. Архивлыме 8 ага 2019 ий.
  4. ↑ Презентация по истории культуры народов на тему "Юринский район РМЭ" (руш.). Инфоурок. Тергыме кече: 2 пургыж 2026. Архивлыме 3 пеледыш 2024 ий.
  5. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Алексей Петрович Зарубин (родился в 06.12.1913) - Биография художника, известные произведения, выставки (руш.). Artchive. Тергыме кече: 2 пургыж 2026. Архивлыме 3 пеледыш 2024 ий.
  6. ↑ Зарубин Алексей Петрович :: Память народа. pamyat-naroda.ru. Тергыме кече: 2 пургыж 2026. Архивлыме 3 пеледыш 2024 ий.
  7. ↑ Республика марий эл юринский район они защищали родину - Документ. gigabaza.ru. Тергыме кече: 2 пургыж 2026. Архивлыме 16 теле 2024 ий.
  8. ↑ Единый реестр профессиональных художников Российской империи, СССР, «русского зарубежья», Российской Федерации и республик бывшего Советского Союза (XVIII–XXI вв.). painters.artunion.ru. Тергыме кече: 2 пургыж 2026. Архивлыме 30 шыжа 2021 ий.
  9. ↑ 1 2 Кутасова В.е. Портретная галерея писателей в изобразительном искусстве Марийского края (1950-1980-х гг. ) // Вестник Марийского государственного университета. Серия «Исторические науки. Юридические науки». — 2017. — Вып. 2 (10). — С. 5–11. — ISSN 2411-3522. Архивлыме 10 сӱрем 2020 ий.
  10. ↑ Зарубин А.П. Профессор И.И.Бродский в мастерской со своими учениками. Дипломная работа. 1938 (руш.). collection.artsacademymuseum.org. Тергыме кече: 2 пургыж 2026. Архивлыме 3 пеледыш 2024 ий.
  11. ↑ Зарубин А.П. - работы - фото с названиями. Фото работ в хорошем качестве, описания, где находятся экспонаты. Официальный сайт Artefact (англ.). ar.culture.ru. Тергыме кече: 2 пургыж 2026. Архивлыме 3 пеледыш 2024 ий.
  12. ↑ Зарубин Алексей Петрович (руш.). web.archive.org. Тергыме кече: 2 пургыж 2026.
  13. ↑ Национальный музей Республики Марий Эл имени Тимофея Евсеева. fumus.ru. Тергыме кече: 2 пургыж 2026. Архивлыме 3 пеледыш 2024 ий.

Литератур

  • Прокушев Г. И. Этюды о художниках Марий Эл. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2003. — 359 с.
  • Прокушев Г. И. Зарубин Алексей Петрович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 134. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Прокушев Г. И. Очерки о художниках Марий Эл // сост., отв. ред. Чеботкин В. А. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2016. — 336 с.: ил.
  • Прокушев Г. И. Зарубин Алексей Петрович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 155. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Зарубин,_Алексей_Петрович&oldid=1233817" гыч налме