Жилин, Сергей Степанович

РУВИКИ — эрыкан энциклопедий гыч материал
Сергей Степанович Жилин
Жилин, Сергей Степанович.jpg
Шочын 1926 ий 20 идым(1926-09-20)
Петухи ял, Параньга район, Марий АССР
Колен 1997 ий 17 теле(1997-12-17) (71 ий)
Кузнецово села, Медведево район, Марий Эл
Партий КПСС
Награде
сусыргымаш

Сергей Степанович Жилин (20 сентябрь 1926, Элнет ялозанлык кундем, Марий Турек кантон, Марий автоном область[1] — 17 декабрь 1997, Кузнецово, Марий Эл) — совет жапысе озанлык, кугыжаныш да политике пашаеҥ, Социалист Пашан Талешкыже (1965)[2]. Ленин орденын кавалерже (1965).

Илыш корныжо

1926 ийыште Петухи ялыште шочын. 1947 ий гыч КПСС йыжъеҥ[2].

Морко педагогике училищым тунем пытарымек, Кугу Ачамланде сар жапыште, Сергей Параньга вел Сабанур школышто туныктышылан пашам ыштен. 1942 ий 20 августышто Йошкар Армийыш мобилизаций шот дене каен[3][2].

Кугу Ачамланде сарын салтакше. 1-ше гвардийысе танк армийын 284-ше виктер кыл шотышто посна батальонжын кышкарыште Курск дугаште, Польшо ден Германийын мландыштышт кредалын[4], сусырген[2].

1946 ийыште, демобилизаций деч вара, шочмо кундемышкыже пӧртылын. 1946–1997 ийлаште — Параньга ВЛКСМ райкомын икымше секретарьже, Параньга ВКП(б) райкомын кокымшо секретарьже, Кузнецово кыдалаш школын директоржо, «Ильичын сугыньжо» колхозын председательже, Медведево вел «Семёновский» совхозын директоржо, Медведево КПСС райкомын икымше секретарьже, Марий кугыжаныш ялозанлык опыт станцийын директоржо[2].

1953 ийыште С. С. Жилин пашам ыштышылак (заочно) Н. К. Крупская лӱмеш Марий пединститутым тунем пытарен, Кузнецово кыдалаш школ директорлан пашам ыштен, вара «Ильичын сугыньжо» колхозым вуйлатен[2].

1960 ийыште Марий АССР Медведево районышто шым озанлыкым иктеш ушен ыштыме «Семёновка» совхозын икымше директоржылан шогалтеныт[2].

Тудын вуйлатымыж почеш шуко отрасльысе совхоз республикын ик эн кугу ончыл озанлыкыш савырнен. Тыште мланде пашам, вольык озанлыкым да пашам виктарымашым пӱтынек шанче кышкарыш шыҥдарыме, йӧндартышын пайдале технологийжым чолган кучылтмо. Эн кӱкшӧ шурно лектыш, рекордан шӧр лӱштыш, вольыкым ӧрдыктарымаште сай привес. Озанлыкын пашазыже-влак сай шурно лектышым, комплексыште сай шӧр лӱштышым налаш тӱҥалыныт[2].

1965 ийыште «Семёновский» совхоз 5828 гектар кумдыкышто кокла шот дене пырчан шурным ик гектар гыч 17,3 центнер дене налын[2].

СССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын 1965 ий 26 ноябрьысе кӱштыкше дене Марий АССР-ын калык озанлыкшым вияҥдымаште поснак кугу суаплан Сергей Степанович Жилинлан Социалист Пашан Талешкыже чаплӱмым пуымо, Ленин орден ден «Сорла да Чӧгыт» шӧртньӧ медальым кучыктымо[2].

СССР-ысе Кӱшыл Каҥашын 7-ше созывысе депутатшылан сайлалтын[2].

Марий кугыжаныш университетын доцентше, Ялозанлык МарНИИ-н экономике пӧлкажым вуйлатыше (1991-1996). Экономике шанче кандидат (1972)[5].

Марий Эл Республикын Медведево вел Кузнецово селаште 1997 ий 17 декабрьыште колен. Йошкар-Оласе Турун шӱгарлаште тойымо[2].

Чаплӱм ден суаптарже

  • «Сорла да Чӧгыт» шӧртньӧ медаль (26.11.1965)
  • Ленин орден (26.11.1965)
  • Октябрь революций орден (08.04.1971)
  • Паша Йошкар Тисте орден (11.12.1973)
  • I степенян Ачамланде сар орден (11.03.1985)[6]
  • «Почёт Знак» орден (1948)
  • «Сарысе суаплан» медаль (12.06.1945)[7]
  • «Владимир Ильич Ленинын шочмыжлан 100 ий темме лӱмеш» медаль (1970 ий 6 апрель)
  • «1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарыште Германийым сеҥымылан» медаль (9 май 1945[8])[4]
  • «Варшавым утарымылан» медаль (9.06.1945)[4]
  • «Берлиным налмылан» медаль (9.06.1945)[4]
  • «1941–1945-ше ийлаште Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлан коло ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль (7 май 1965[9])
  • «1941–1945-ше ийлаште Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашын кумло ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль[10]
  • «1941–1945-ше ийлаште Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлан нылле ий темме лӱмеш» медаль[11]
  • Жуковын медальже (1994)
  • «1941–1945-ше ийлаште Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашлан 50 ий темме лӱмеш» лӱмгече медаль[12]
  • «Пашан ветеранже» медаль
  • «Совет Армий ден Флотлан 30 ий» медаль[13]
  • «СССР Сарзе Вийлан 40 ий» лӱмгече медаль[14]
  • «СССР Сарзе Вийлан 50 ий» лӱмгече медаль (1967 ий 26 декабрь[15])
  • «СССР Сарзе Вий 60 ий» лӱмгече медаль (1978 ий 28 январь[16])
  • «СССР Сарзе Вий 70 ий» лӱмгече медаль (1988 ий 28 январь[17])
  • «Гвардий» тамга
  • СССР МО-ын «Кугу Ачамланде сарыште Сеҥымашын 25 ийже» тамгаже (1970 ий 24 апрельыште)
  • ВДНХ-н шӧртньӧ да ший медальже-влак (1966)
  • Марий АССР-ын Кӱшыл Совет Президиумын Чапкагазше (1976, 1986)

Шарныктыш

  • С. С. Жилинын лӱмжӧ дене Марий Эл Республикын Медведево кундем рӱдерын уремжым лӱмденыт[18].
  • Шӱгар ӱмбалан чапкӱм шогалтыме.
  • Тудын лӱмжӧ Россий Сарвийын Тӱҥ Храмыштыже ӱмырешлан возалтын да «Шарнымаш корно» мемориалыште курымешлан лодемалт кодын.

Палемдымаш

  1. ↑ Деревня Петухи (починок Петухи, Петуховский) // Параньгинский район. — Йошкар-Ола, 2004. — С. 97—98. — 320 с. — (История сёл и деревень Республики Марий Эл). — 1500 экз. — ISBN 5-87898-265-X.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Жилин Сергей Степанович. Тергыме кече: 3 шыжа 2021. Архивлыме 2 шыжа 2021 ий.
  3. ↑ на сайте «Память народа»
  4. ↑ 1 2 3 4 Информация из учётной карточки награждённого в электронном банке документов «Подвиг народа».
  5. ↑ Мочаев, 2017, с. 148.
  6. ↑ Информация из учётной карточки награждённого в электронном банке документов «Подвиг народа».
  7. ↑ Информация из учётной карточки награждённого в электронном банке документов «Подвиг народа».
  8. ↑ Указ ПВС СССР от 09.05.1945
  9. ↑ Указ ПВС СССР от 07.05.1965
  10. ↑ Указ ПВС СССР от 25.04.1975
  11. ↑ Указ ПВС СССР от 12.04.1985
  12. ↑ Закон РФ от 07.07.1993
  13. ↑ Указ ПВС СССР от 22.02.1948
  14. ↑ Указ ПВС СССР от 18.12.1957
  15. ↑ Указ ПВС СССР от 26.12.1967
  16. ↑ Указ ПВС СССР от 28.01.1978
  17. ↑ Указ ПВС СССР от 28.01.1988
  18. ↑ Улица Сергея Жилина, пгт Медведево — 2ГИС (руш.). 2gis.ru. Тергыме кече: 31 шыжа 2021. Архивлыме 31 шыжа 2021 ий.

Литератур

  • Жилин Сергей Степанович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 361. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Одинцова З. Н., Мочаев В. А. Жилин Сергей Степанович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 148. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Кылвер-влак

"https://mhr.ruwiki.ru/w/index.php?title=Жилин,_Сергей_Степанович&oldid=1169544" гыч налме